برنامه جدید آموزش زبان عربی در برخی مدارس امارات: آنچه والدین باید بدانند
از سپتامبر ۲۰۲۶، برنامه جدید آموزش زبان عربی با نام IQRA در مدارس خصوصی رأسالخیمه اجرا خواهد شد؛ برنامهای که با هدف تقویت مهارت خواندن عربی در میان دانشآموزان خردسال طراحی شده است.
واژه IQRA در عربی به معنای «بخوان» است. این برنامه از سوی بنیاد سیاستپژوهی شیخ سعود بن صقر القاسمی توسعه یافته و ارزیابیهای مستقل نشان دادهاند که میتواند پیشرفت قابل توجهی در سواد خواندن عربی ایجاد کند.
بر اساس اعلام این بنیاد، یک ارزیابی مستقل نشان داده است کودکانی که در کلاسهای IQRA شرکت کردهاند، در مقایسه با دانشآموزانی که برنامه استاندارد آموزش عربی را دنبال میکردند، معادل ۲۵ درصد یک سال تحصیلی بیشتر در مهارت خواندن پیشرفت داشتهاند.
این آزمایش در سال تحصیلی ۲۰۲۴-۲۰۲۵ از سوی J-PAL MENA انجام شد و ۸۳ کلاس در ۲۶ مدرسه رأسالخیمه را در بر گرفت. به گفته مسئولان، این مطالعه یکی از بزرگترین پژوهشها در زمینه سوادآموزی اولیه عربی در امارات محسوب میشود.
دانشآموزان شرکتکننده در برنامه IQRA در مهارتهایی مانند شناسایی حروف، خواندن واژهها، رمزگشایی واژههای بیمعنا و روانخوانی شفاهی پیشرفت قابل اندازهگیری داشتند. قویترین نتیجه در خواندن واژهها ثبت شد؛ جایی که دانشآموز میانه از صدک ۵۰ به صدک ۵۸ رسید.
این پیشرفتها هم در میان دانشآموزان عربزبان و هم غیرعربزبان مشاهده شد.
یکی از چالشهای اصلی آموزش عربی، فاصله میان زبان عربی روزمره و عربی معیار نوین است؛ زبانی که در کتابهای درسی و کلاسها استفاده میشود. برنامه IQRA برای پاسخ به همین چالش طراحی شده و آموزش خواندن را به مراحل سادهتر و ساختاریافتهتر تقسیم میکند.
این برنامه با همکاری دکتر هلن آبادزی، روانشناس شناختی و متخصص آموزش، توسعه یافته و بر آواشناسی، شناخت حروف، رمزگشایی و روانخوانی تمرکز دارد.
دکتر ناتاشا ریج، مدیر اجرایی بنیاد القاسمی، گفت نتایج IQRA نشان میدهد مشکل از دشوار بودن زبان عربی نیست، بلکه شیوه آموزش اهمیت دارد. به گفته او، وقتی عربی مطابق با نحوه واقعی یادگیری خواندن در کودکان آموزش داده شود، پیشرفت میتواند سریع و قابل اندازهگیری باشد.
برنامه IQRA برای کودکان از KG1 تا پایه اول طراحی شده و با برنامه درسی عربی وزارت آموزش امارات هماهنگ است. هدف آن جایگزینی برنامه فعلی نیست، بلکه تقویت آموزش موجود زبان عربی است.
این برنامه پیشتر در کلاسهایی در مراکش، مصر و اردن نیز بهصورت آزمایشی اجرا شده و نتایج اولیه امیدوارکنندهای داشته است.