خودروی دست‌دوم معیوب خریده‌اید؟ قانون امارات چگونه از خریداران خودرو دست‌دوم حمایت می‌کند
پرسش: فکر می‌کنم یک نمایشگاه خودروهای کارکرده آگاهانه خودرویی معیوب به من فروخته است. آیا فروش خودروهای دست‌دوم مشمول قانون حمایت از مصرف‌کننده می‌شود؟ این موضوع چگونه بررسی می‌شود؟
پاسخ: بر اساس پرسش شما، فرض بر این است که هنگام خرید خودروی دست‌دوم، قرارداد خرید و فروش با فروشنده امضا کرده‌اید و فروشنده از تاریخ خرید، ضمانت‌نامه‌ای ارائه کرده است. بنابراین، مقررات قانون حمایت از مصرف‌کننده امارات و آیین‌نامه اجرایی آن قابل اعمال است.
در امارات، ماده ۳ قانون شماره ۱۵ سال ۲۰۲۰ درباره حمایت از مصرف‌کننده، اصلاح‌شده بر اساس فرمان قانون فدرال شماره ۵ سال ۲۰۲۳، تصریح می‌کند که مفاد این قانون شامل همه کالاها و خدمات عرضه‌شده در امارات می‌شود؛ از جمله معاملات انجام‌شده توسط عرضه‌کنندگان و نمایندگان تجاری. این قانون به‌طور صریح کالاهای دست‌دوم را از دامنه شمول خود مستثنی نکرده است.
بنابراین، فروش خودروی کارکرده توسط فروشنده دارای مجوز به یک مصرف‌کننده می‌تواند در چارچوب قانون حمایت از مصرف‌کننده امارات قرار گیرد؛ به‌ویژه در مواردی که عرضه‌کننده عیوب اساسی را پنهان کرده، اطلاعات گمراه‌کننده درباره وضعیت خودرو ارائه داده یا به هر شکل دیگر مرتکب رفتارهای تجاری ناعادلانه شده باشد.
فروشنده موظف است توضیح دقیق و درستی درباره محصول به مصرف‌کننده ارائه کند و هنگام فروش، مصرف‌کننده را گمراه نکند. این موضوع مطابق ماده ۱۷ قانون حمایت از مصرف‌کننده امارات و ماده ۸ مصوبه شماره ۶۶ هیئت وزیران در سال ۲۰۲۳ درباره آیین‌نامه اجرایی قانون فدرال شماره ۱۵ سال ۲۰۲۰ درباره حمایت از مصرف‌کننده است. مفاد قوانین یادشده به شرح زیر است:
🟢 ماده ۱۷ قانون حمایت از مصرف‌کننده امارات
«تبلیغ‌کننده، عرضه‌کننده و نماینده تجاری از توصیف کالا یا خدمت به‌گونه‌ای که شامل داده‌های نادرست باشد و از انجام هرگونه تبلیغ گمراه‌کننده درباره آن منع می‌شوند.»
🟢 ماده ۸ مصوبه شماره ۶۶ هیئت وزیران در سال ۲۰۲۳
«توصیف، تبلیغ یا عرضه یک کالا یا خدمت در صورتی فریبنده تلقی می‌شود که شامل ادعایی گمراه‌کننده باشد که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تصور نادرست یا گمراه‌کننده‌ای برای مصرف‌کننده ایجاد کند؛ به‌ویژه اگر این ادعا شامل یک یا چند مورد از عناصر زیر باشد:
1️⃣ ماهیت، ترکیب، توصیف اساسی، اجزای تشکیل‌دهنده، مقدار، شکل یا ظاهر کالا.
2️⃣ منبع، ویژگی منحصربه‌فرد، اصالت، روش ساخت، تاریخ تولید، تاریخ انقضا، شرایط استفاده، هشدارهای مصرف، وزن، اندازه، تعداد، مقدار، سنجش، کالیبراسیون، ظرفیت، معیار یا هر استاندارد دیگر.
3️⃣ کشور مبدأ، کشور صادرکننده یا تولیدکننده کالا.
4️⃣ شرایط و رویه‌های قرارداد، از جمله خدمات پس از فروش، ضمانت، قیمت و روش پرداخت.
5️⃣ جوایز، گواهی‌ها یا نشان‌های کیفیت.
6️⃣ علائم تجاری، بیانیه‌ها یا لوگوها.
7️⃣ ویژگی‌های کالا یا خدمت و نتایج مورد انتظار از استفاده از آنها.»
همچنین هنگام فروش یک محصول دست‌دوم، فروشنده باید وضعیت آن را اعلام کند و اطمینان دهد که تبلیغ، گمراه‌کننده نیست. این موضوع با ماده ۷ مصوبه شماره ۶۶ هیئت وزیران در سال ۲۰۲۳ همسو است که می‌گوید: «عرضه‌کننده‌ای که کالاهای دست‌دوم، بازسازی‌شده یا معیوب را عرضه می‌کند، مشروط بر اینکه این کالاها زیانی برای سلامت یا ایمنی مصرف‌کننده ایجاد نکنند، باید وضعیت کالا را به‌طور آشکار و روشن روی خود کالا و همچنین در محل فعالیت عرضه‌کننده اعلام کند؛ به‌گونه‌ای که تصور نادرست یا گمراه‌کننده‌ای برای مصرف‌کننده ایجاد نشود. وضعیت کالا باید در قرارداد منعقدشده یا فاکتور صادرشده توصیف شود.»
علاوه بر این، اگر فروشنده محصولی را با ضمانت برای دوره‌ای مشخص عرضه کند، ضمانت‌نامه باید شامل جزئیات مقرر در ماده ۱۲ مصوبه شماره ۶۶ هیئت وزیران در سال ۲۰۲۳ باشد. ماده ۱۳ نیز تعهدات عرضه‌کننده را درباره اجرای ضمانت‌نامه مشخص می‌کند.
همچنین مصرف‌کننده می‌تواند در صورت معیوب بودن کالای فروخته‌شده، از فروشنده مطالبه خسارت کند. ماده ۲۴ بند ۱ قانون حمایت از مصرف‌کننده امارات تصریح می‌کند: «مصرف‌کننده حق دارد بابت خسارت‌های شخصی یا مادی که در نتیجه استفاده از کالا یا خدمت متحمل شده است، مطابق قوانین جاری در کشور، مطالبه جبران خسارت کند و هرگونه توافق برخلاف آن باطل و بی‌اثر است.» وزارت اقتصاد امارات یا مرجع صلاحیت‌دار در هر امارت، بر اساس ماده ۳۵ مصوبه شماره ۶۶ هیئت وزیران در سال ۲۰۲۳، مجاز به دریافت شکایت‌های مصرف‌کنندگان است.
افزون بر این، پیوست شماره ۲ مصوبه شماره ۶۶ هیئت وزیران در سال ۲۰۲۳، مربوط به جدول جریمه‌های مالی اعمال‌شده علیه فروشنده، تصریح می‌کند که فروشنده ممکن است به دلیل عرضه محصولات دست‌دوم یا بازسازی‌شده معیوب، مشمول جریمه ۱۰۰ هزار درهمی شود.
بر اساس قوانین بالا، شما می‌توانید علیه فرد یا نهادی که خودروی دست‌دوم را به شما فروخته و با اعلام نکردن وضعیت واقعی آن شما را گمراه کرده است، نزد مرجع صلاحیت‌دار در امارت مربوطه شکایت ثبت کنید. با این حال، باید مرجع مربوطه را قانع کنید که فروشنده شما را گمراه کرده است.
🟢 قوانین قابل اعمال
قانون فدرال شماره ۱۵ سال ۲۰۲۰ درباره حمایت از مصرف‌کننده، اصلاح‌شده بر اساس فرمان قانون فدرال شماره ۵ سال ۲۰۲۳
مصوبه شماره ۶۶ هیئت وزیران در سال ۲۰۲۳ درباره آیین‌نامه اجرایی قانون فدرال شماره ۱۵ سال ۲۰۲۰ درباره حمایت از مصرف‌کننده
سلب مسئولیت: اطلاعات ارائه‌شده در بالا صرفاً برای راهنمایی عمومی است و مشاوره حقوقی محسوب نمی‌شود. توصیه می‌شود مشاوره حقوقی رسمی دریافت شود.
