امارات نخستین ماهواره کاملاً بومی خود را پرتاب می‌کند
ماهواره‌ای که به‌طور کامل در امارات ساخته شده، در آستانه سفر به فضا قرار دارد؛ رخدادی که می‌تواند نقطه عطفی در مسیری باشد که دهه‌ها برای رسیدن به آن زمان صرف شده است.
شرکت اوربیت‌ورکس پاییز امسال ماهواره آلتایر را به یک پایگاه پرتاب در کالیفرنیا منتقل خواهد کرد؛ سفری که این ماهواره را به مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین می‌رساند؛ جایی که می‌تواند تقریباً به‌صورت لحظه‌ای از زمین تصویربرداری کند. به این ترتیب، امارات برای نخستین‌بار به ارائه‌دهنده فناوری فضایی تبدیل خواهد شد.
دکتر حمدالله محب، مدیرعامل موقت اوربیت‌ورکس و مدیرعامل شرکت مادر آن، مارلان اسپیس، زندگی‌نامه‌ای دارد که شبیه یک رمان ژئوپلیتیکی است. او که به‌عنوان پناهنده در اردوگاه‌هایی در پاکستان بزرگ شده، ابتدا به‌عنوان مهندس به شرکت اینتل پیوست، سپس در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما سفیر افغانستان در آمریکا شد و بعد از آن به‌عنوان مشاور امنیت ملی کابل منصوب شد. او اکنون مدیریت یک شرکت تولید ماهواره در ابوظبی را بر عهده دارد و آن را به سمت بازار جهانی هدایت می‌کند.
دکتر محب گفت: «ما واردکننده فناوری بوده‌ایم. معنای این اتفاق این است که برای نخستین‌بار فناوری‌های فضایی را به کشورهایی صادر می‌کنیم که معمولاً خودشان فروشنده این فناوری‌ها به ما بوده‌اند.»
او افزود: «چیزی که ما می‌سازیم، شبیه لحظه اپ‌استور برای ماهواره‌هاست.»
آلتایر فقط یک ماهواره نیست. اوربیت‌ورکس قصد دارد تا سال آینده ۱۰ ماهواره را در مدار قرار دهد و منظومه‌ای ماهواره‌ای تشکیل دهد که بتواند به‌جای یک بار در روز، هر سه ساعت یک‌بار از یک نقطه مشخص روی زمین تصویربرداری کند. این ماهواره‌ها به تراشه‌های انویدیا مجهز خواهند بود که توان پردازش تصاویر را دارند؛ به این معنا که مشتریان ظرف چند دقیقه پس از ثبت درخواست، اطلاعات پردازش‌شده دریافت می‌کنند، نه داده خام.
این شرکت می‌گوید در میان نخستین اپراتورهای منظومه ماهواره‌ای در جهان است که از چنین توان پردازشی قدرتمندی در داخل ماهواره استفاده می‌کند.
این ماهواره‌ها دامنه گسترده‌ای از کاربردهای تجاری دارند. شرکت‌های نفتی می‌توانند هزاران کیلومتر خط لوله را بدون نیاز به خودرو، پهپاد یا نیروهای میدانی پایش کنند. شرکت‌های بیمه می‌توانند خسارت سیل را ظرف چند ساعت ارزیابی کنند. نهادهای مقابله با آتش‌سوزی‌های جنگلی نیز می‌توانند پیش از وقوع نخستین جرقه، هشدارهای مربوط به خطر گرما را دریافت کنند. دکتر محب گفت: «شما پیش از شعله‌ور شدن آتش از آن مطلع می‌شوید و زودتر اقدام می‌کنید.»
کاربردهای دفاعی و امنیتی این فناوری نیز به همان اندازه قابل توجه است. منظومه‌ای که هر سه ساعت یک‌بار تصاویر تنگه هرمز را به‌روزرسانی کند و این تصاویر با هوش مصنوعی درون ماهواره پردازش شوند، ارتقایی مهم در توان پایش مستمر به شمار می‌رود؛ نه فقط برای دولت‌ها، بلکه برای شرکت‌های دریایی و انرژی که در یکی از راهبردی‌ترین آبراه‌های جهان فعالیت می‌کنند.
چرا خرید از غرب؟
اوربیت‌ورکس آگاهانه تصمیم گرفته است فقط از قطعات آمریکایی و اروپایی استفاده کند. دکتر محب این تصمیم را بیش از آنکه صرفاً یک موضع ژئوپلیتیکی بداند، محاسبه‌ای برای دسترسی به بازار توصیف می‌کند. او گفت: «اگر از چین خرید کنیم، نمی‌توانیم به غرب بفروشیم.»
این راهبرد از هم‌اکنون نتیجه داده است؛ این شرکت نخستین مشتری اروپایی خود را جذب کرده و در حال مذاکره فعال با خریدارانی در آمریکای شمالی است.
هدف این شرکت به‌صراحت جهانی است. دکتر محب گفت: «اوربیت‌ورکس یک شرکت جهانی ماهواره‌ای است که فقط در ابوظبی قرار دارد.» او افزود: «دوست دارم طی پنج تا ۱۰ سال آینده، این شرکت را در میان برترین شرکت‌های رصد زمین ببینم.» عرضه اولیه سهام نیز یکی از گزینه‌های مطرح است، هرچند او تأکید می‌کند تصمیم نهایی در این زمینه با هیئت‌مدیره خواهد بود.
زمان‌بندی این پروژه به‌سختی می‌توانست بهتر از این باشد. عرضه عمومی اخیر اسپیس‌ایکس با ارزش‌گذاری بیش از ۱.۷۷ تریلیون دلار، بخش فضایی را بیش از پیش در کانون توجه عمومی قرار داده است.
دکتر محب اسپیس‌ایکس را مانند موجی رو به رشد می‌بیند. او گفت: «چه آن عرضه اولیه موفق باشد و چه ناموفق، فضا را به اتاق نشیمن همه خانه‌ها برده است. این موضوع جذب سرمایه‌گذار و گفت‌وگو با مشتریان را برای ما آسان‌تر می‌کند.»
به گفته دکتر محب، زنجیره‌های تأمین در جریان جنگ آمریکا و ایران دچار اختلال شده‌اند، اما اوربیت‌ورکس همچنان طبق برنامه پیش رفته و با استفاده از اکوسیستم تجاری مقاوم امارات، مسیرهای تأمین را تغییر داده است. این ماهواره طبق برنامه قرار است پاییز امسال به کالیفرنیا ارسال شود.
لحظه اپ‌استور
نام «آلتایر» تصادفی انتخاب نشده است. این نام اشاره‌ای به رایانه شخصی سال ۱۹۷۵ دارد که مایکروسافت برای آن زبان بیسیک را نوشت؛ برنامه‌ای که کد پیچیده اسمبلی را به انگلیسی ساده ترجمه کرد و رایانه را برای میلیون‌ها نفر قابل استفاده ساخت.
دکتر محب گفت: «ما می‌خواهیم کار با ماهواره‌ها را به همان سادگی کنیم که بیسیک رایانه شخصی را ساده کرد.» او افزود: «با یک اپلیکیشن به آن مأموریت بدهید؛ این جاه‌طلبی ماست.»
دکتر محب امیدوار است داستان زندگی خودش الهام‌بخش دیگران باشد و پرتاب ماهواره آلتایر تنها یکی از فصل‌های این مسیر است. او مذاکره را نه در اتاق‌های نشست سازمان ملل یا واشنگتن، بلکه در خانه پدرش در اردوگاه‌های پناهندگان آموخت؛ جایی که در سکوت می‌نشست و به مردانی گوش می‌داد که درباره تصمیم‌های مرگ و زندگی گفت‌وگو می‌کردند. او گفت: «از آن لحظه‌ها بسیار بیشتر از هر دانشگاهی یاد گرفتم.»
اینکه اوربیت‌ورکس بتواند در کمتر از یک دهه به یکی از اپراتورهای سطح بالای جهانی تبدیل شود، به اجرای برنامه‌ها، سرمایه و آمادگی جهان برای خرید ماهواره‌ای بستگی دارد که در ابوظبی ساخته شده است. دکتر محب معتقد است این اتفاق رخ خواهد داد.
او گفت: «ما در حال انجام علم موشکی هستیم؛ اما گام‌به‌گام.»
