پزشکان در امارات هشدار داده‌اند که برخلاف تصور رایج، قلیان جایگزینی کم‌ضررتر یا ایمن‌تر برای سیگار نیست. به گفته یکی از متخصصان بیماری‌های ریه، یک ساعت قلیان کشیدن می‌تواند با مصرف حدود ۴۰ نخ سیگار مقایسه شود.

برای بسیاری از افراد، قلیان کشیدن بخشی از دورهمی‌های شبانه در کنار گفت‌وگو و نوشیدن قهوه است و گاهی ساعت‌ها ادامه پیدا می‌کند. با این حال، پزشکان تأکید می‌کنند که نباید قلیان را نوعی مصرف دخانیات با خطر کمتر دانست.

دکتر محمد فوزی کترنجی، استشاری بیماری‌های ریه در گروه پزشکی دکتر سلیمان الحبیب، اعلام کرد که یک جلسه یک‌ساعته قلیان کشیدن می‌تواند با مصرف حدود ۴۰ نخ سیگار مقایسه شود. او هشدار داد که بسیاری از مصرف‌کنندگان قلیان حتی خود را فرد سیگاری یا مصرف‌کننده دخانیات نمی‌دانند.

کترنجی در کنفرانس «ترک دخانیات به سبک سوئد؛ تجربه سوئدی» گفت که این تصور یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پزشکان هنگام بررسی سابقه مصرف دخانیات در بیماران است.

وی توضیح داد: «وقتی از بیماران درباره سابقه مصرف دخانیات سؤال می‌کنیم و می‌پرسیم آیا سیگار می‌کشند، پاسخ می‌دهند نه، سیگار نمی‌کشیم. اما با پرسیدن چند سؤال بیشتر مشخص می‌شود که هفته‌ای یک یا دو بار قلیان می‌کشند و گاهی حتی در یک روز دو بار قلیان مصرف می‌کنند.»

عبور دود از آب، قلیان را بی‌ضرر نمی‌کند

کترنجی تأکید کرد که باور رایج درباره ایمن‌تر بودن قلیان به دلیل عبور دود از آب، هیچ مبنای علمی ندارد.

به گفته وی، مصرف‌کنندگان قلیان و سایر محصولات دخانی سوختنی، از جمله تنباکوی دوخه که با پیپ مدواخ مصرف می‌شود، ممکن است در معرض مواد زیان‌آوری مانند قطران، مونوکسیدکربن و سایر ترکیبات مضر قرار بگیرند.

او همچنین بر ضرورت انجام تحقیقات علمی گسترده‌تر در امارات برای مقایسه خطرات بلندمدت مصرف سیگار، قلیان، مدواخ و ویپ تأکید کرد.

این متخصص ریه گفت که پزشکان نباید تنها به پاسخ بیمار به یک سؤال درباره سیگار کشیدن اکتفا کنند.

مصرف چندساعته قلیان؛ مقایسه با ۲۰۰ نخ سیگار

دکتر راشل کامینسکی، استشاری بیماری‌های تنفسی در بیمارستان سعودی آلمانی، نیز تأکید کرد که کادر درمان باید درباره نوع محصولات دخانی مصرفی بیماران، دفعات استفاده و شرایط مصرف آن‌ها پرسش‌های دقیق‌تری مطرح کنند.

به گفته وی، این بررسی‌ها باید شامل سیگار، قلیان، مدواخ، ویپ و سایر محصولات حاوی نیکوتین باشد.

کامینسکی گفت: «اینکه بیمار چه چیزی مصرف می‌کند، چگونه آن را مصرف می‌کند و چه زمانی به سراغ آن می‌رود، از پرسش‌های بسیار مهم در کلینیک‌های بیماری‌های تنفسی است.»

وی توضیح داد که در شرایط معمول، افرادی که قلیان سفارش می‌دهند، حدود دو تا چهار ساعت به کشیدن آن ادامه می‌دهند.

این پزشک با اشاره به مدت‌زمان طولانی مصرف قلیان، برآورد کرد که چنین جلسه‌ای می‌تواند با مصرف تا ۲۰۰ نخ سیگار مقایسه شود.

این ارقام، برآوردهایی برای مقایسه میزان مواجهه با دود دخانیات هستند و به معنای برابری دقیق میزان نیکوتین یا تمام خطرات سلامتی قلیان و سیگار نیستند.

سرفه‌های مداوم و تنگی نفس را جدی بگیرید

کامینسکی هشدار داد که بسیاری از مصرف‌کنندگان دخانیات، علائمی مانند سرفه روزانه، خس‌خس سینه، خلط و تنگی نفس را طبیعی می‌دانند و تصور می‌کنند این مشکلات صرفاً بخشی از عوارض معمول سیگار یا قلیان کشیدن است.

به گفته وی، عادی دانستن این علائم ممکن است تشخیص بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) را به تأخیر بیندازد؛ بیماری پیشرونده‌ای که تنفس را دشوار می‌کند.

در این بیماری، هوا ممکن است در ریه‌ها حبس شود و انجام فعالیت‌های روزمره مانند بالا رفتن از پله‌ها، رفتن به محل کار یا رساندن کودکان به مدرسه را دشوارتر کند.

تأکید پزشکان بر ترک کامل دخانیات

پزشکان حاضر در این کنفرانس تأکید کردند که هدف اصلی اقدامات درمانی و پیشگیرانه باید کمک به افراد برای ترک کامل دخانیات باشد.

کامینسکی گفت افرادی که قادر به ترک دخانیات نیستند، به حمایت‌های واقع‌بینانه و بدون قضاوت نیاز دارند؛ حمایت‌هایی که می‌تواند شامل مشاوره، درمان دارویی در صورت لزوم و پیگیری منظم وضعیت سلامت باشد.

وی همچنین خواستار گنجاندن خدمات ترک دخانیات در مراکز مراقبت‌های اولیه، کلینیک‌های بیماری‌های تنفسی و مراکز درمان بیماری‌های قلبی شد تا بیماران مجبور نباشند به‌تنهایی به دنبال دریافت کمک باشند.

پیام اصلی این کنفرانس آن بود که قلیان نیز نوعی مصرف دخانیات است و علائمی مانند سرفه مداوم، خس‌خس سینه و تنگی نفس نباید به‌عنوان عوارض عادی این عادت نادیده گرفته شوند.