تانکرترکرز: صادرات نفت ۷ کشور خاورمیانه به سطح پیش از جنگ نزدیک شد؛ سهم ایران صفر
صادرات نفت خام هفت کشور منطقه، به برآورد تانکرترکرز (TankerTrackers)، مؤسسه ردیابی نفتکشها، از ابتدای اکتبر به میانگین روزانه ۱۷٫۳ میلیون بشکه رسیده است؛ رقمی بیش از دو و نیم برابر ماه مه. فاصله آن با میانگین ژانویه و فوریه، پیش از آغاز جنگ، به حدود ۱٫۶ میلیون بشکه کاهش یافته است. این مؤسسه صادرات نفت خام ایران را همچنان صفر برآورد میکند و این بهبود همزمان با موج تازه حمله به نفتکشها در تنگه هرمز رخ داده است
بر پایه دادههایی که تانکرترکرز در شبکه ایکس منتشر کرده، مجموع صادرات نفت خام ایران، عراق، کویت، قطر، عربستان سعودی، امارات و عمان در ژانویه و فوریه ۲۰۲۶ به ترتیب ۱۸٫۳ و ۱۹٫۴ میلیون بشکه در روز بود. پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه و بسته شدن عملی تنگه هرمز، این رقم در مارس به ۸٫۷ میلیون بشکه سقوط کرد و در مه با ۶٫۵ میلیون بشکه به پایینترین سطح رسید. صادرات در ژوئن، پس از امضای تفاهمنامه واشنگتن و تهران که بعدها از اعتبار افتاد، به ۱۱٫۱ میلیون بشکه افزایش یافت و از آن پس ماهبهماه بالا رفت تا در سپتامبر به ۱۴٫۷ میلیون بشکه برسد. رقم اکتبر، که هنوز نهایی نیست، حدود ۱۸ درصد بالاتر از سپتامبر است.
به گفته تانکرترکرز، ایران پیش از جنگ روزانه ۱٫۶۸ میلیون بشکه نفت خام صادر میکرد. این مؤسسه در گزارش اوایل سپتامبر صادرات ایران را صفر اعلام کرد و گفت بسته به نتیجه توافق احتمالی، این وضع ممکن است «در آینده قابل پیشبینی» ادامه یابد. تانکرترکرز در پست ۳۰ سپتامبر خود در ایکس نیز همین رقم را تکرار کرد. بنادر ایران در محاصره دریایی آمریکاست. کپلر (Kpler)، شرکت ردیابی کشتی، گزارش داد تولید نفت خام این کشور به حدود ۱٫۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. این رقم تقریباً معادل نیاز داخلی و نزدیک به نیمی از تولید پیش از جنگ است.
به برآورد کپلر در اوایل اکتبر، حدود ۴۰ درصد صادرات نفت منطقه تنگه هرمز را دور میزند. رویترز روز پنجشنبه ۸ اکتبر به نقل از تحلیلگران گزارش داد صادرات از سواحل دریای عمان و دریای سرخ به ۶٫۷ میلیون بشکه در روز افزایش یافته که بیش از دو برابر سطح پیش از جنگ است. عربستان سعودی بخشی از نفت خود را با خط لوله شرق-غرب به بندر ینبع در دریای سرخ میفرستد. امارات نیز از خط لوله حبشان-فجیره، با ظرفیت انتقال تا ۱٫۸ میلیون بشکه در روز، برای صادرات از بندر فجیره در ساحل دریای عمان استفاده میکند. به گزارش سیانبیسی، بازگشت صادرات در سپتامبر تا حد زیادی حاصل اسکورت نفتکشها از سوی ارتش آمریکا در مسیری نزدیک به سواحل عمان بود
با این حال، دادههای هفتگی کپلر از افت جریان نفت در هفته نخست اکتبر حکایت دارد. صادرات نفت خام منطقه در چهار روز از هفته پایانی سپتامبر از میانگین پیش از جنگ فراتر رفته بود. به گزارش سیانبیسی به نقل از دادههای کپلر، این رقم در هفته منتهی به ۷ اکتبر به ۱۵٫۳ میلیون بشکه در روز رسید که ۱۰ درصد کمتر از سطح پیش از جنگ است. عبور نفت از تنگه هرمز در همین هفته ۸٫۵ میلیون بشکه در روز بود، حدود ۴۰ درصد کمتر از پیش از جنگ
حمله به کشتیها در تنگه هرمز در اکتبر شدت گرفته است. به گزارش سیانبیسی، ۱۱ نفتکش در هفته منتهی به ۴ اکتبر هنگام عبور از هرمز هدف حمله قرار گرفتند که بیشترین شمار از آغاز جنگ بود. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) در ۱۲ روز نخست اکتبر ۱۸ حمله به کشتیها در تنگه هرمز و پیرامون آن ثبت کرد. شش مورد از این حملهها تنها به روز یکشنبه ۱۱ اکتبر مربوط بود. این سازمان روز سهشنبه ۱۳ اکتبر نیز از اصابت پرتابههای ناشناس به یک کشتی کانتینری و یک نفتکش در شمال شبهجزیره مسندم خبر داد.
سپاه پاسداران مسئولیت حمله روز دوشنبه ۱۲ اکتبر به یک نفتکش را بر عهده گرفت و آن را سومین کشتی هدفگرفته در دو روز اعلام کرد. ایران همچنین مدعی شده نفتکشی غولپیکر متعلق به ادنوک را هدف قرار داده است. شرکت ادنوک لجستیک، مالک این نفتکش، تا ۱۳ اکتبر درباره این ادعا اظهارنظری نکرده بود. علی فدوی، از فرماندهان ارشد سپاه، شامگاه یکشنبه ۴ اکتبر در گفتوگویی تلویزیونی گفت روزانه تنها سه تا چهار میلیون بشکه نفت از مسیر تحت نظارت آمریکا در هرمز عبور میکند. او این حجم را در مقایسه با پیش از جنگ «ناچیز» خواند.
سمیر مدنی، همبنیانگذار تانکرترکرز، به نشریه اقتصادی عربین گلف بیزینس اینسایت (AGBI) گفت بیشتر نفتکشهایی که هدف قرار میگیرند به مسیر خود ادامه میدهند. در مقابل، بلومبرگ روز سهشنبه ۱۳ اکتبر به نقل از فعالان صنعت کشتیرانی گزارش داد نشانههایی دیده میشود که جریان محمولهها از تنگه هرمز ممکن است در حال کند شدن باشد. به گزارش بلومبرگ، هنوز تغییر روشنی در بارگیری نفت چند تولیدکننده بزرگ منطقه مشاهده نشده است.