وال‌استریت ژورنال: فشار ترامپ هنوز دبی را تغییر نداده؛ بانک‌ها و کسب‌وکارهای ایرانی همچنان فعال‌اند
با گذشت چند روز از آغاز کارزار تازه دولت دونالد ترامپ برای قطع ارتباطات اقتصادی و مالی ایران با جهان و در حالی که امارات رسما توقف تمامی مبادلات تجاری و مالی با ایران را اعلام کرده است، گزارش تازه وال‌استریت ژورنال نشان می‌دهد فعالیت بسیاری از بانک‌ها و کسب‌وکارهای مرتبط با ایران در دبی همچنان ادامه دارد و نشانه محسوسی از اجرای گسترده محدودیت‌های جدید در سطح شهر دیده نمی‌شود
وال‌استریت ژورنال در گزارشی از دبی نوشته است که دو شعبه بانک ملی ایران در این شهر همچنان فعالیت می‌کنند؛ آن هم در شرایطی که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، هنگام رونمایی از کارزار موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» خواستار تعطیلی تمام شعب خارجی بانک ملی شده بود
بر اساس این گزارش، در شعبه چندطبقه بانک ملی در منطقه دیره دبی، حدود یک دوجین کارمند همچنان به مشتریان فارسی‌زبان خدمات ارائه می‌کردند و کارکنان بانک گفته‌اند دستوری برای تعطیلی دریافت نکرده‌اند. بانک ملی از سال ۱۹۶۹ در امارات فعالیت دارد و نخستین شعبه آن پیش از تشکیل کشور امارات متحده عربی، با حضور حاکم وقت دبی افتتاح شده بود
برخی ایرانیان ساکن دبی نیز به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند در صورت بسته‌شدن مسیرهای بانکی، استفاده از روش‌های جایگزین انتقال پول از جمله شبکه سنتی «حواله» را در نظر دارند؛ با این حال، تاکنون نیازی به استفاده گسترده از چنین گزینه‌هایی پیدا نکرده‌اند
این وضعیت در حالی ادامه دارد که امارات در مراحل ابتدایی جنگ محدودیت‌هایی علیه فعالیت‌های مرتبط با ایران اعمال کرده بود. بیمارستان ایرانیان و باشگاه ایرانیان در دبی همچنان تعطیل هستند و در مقطعی ورود یا ترانزیت برخی دارندگان گذرنامه ایرانی نیز محدود و تعدادی از ویزاها لغو شد. با این حال، ایرانیان گفت‌وگوکننده با وال‌استریت ژورنال گفته‌اند موج گسترده لغو ویزا ظاهرا متوقف شده و برخی ویزاها نیز دوباره برقرار شده‌اند
پروازهای مستقیم شرکت‌های هواپیمایی ایرانی به امارات نیز همچنان برقرار است. در مقابل، امارات، اتحاد و فلای‌دبی در حال حاضر پرواز مستقیم به ایران ندارند، هرچند برخی پروازهای این شرکت‌ها از حریم هوایی ایران عبور می‌کنند. رستوران‌ها، کافه‌ها و دیگر کسب‌وکارهای ایرانی در دبی نیز به فعالیت خود ادامه می‌دهند
ادامه این فعالیت‌ها در ظاهر با موضع رسمی دولت امارات فاصله دارد. وزارت خارجه امارات روز ۱۹ آگوست اعلام کرد در پی تشدید تنش‌های منطقه‌ای، «تمامی تجارت، مبادلات تجاری و معاملات مالی» با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است. ابوظبی همچنین تاکید کرده که به حفاظت از یکپارچگی نظام مالی بین‌المللی و رعایت بالاترین استانداردهای جهانی متعهد است.
روابط اقتصادی ایران و امارات طی دهه‌ها به‌ویژه در دبی ریشه عمیقی پیدا کرده است. پیش از جنگ، امارات دومین شریک تجاری بزرگ ایران محسوب می‌شد و حجم تجارت سالانه دو کشور حدود ۲۷ میلیارد دلار برآورد می‌شد که نزدیک به ۸۰ درصد آن را صادرات امارات به ایران تشکیل می‌داد. صدها هزار ایرانی نیز در امارات، به‌خصوص دبی، زندگی می‌کنند و سرمایه قابل‌توجهی از ایران طی سال‌های گذشته وارد بازارهای مالی، تجاری و املاک این شهر شده است
نقش دبی در شبکه‌های مالی مرتبط با ایران مدت‌هاست مورد توجه واشنگتن قرار دارد. بر اساس تحلیلی از شبکه مقابله با جرایم مالی وزارت خزانه‌داری آمریکا، شرکت‌های مستقر در دبی در سال ۲۰۲۴ حدود ۶.۴ میلیارد دلار از تراکنش‌های بالقوه مرتبط با شبکه موسوم به «بانکداری سایه» ایران را جابه‌جا کرده‌اند؛ رقمی معادل ۷۱ درصد کل مبالغ شناسایی‌شده در این بررسی در سراسر جهان
نیل کوئیلیام، پژوهشگر مؤسسه چتم هاوس، به وال‌استریت ژورنال گفته است اقتصاد امارات و ایران به اندازه‌ای درهم‌تنیده شده‌اند که قطع یک‌شبه روابط اقتصادی و تجاری میان دو طرف کار ساده‌ای نیست. این موضوع به‌ویژه برای دبی اهمیت دارد؛ اقتصادی که برخلاف ابوظبی، وابستگی بیشتری به تجارت بین‌المللی، خدمات مالی و جریان سرمایه خارجی دارد
در همین حال، فشار واشنگتن از مرحله هشدار فراتر رفته است. وزارت خزانه‌داری آمریکا روز جمعه ۲۸ آگوست اعلام کرد مدیر شعبه دبی بانک ملی ایران، رضا محمد تائیدی، را تحریم کرده و همزمان اقدامی را برای قطع دسترسی شعب بانک مصری «بانک مصر» در امارات به بانک‌های آمریکایی آغاز کرده است. واشنگتن مدعی است این شعب طی حدود دو سال و نیم نزدیک به ۱.۸ میلیارد دلار تراکنش برای شرکت‌های بالقوه مرتبط با شبکه مالی سایه ایران پردازش کرده‌اند
این اقدام نشان می‌دهد وضعیت توصیف‌شده در گزارش وال‌استریت ژورنال ممکن است در روزها و هفته‌های آینده تغییر کند. دولت ترامپ اعلام کرده «عملیات طرد اقتصادی» یک کارزار مستمر خواهد بود و کشورهای، بانک‌ها و شرکت‌هایی که ارتباط اقتصادی با ایران را ادامه دهند، با خطر تحریم‌های ثانویه و محدودشدن دسترسی به نظام مالی آمریکا روبه‌رو خواهند شد.
