مقام اماراتی: رباتها در شبکههای اجتماعی برای تیرهکردن روابط میان کشورهای منطقه به کار میروند
عبدالله بن محمد بن بُطی آل حامد، رئیس سازمان ملی رسانه امارات (NMA)، درباره استفاده از حسابهای رباتی در شبکههای اجتماعی برای تشدید تنش میان کشورهای منطقه هشدار داد و اعلام کرد که تنها در ماه اکتبر ۲۰۲۶، بیش از ۱۱ هزار حساب رباتی جدید ایجاد شده است.
آل حامد در نشست خبرنگاران امارات در دبی گفت مقامهای این کشور فعالیت حسابهای رباتی را که برای انتشار گسترده محتوا و تشدید اختلافات میان کشورها استفاده میشوند، زیر نظر دارند.
او شمار حسابهای ایجادشده را بسیار زیاد توصیف کرد و گفت: «همه میدانند که اخبار جعلی فراوانی وجود دارد و تعداد زیادی حساب رباتی در شبکههای اجتماعی مورد استفاده قرار میگیرند.»
رباتهای شبکههای اجتماعی، حسابهای خودکاری هستند که میتوانند پیامها را در حجم گسترده منتشر یا بازنشر کنند و این تصور را به وجود آورند که یک دیدگاه خاص از حمایت عمومی گستردهای برخوردار است.
رایاد کمال ایوب، کارشناس امنیت سایبری مستقر در دبی، پیشتر در گفتوگو با روزنامه خلیج تایمز هشدار داده بود که شبکههای هماهنگ حسابهای رباتی میتوانند گفتوگوهای آنلاین را دستکاری کرده و اطلاعات نادرست را در مقیاس وسیع منتشر کنند.
آل حامد مشخص نکرد که این حسابها در کدام شبکههای اجتماعی فعالیت میکنند یا چه کسانی پشت ایجاد آنها قرار دارند.
حذف هزاران حساب کاربری از شبکههای اجتماعی
رئیس سازمان ملی رسانه امارات اعلام کرد که مقامهای این کشور برای حذف حسابهای رباتی و مقابله با فعالیتهای مخرب آنلاین، با شرکتهای ادارهکننده شبکههای اجتماعی همکاری میکنند و بخش عمدهای از این اقدامات بدون اطلاعرسانی عمومی انجام میشود.
او گفت: «ما در پشت صحنه برای انجام این کار تلاش میکنیم.»
به گفته آل حامد، نظارت بر شبکههای اجتماعی از مدتها پیش آغاز شده و با ظهور حسابهای رباتی جدید و انتشار محتوای گمراهکننده همچنان ادامه دارد.
در ماه می ۲۰۲۶، دکتر جمال محمد الکعبی، دبیرکل سازمان ملی رسانه امارات، اعلام کرده بود که این سازمان تنها در شبکه اجتماعی تیکتاک ۱۰ هزار حساب کاربری را حذف کرده است.
به گفته او، این حسابها ویدئوهای تولیدشده با هوش مصنوعی و محتوای دیگری منتشر میکردند که هدف آنها خدشهدارکردن اعتبار امارات، ترویج روایتهای نادرست درباره دبی و سایر امارتها و انتشار ایدئولوژیهای زیانبار بود.
یک ماه پیش از آن، آل حامد اعلام کرده بود که طی ماههای گذشته بیش از ۱۰۰ حساب کاربری در شبکههای اجتماعی به دلیل انتشار محتوای تحریککننده خشونت در جریان حملات ایران مسدود شدهاند.
او در رویداد اینفلوئنسرهای منطقه در ماه آوریل توضیح داده بود که این حسابها مقررات رفتاری کشورهای عربی منطقه در فضای مجازی را نقض کردهاند.
آل حامد همچنین تأکید کرده بود که حسابهای مسدودشده به هیچ کشور خاصی مرتبط نبودند.
چرا مقامهای امارات به تمام اخبار جعلی واکنش نشان نمیدهند؟
رئیس سازمان ملی رسانه امارات توضیح داد که مقامهای این کشور در واکنش عمومی به اطلاعات نادرست، بهویژه ادعاهای ساختگی با هدف تحریک واکنش، رویکردی گزینشی دارند.
به گفته او، انتشار پاسخ رسمی برای تکذیب هر خبر نادرست ممکن است ناخواسته به محتوایی که در شرایط عادی اهمیت چندانی ندارد، اعتبار بیشتری ببخشد و باعث افزایش دیدهشدن آن شود.
ازاینرو، مقامهای امارات تلاش میکنند میان موضوعات واقعی که نیازمند توضیح و شفافسازی هستند و مطالب ساختگی که عمداً برای ایجاد جنجال منتشر میشوند، تفاوت قائل شوند.
آل حامد تأکید کرد که این رویکرد به معنای نادیدهگرفتن اطلاعات نادرست نیست و نهادهای مسئول همچنان فعالیت پلتفرمهای دیجیتال را زیر نظر دارند و برای مقابله با فعالیتهای مشکوک با شرکتهای مربوط همکاری میکنند.
او همچنین بر اهمیت ارتباط مستقیم با خبرنگاران تأکید کرد و گفت تقویت روابط میان مسئولان و سازمانهای رسانهای میتواند به انتقال اطلاعات صحیح به افکار عمومی کمک کند.
مجازات انتشار اخبار جعلی در امارات
اگرچه مقامهای امارات ممکن است به تمام ادعاهای نادرست واکنش عمومی نشان ندهند، انتشار اطلاعات گمراهکننده همچنان میتواند پیامدهای قانونی سنگینی در این کشور داشته باشد.
بر اساس ماده ۵۲ فرمان قانون فدرال شماره ۳۴ سال ۲۰۲۱، انتشار یا بازنشر اخبار جعلی، شایعات و اطلاعات گمراهکننده میتواند دستکم یک سال حبس و حداقل ۱۰۰ هزار درهم جریمه نقدی به همراه داشته باشد.
چنانچه این تخلف در شرایط بحران، وضعیت اضطراری یا وقوع فاجعه انجام شود، مجازات آن به حداقل دو سال حبس و دستکم ۲۰۰ هزار درهم جریمه نقدی افزایش مییابد.
دادستانی عمومی امارات نیز در فوریه ۲۰۲۶ بار دیگر هشدار داده بود که حتی افرادی که خود تولیدکننده محتوای تأییدنشده نیستند و صرفاً آن را به اشتراک میگذارند یا بازنشر میکنند، ممکن است با پیامدهای قانونی مواجه شوند.
پیشنهاد ایجاد مرکز منطقهای مقابله با اطلاعات نادرست
تلاش برای مقابله با انتشار اطلاعات نادرست در فضای مجازی در سطح منطقهای نیز مطرح شده است.
در نشست فوقالعاده وزیران اطلاعرسانی شورای همکاری در ماه مارس، عبدالله آل حامد پیشنهاد کرد که کشورهای عضو برای مقابله با حسابهای ناشناس، اقدامات هماهنگی انجام دهند.
او همچنین پیشنهاد تأسیس یک مرکز نظارت منطقهای شبانهروزی مجهز به فناوری هوش مصنوعی را مطرح کرد تا انتشار اطلاعات نادرست و گمراهکننده در فضای مجازی رصد و شناسایی شود.