قوانین مالیاتی مناطق آزاد امارات: چه کسب‌وکارهایی مشمول مالیات صفر درصد می‌شوند؟
اداره فدرال مالیات امارات، FTA، راهنمای جدیدی منتشر کرده که توضیح می‌دهد «مناطق آزاد» (Free Zones) و «مناطق تعیین‌شده» (Designated Zones) برای مالیات شرکت‌ها، مالیات بر ارزش افزوده و مالیات غیرمستقیم چگونه به‌صورت متفاوت در نظر گرفته می‌شوند و کسب‌وکارها برای برخورداری از نرخ صفر درصد مالیات شرکت‌ها بر درآمد واجد شرایط، چه شرایطی باید داشته باشند.
این توضیح عمومی مالیاتی جدید با عنوان TAXP010 در ۲ اکتبر صادر شده و مشخص می‌کند که کسب‌وکارها باید وضعیت خود را در هر یک از سه نظام مالیاتی امارات، به‌طور جداگانه بررسی کنند.
یکی از نکات اصلی این است که قرار داشتن یک شرکت در «منطقه تعیین‌شده برای VAT» به‌طور خودکار به این معنا نیست که آن شرکت برای اهداف مالیات شرکت‌ها نیز در یک «منطقه تعیین‌شده» فعالیت می‌کند.
ادارهFTA اعلام کرده است کسب‌وکارها باید به‌صورت جداگانه بررسی کنند که منطقه محل فعالیت آنها تحت هر قانون مالیاتی مربوطه، «منطقه آزاد» یا «منطقه تعیین‌شده» محسوب می‌شود یا خیر.
این توضیح مالیاتی قانون جدیدی ایجاد نمی‌کند. FTA تأکید کرده است که این سند صرفاً موضع این نهاد را بیان می‌کند و «نه قوانین موجود را اصلاح می‌کند و نه قصد اصلاح آنها را دارد».
🔴 قوانین مالیات شرکت‌ها در مناطق آزاد امارات
برای اهداف مالیات شرکت‌ها، «منطقه آزاد» یک محدوده جغرافیایی مشخص و تعریف‌شده در داخل امارات است که بر اساس تصمیم هیئت وزیران تعیین شده باشد.
اما تعریف «منطقه تعیین‌شده برای مالیات شرکت‌ها» محدودتر است. چنین منطقه‌ای باید هم طبق مقررات VAT یک «منطقه تعیین‌شده» باشد و هم تحت قانون مالیات شرکت‌ها به‌عنوان منطقه آزاد شناخته شود.
ادارهFTA به‌صراحت اعلام کرده است که یک «منطقه تعیین‌شده برای VAT» لزوماً و به‌طور خودکار «منطقه تعیین‌شده برای مالیات شرکت‌ها» محسوب نمی‌شود.
کسب‌وکارها باید با مرجع منطقه آزاد خود بررسی کنند که آیا محل فعالیتشان برای اهداف مالیات شرکت‌ها، منطقه آزاد یا منطقه تعیین‌شده به شمار می‌رود.
افراد واجد شرایط منطقه آزاد می‌توانند در صورت رعایت همه شرایط مربوطه، از نرخ صفر درصد مالیات شرکت‌ها بر «درآمد واجد شرایط» بهره‌مند شوند.
درآمد واجد شرایط می‌تواند شامل درآمد حاصل از معامله با یک شخص دیگر در منطقه آزاد باشد، مشروط بر اینکه طرف مقابل ذی‌نفع واقعی معامله باشد و معامله مربوط به یک «فعالیت مستثنی‌شده» نباشد.
همچنین درآمد حاصل از یک «فعالیت واجد شرایط» که در زمره فعالیت‌های مستثنی‌شده قرار نگیرد، می‌تواند در صورت رعایت شرایط لازم مشمول این نرخ شود.
🔴 شرایط مالیات صفر درصد برای شرکت‌های توزیع کالا
راهنمای جدید برای کسب‌وکارهای فعال در توزیع کالا و مواد نیز توضیحات مشخصی ارائه کرده است.
توزیع کالا یا مواد در داخل یا از یک «منطقه تعیین‌شده برای مالیات شرکت‌ها»، یکی از فعالیت‌های واجد شرایط تعیین‌شده در تصمیم وزارتی شماره ۲۲۹ سال ۲۰۲۵ است.
اگرچه همه اشخاص واجد شرایط منطقه آزاد باید در یک منطقه آزاد ثبت یا تأسیس شده و از همان‌جا فعالیت کنند، کسب‌وکاری که می‌خواهد از طریق فعالیت توزیع واجد شرایط شود، باید این فعالیت‌ها را در داخل یا از یک منطقه تعیین‌شده انجام دهد.
ادارهFTA اعلام کرد: «بر این اساس، شخص واجد شرایط منطقه آزاد که در فعالیت توزیع مشغول است، تنها در صورتی می‌تواند از نرخ صفر درصد مالیات شرکت‌ها بر درآمد واجد شرایط خود بهره‌مند شود که این فعالیت توزیع در داخل یا از یک منطقه تعیین‌شده برای مالیات شرکت‌ها انجام شود.»
سایر شرایط مربوطه نیز باید رعایت شوند.
قوانین مربوطه فعالیت‌هایی مانند خرید و فروش کالا، مواد و قطعات را پوشش می‌دهند و می‌توانند شامل واردات، نگهداری، مدیریت موجودی، جابه‌جایی، حمل‌ونقل و صادرات آنها نیز باشند، مشروط بر رعایت شرایط تعیین‌شده.
🔴 اگر یک شرکت منطقه آزاد شرایط لازم را از دست بدهد چه می‌شود؟
توضیح جدید همچنین پیامدهای رعایت نکردن شرایط لازم برای حفظ وضعیت «شخص واجد شرایط منطقه آزاد» را مشخص کرده است.
اگر یک کسب‌وکار در هر مقطعی از یک دوره مالیاتی نتواند شرایط لازم را رعایت کند، ممکن است از ابتدای همان دوره مالیاتی دیگر «شخص واجد شرایط منطقه آزاد» محسوب نشود و این وضعیت برای چهار دوره مالیاتی بعدی نیز ادامه پیدا کند.
به همین دلیل، تشخیص صحیح وضعیت منطقه آزاد یا منطقه تعیین‌شده برای کسب‌وکارهایی که به دنبال استفاده از مزایای مالیات شرکت‌ها هستند، اهمیت زیادی دارد.
🔴 مناطق تعیین‌شده برای VAT در امارات
در نظام مالیات بر ارزش افزوده، شرایط متفاوت است.
«منطقه تعیین‌شده برای VAT» منطقه آزادی است که در تصمیم مربوطه هیئت وزیران درج شده و همچنین شرایط مقرر در آیین‌نامه اجرایی VAT را رعایت کند.
برای اینکه یک منطقه تعیین‌شده VAT برای اهداف مربوطه خارج از قلمرو امارات در نظر گرفته شود، باید شرایط مشخصی داشته باشد؛ از جمله اینکه یک محدوده جغرافیایی محصور و مشخص باشد و در آن تدابیر امنیتی و کنترل‌های گمرکی اعمال شود.
همچنین باید رویه‌های داخلی برای نگهداری، ذخیره‌سازی و پردازش کالاها وجود داشته باشد و اپراتور منطقه نیز از رویه‌های FTA پیروی کند.
کسب‌وکارها باید فهرست رسمی «مناطق تعیین‌شده VAT» منتشرشده از سوی FTA را بررسی کرده و همچنین از مرجع منطقه آزاد مربوطه تأیید بگیرند که محدوده‌ای که در آن مستقر هستند، شرایط لازم را دارد.
راهنمای فعلی VAT نیز توضیح می‌دهد که مناطق آزاد به‌طور کلی در قلمرو VAT امارات قرار می‌گیرند، مگر اینکه شرایط لازم برای برخورداری از وضعیت «منطقه تعیین‌شده» را داشته باشند.
برای برخی معاملات کالایی در این مناطق، رفتار مالیاتی ویژه اعمال می‌شود، اما خدمات ارائه‌شده در مناطق تعیین‌شده همچنان مشمول قواعد عادی VAT امارات هستند.
🔴 مناطق تعیین‌شده برای مالیات غیرمستقیم
مالیات غیرمستقیم نیز تعریف متفاوتی دارد.
«منطقه تعیین‌شده برای مالیات غیرمستقیم» (Excise Tax Designated Zone) می‌تواند یک منطقه آزاد مشخص یا یک محدوده جغرافیایی باشد که شرایط تعیین‌شده در قانون مالیات غیرمستقیم و آیین‌نامه اجرایی آن را رعایت کند.
برای اینکه یک منطقه آزاد واجد این شرایط باشد، باید تدابیر امنیتی برای کنترل ورود و خروج افراد و جابه‌جایی کالاهای مشمول مالیات غیرمستقیم داشته باشد، تحت کنترل و نظارت اداره گمرک قرار گیرد و یک مسئول انبار نیز برای آن تعیین شده باشد.
به کسب‌وکارها توصیه شده است بسته به شرایط خود، وضعیتشان را با مرجع منطقه آزاد مربوطه یا مسئول انبار بررسی و تأیید کنند.
🔴 کسب‌وکارهای مناطق آزاد امارات چه مواردی را باید بررسی کنند؟
پیام اصلی راهنمای جدید این است که اصطلاحات «منطقه آزاد» و «منطقه تعیین‌شده» در همه نظام‌های مالیاتی یک معنای واحد ندارند.
وضعیت هر کسب‌وکار باید برای مالیات شرکت‌ها، VAT و مالیات غیرمستقیم به‌صورت جداگانه بررسی شود.
به‌ویژه برای مالیات شرکت‌ها، شرکت‌هایی که قصد دارند از نرخ ترجیحی استفاده کنند باید با مرجع منطقه آزاد خود تأیید کنند که محل فعالیتشان برای اهداف مربوطه به رسمیت شناخته می‌شود و نباید فرض کنند که «منطقه تعیین‌شده برای VAT» لزوماً همان نتیجه را در مالیات شرکت‌ها نیز دارد.
توضیح FTA مطابق تاریخ اجرای قوانین مربوطه لازم‌الاجرا است و به خودی خود تغییری در این قوانین ایجاد نمی‌کند.
