اختصاصی: امارات چگونه با وجود بحران تنگه هرمز صادرات نفت را ادامه می‌دهد؟
اختصاصی ایرانیان امارات: با وجود محدودیت شدید تردد در تنگه هرمز و خطرات امنیتی برای نفتکش‌ها، صادرات نفت امارات متوقف نشده است. ادنوک (شرکت دولتی نفت‌وگاز امارات) با ترکیبی از خط لوله مستقیم ابوظبی به فجیره، ناوگان نفتکش‌های شاتل و انتقال محموله از کشتی به کشتی در دریای عمان، مسیرهای جایگزینی ایجاد کرده تا جریان نفت به مشتریان خارجی ادامه پیدا کند.
مهم‌ترین برگ برنده امارات، خط لوله نفت خام ابوظبی یا همان خط لوله حبشان–فجیره است؛ خطی حدود ۴۰۶ کیلومتری که نفت میدان‌های خشکی ابوظبی را مستقیما به پایانه صادراتی فجیره در ساحل شرقی امارات منتقل می‌کند و نفت حمل‌شده از این مسیر نیازی به عبور از تنگه هرمز ندارد.
این خط لوله از سال ۲۰۱۲ فعال است و ظرفیت طراحی آن ۱.۵ میلیون بشکه در روز است. اسناد ادنوک نشان می‌دهد با استفاده از مواد کاهنده اصطکاک، ظرفیت آن می‌تواند تا حدود ۱.۸ میلیون بشکه در روز افزایش یابد.
اما همه نفت تولیدی امارات از فجیره صادر نمی‌شود و بخشی از محموله‌ها همچنان باید از داخل خلیج فارس خارج شوند. برای همین، ادنوک هم‌زمان شبکه‌ای از نفتکش‌های شاتل را توسعه داده است.
رویترز گزارش داده ادنوک ۲۵ نفتکش نفت خام را از شرکت کره‌ای سینوکور (Sinokor) چارتر کرده و حدود ۱۵ فروند از آنها را در عملیات شاتل برای جابه‌جایی نفت از داخل تنگه هرمز به خارج از آن به‌کار گرفته است؛ ۱۰ کشتی دیگر نیز برای حمل مستقیم محموله به مشتریان استفاده می‌شوند.
ادنوک برای تقویت کنترل خود بر زنجیره حمل نفت، پنج نفتکش غول‌پیکر دیگر را نیز با مجموع قیمت حدود ۵۹۰ میلیون دلار خریداری کرده است. ادنوک لجستیک اند سرویسز (ADNOC Logistics & Services) در کنار این خریدها سفارش ده‌ها کشتی جدید نفت، گاز طبیعی مایع و گاز مایع را نیز در برنامه دارد.
نفت از یک کشتی به کشتی دیگر منتقل می‌شود
یکی دیگر از راهکارهایی که در ماه‌های اخیر اهمیت زیادی پیدا کرده، انتقال نفت از کشتی به کشتی در خارج از تنگه هرمز است
در این روش، نفتکش شاتل محموله را از پایانه‌های داخل خلیج فارس عبور می‌دهد و پس از رسیدن به آب‌های دریای عمان، نفت به یک نفتکش دیگر منتقل می‌شود؛ کشتی دوم بدون ورود به منطقه پرخطر داخل خلیج، محموله را به مقصد نهایی در آسیا یا دیگر بازارها می‌برد.
رویترز می‌گوید این شبکه ابتدا توسط ادنوک به‌عنوان راهکاری اضطراری برای ادامه صادرات در بحران هرمز ایجاد شد و پس از آن سایر تولیدکنندگان منطقه نیز استفاده از آن را گسترش دادند. حجم انتقال نفت از کشتی به کشتی در این شبکه طی ماه سپتامبر به حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز رسیده؛ در حالی که این رقم در ماه اوت حدود ۱.۴ میلیون بشکه در روز بود. این آمار مربوط به کل شبکه منطقه‌ای است و فقط نفت امارات را شامل نمی‌شود.
نمونه این عملیات هفته گذشته در آب‌های نزدیک فجیره دیده شد؛ نفتکش غول‌پیکر «پینیوس» (Pinios) پس از عبور از هرمز با حدود ۲ میلیون بشکه نفت عراق، محموله خود را در نزدیکی فجیره به نفتکش «نیو کانستنت» (New Constant) منتقل کرد؛ کشتی دوم سپس راهی چین شد.
فعالیت ادنوک در این شبکه تنها به نفت تولیدی امارات محدود نیست. این شرکت در ماه‌های اخیر تجارت نفت عراق را نیز به‌شدت افزایش داده است. منابع بازار به رویترز گفته‌اند ادنوک برای ماه اوت خرید ۳۲ میلیون بشکه و برای سپتامبر خرید ۴۰ میلیون بشکه نفت عراق را توافق کرده و در این دو ماه به بزرگ‌ترین خریدار محموله‌های عراقی تبدیل شده است. بخشی از این نفت در پالایشگاه رویس مصرف می‌شود و این امکان را به ادنوک می‌دهد که مقدار بیشتری از نفت خام تولیدی خود را به بازارهای خارجی بفروشد.
ادنوک حتی برای محموله‌های گاز طبیعی مایع نیز از روش مشابه استفاده کرده است. رویترز اوایل سپتامبر گزارش داد یک محموله ال‌ان‌جی امارات میان کشتی «مروح» متعلق به ادنوک و کشتی دیگری در خارج از تنگه هرمز منتقل شد و سپس مسیر خود را به سمت ژاپن ادامه داد.
خط لوله دوم در راه است
امارات هم‌زمان تلاش می‌کند وابستگی خود به تنگه هرمز را بیش از این کاهش دهد. ساخت دومین خط لوله نفت به سمت فجیره در حال انجام است و سلطان الجابر، مدیرعامل ادنوک، در ماه مه اعلام کرد حدود ۵۰ درصد پروژه تکمیل شده است.
هدف این پروژه، دو برابر کردن ظرفیت صادرات نفت امارات از مسیر فجیره است و قرار است خط لوله جدید در سال ۲۰۲۷ به بهره‌برداری برسد.
به این ترتیب، مدل فعلی امارات برای ادامه صادرات نفت بر چند مسیر هم‌زمان استوار شده است: انتقال مستقیم نفت ابوظبی با خط لوله به فجیره و دور زدن کامل هرمز، استفاده از نفتکش‌های شاتل برای محموله‌هایی که باید از تنگه عبور کنند و انتقال نفت از کشتی به کشتی پس از خروج از خلیج فارس.
این شبکه باعث شده با وجود ادامه بحران تنگه هرمز، صادرات نفت امارات متوقف نشود؛ هرچند انتقال نفت در شرایط کنونی پیچیده‌تر و به‌مراتب پرهزینه‌تر از دوران پیش از بحران شده است. رویترز گزارش داده افزایش استفاده از نفتکش‌های شاتل و انتقال کشتی‌به‌کشتی، در کنار کمبود نفتکش‌های بزرگ، هزینه حمل نفت منطقه را به‌شدت افزایش داده است.
