نخستین عکاس زن امارات؛ هفت دهه خاطره با دوربینی ۱۰ درهمی
سال‌ها پیش از آنکه تلفن‌های هوشمند دوربین را به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره تبدیل کنند، شیخه جاسم السویدی با دوربینی که تنها ۱۰ درهم برای آن پرداخته بود، از مردم، محله‌ها و صحنه‌های روزمره دبی عکاسی می‌کرد.
به گزارش روزنامه «البیان»، فعالیت او از دهه ۱۹۵۰ میلادی آغاز شد؛ زمانی که دوربین وسیله‌ای کمیاب بود و عکاسی مانند امروز در دسترس عموم قرار نداشت.
علاقه‌ای شخصی که در ابتدا ساده به نظر می‌رسید، بعدها به مجموعه‌ای ارزشمند از تصاویر جامعه‌ای تبدیل شد که در آستانه تحولات گسترده قرار داشت.
السویدی که به عنوان نخستین عکاس زن امارات شناخته می‌شود، کار خود را با عکاسی از نزدیک‌ترین افراد زندگی‌اش، از جمله اعضای خانواده، کودکان و همسایگان آغاز کرد. در میان آثار او، تصویری از مادرش همواره جایگاه ویژه‌ای داشت.
دامنه سوژه‌های او به‌تدریج گسترش یافت و خانه‌های سنتی، محله‌های قدیمی، بازارها، دریا، طبیعت و چهره مردم عادی را نیز دربر گرفت. چند دهه بعد، این تصاویر اکنون نمایی کم‌نظیر از دبی پیش از تحولات گسترده شهری و اقتصادی ارائه می‌کنند.
🟡 ثبت خاطره یک شهر
السویدی در ابتدا عکاسی را با هدف ثبت رسمی تاریخ آغاز نکرده بود، اما با گذشت زمان و تغییر چهره شهر، ارزش تاریخی و اجتماعی آثار او افزایش یافت.
با ناپدید شدن بسیاری از ساختمان‌های قدیمی، تغییر محله‌ها و تحول سبک زندگی، آرشیو او به سندی تصویری از دورانی تبدیل شد که نسل‌های جوان امارات تجربه‌ای مستقیم از آن ندارند؛ دورانی که دریا، خانه‌های سنتی، محله‌ها و بازارهای قدیمی بخش اصلی زندگی روزمره مردم دبی بودند.
اهمیت عکس‌های السویدی تنها به جنبه هنری آن‌ها محدود نمی‌شود. تصاویر او نوعی روایت غیررسمی از جامعه هستند که لحظات عادی زندگی مردم را دور از مراسم رسمی و رویدادهای بزرگ ثبت کرده‌اند.
دوربین او نه‌تنها مکان‌ها، بلکه ریتم زندگی روزمره دبی را پیش از آغاز تحولی ثبت کرد که بعدها این شهر را به یکی از مراکز مهم جهانی تبدیل کرد.
🟡 پیشگام عکاسی پیش از عصر دیجیتال
جایگاه السویدی در تاریخ عکاسی امارات تنها به نخستین بودن او محدود نمی‌شود، بلکه شرایطی که فعالیت خود را در آن آغاز کرد نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
او دهه‌ها پیش از شکل‌گیری مؤسسات تخصصی، مدارس عکاسی و فناوری‌های دیجیتال وارد این حوزه شد؛ زمانی که یادگیری و فعالیت حرفه‌ای در عکاسی بسیار دشوارتر از امروز بود.
السویدی به مرور با لقب «ام‌المصورین» یا «مادر عکاسان» شناخته شد؛ لقبی که هم به جایگاه پیشگام او و هم به تأثیرش بر نسل‌های بعدی عکاسان اماراتی اشاره دارد.
فعالیت‌های او در سال ۲۰۱۴ نیز در سطح ملی مورد تقدیر قرار گرفت و در چارچوب ابتکار «پیشگامان امارات»، به عنوان نخستین زن عکاس اماراتی مورد تجلیل قرار گرفت.
این تقدیر، نام او را در میان نسلی از اماراتی‌ها قرار داد که با ورود زودهنگام به حوزه‌های کمتر شناخته‌شده، راه را برای نسل‌های بعدی هموار کردند.
