امارات دامنه پیوند اعضا را گسترش می‌دهد؛ پیوند صورت، دست، رحم و روده در برنامه‌های آینده
امارات قصد دارد در مرحله بعدی توسعه خدمات پیوند اعضا، انجام پیوندهای پیچیده‌ای از جمله صورت، دست، بازو، رحم و روده را به برنامه ملی پیوند اعضای خود اضافه کند.
وزارت بهداشت و پیشگیری امارات اعلام کرد برنامه‌های آینده «برنامه ملی اهدا و پیوند اعضا و بافت‌های انسانی» موسوم به «حیات» شامل افزایش انواع اعضا و بافت‌های قابل اهدا و پیوند خواهد بود.
بر اساس این برنامه، علاوه بر پیوند روده و رحم، انجام «پیوند بافت‌های مرکب عروقی» نیز در دستور کار قرار دارد. این نوع پیوند می‌تواند بخش‌های پیچیده بدن مانند صورت، دست و بازو را شامل شود و به همکاری چندین تیم تخصصی پزشکی و هماهنگی دقیق قبل، حین و پس از عمل نیاز دارد.
گسترش اهدای بافت در امارات
برنامه «حیات» همچنین قصد دارد دامنه اهدای بافت را به قرنیه چشم، استخوان، پوست و دریچه‌های قلب گسترش دهد.
یکی دیگر از برنامه‌های در دست توسعه، اهدای عضو پس از توقف گردش خون یا «DCD» است. در این روش، پس از توقف دائمی قلب و گردش خون فرد و با رعایت الزامات پزشکی و قانونی، امکان اهدای عضو بررسی می‌شود.
وزارت بهداشت و پیشگیری امارات اعلام کرد گسترش این روش‌ها می‌تواند تعداد اعضا و بافت‌های در دسترس را برای بیمارانی که به درمان‌های نجات‌بخش یا تغییردهنده زندگی نیاز دارند، افزایش دهد.
همچنین قرار است واحدهای تخصصی اهدای عضو در بیمارستان‌ها ایجاد شوند. پزشکان و پرستاران آموزش‌دیده در این واحدها وظیفه شناسایی اهداکنندگان احتمالی، حمایت از خانواده‌های آنها و هماهنگی مراحل اهدای عضو را بر عهده خواهند داشت.
برنامه‌ریزی برای استفاده از اعضای حیوانی و ساخته‌شده در آزمایشگاه
امارات همزمان در حال آماده‌سازی چارچوب قانونی برای آینده‌ای است که در آن عضو پیوندی لزوما از بدن انسان دیگری تأمین نمی‌شود. این برنامه شامل اعضا و بافت‌های حیوانی و همچنین اعضای تولیدشده با فناوری‌هایی مانند چاپ زیستی سه‌بعدی و مهندسی بافت است.
اصلاحات قانون پیوند اعضای امارات که در دسامبر ۲۰۲۵ صادر شد، دامنه قوانین را به اعضای حیوانی و اعضای ساخته‌شده نیز گسترش داده است.
طبق قانون اصلاح‌شده، استفاده از این اعضا مستلزم دریافت مجوز، انجام آزمایش‌های بالینی و آزمایشگاهی برای تأیید ایمنی و اثربخشی، بررسی سازگاری زیستی با بیمار و دریافت رضایت کتبی از بیمار یا نماینده قانونی او خواهد بود.
همچنین قرار است یک پایگاه داده ملی برای ثبت اطلاعات مربوط به اعضای غیرانسانی مورد استفاده در پیوند ایجاد شود. منبع عضو، ترکیب زیستی اعضای ساخته‌شده، نتایج آزمایش‌های بالینی و اطلاعات مربوط به ایمنی و اثربخشی در این سامانه ثبت خواهد شد.
پیوند دست و صورت چگونه انجام می‌شود؟
پیوند دست بسیار پیچیده‌تر از اتصال یک دست اهداشده به بدن بیمار است. در چنین عملی، مجموعه‌ای از بافت‌ها شامل استخوان، عضلات، تاندون‌ها، عروق خونی، اعصاب و پوست به‌طور همزمان پیوند زده می‌شوند.
بیمار پیش از جراحی تحت ارزیابی‌های دقیق جسمی و روان‌شناختی قرار می‌گیرد و پس از شناسایی اهداکننده مناسب، آزمایش‌های سازگاری انجام می‌شود. عمل پیوند دست یا اندام فوقانی ممکن است بسته به تعداد اندام‌ها و محل پیوند بین ۸ تا ۱۶ ساعت طول بکشد و بیمار معمولا پس از جراحی دو تا چهار هفته در بیمارستان بستری می‌شود.
پس از آن نیز دوره طولانی فیزیوتراپی و توان‌بخشی آغاز می‌شود و بیمار باید برای جلوگیری از پس‌زدن عضو پیوندی، داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف کند.
پیوند صورت نیز شامل انتقال همزمان چندین نوع بافت مانند پوست، استخوان، عضله، عروق خونی، اعصاب و بافت همبند است. پس از جراحی، عروق باید خون‌رسانی مناسبی به بافت‌های پیوندی داشته باشند و اعصاب نیز به‌تدریج برای بازگشت حرکت و حس ترمیم شوند.
وزارت بهداشت امارات تاکنون جزئیات نحوه انجام پیوند دست یا صورت در این کشور و زمان آغاز این جراحی‌ها را اعلام نکرده و فعلا آنها را در فهرست اولویت‌های آینده برنامه «حیات» قرار داده است.
پیوند رحم و روده نیز در برنامه آینده
پیوند رحم و روده نیز از دیگر خدماتی است که امارات قصد دارد در مراحل آینده برنامه ملی پیوند اعضا توسعه دهد. با این حال، هنوز زمان مشخصی برای آغاز این جراحی‌ها اعلام نشده است.
در بخش دیگری از برنامه‌های آینده، امارات در حال تدوین مقررات مربوط به «پیوند از حیوان به انسان» است. در این روش، سلول‌ها، بافت‌ها یا اعضای زنده حیوانی برای پیوند به انسان مورد استفاده قرار می‌گیرند.
به دلیل احتمال واکنش سیستم ایمنی بدن و خطر انتقال برخی عفونت‌ها از حیوان به انسان، چنین پیوندهایی نیازمند آزمایش‌ها و نظارت‌های پزشکی گسترده هستند.
بر اساس قوانین امارات، برداشت اعضای حیوانی برای پیوند تنها با مجوز وزارت بهداشت و پیشگیری یا نهاد بهداشتی مربوطه امکان‌پذیر خواهد بود. پزشکان نیز موظف خواهند بود خطرات و پیامدهای احتمالی را برای بیمار یا نماینده قانونی او توضیح داده و پیش از انجام عمل، رضایت کتبی دریافت کنند.
امارات هنوز مشخص نکرده است که در آینده کدام اعضای حیوانی ممکن است برای بیماران مورد استفاده قرار گیرند یا چنین پیوندهایی از چه زمانی آغاز خواهند شد. در حال حاضر تمرکز اصلی بر ایجاد چارچوب قانونی، پزشکی و نظارتی لازم برای استفاده احتمالی از این فناوری‌ها در آینده است.
