کمبود آهن ممکن است پیش از کمخونی علائم خود را نشان بدهد؛ پزشکان امارات بر بررسی «فریتین» تأکید میکنند
راهنمای بالینی جدید انجمن هماتولوژی آمریکا (ASH) معیارهای تشخیص کمبود آهن را بهروزرسانی کرده و توجه بیشتری را به سطح فریتین، یعنی پروتئین ذخیرهکننده آهن در بدن، معطوف کرده است. پزشکان در امارات میگویند برخی افراد ممکن است پیش از کاهش هموگلوبین و ایجاد کمخونی، علائمی ناشی از کاهش ذخایر آهن داشته باشند.
بر اساس راهنمای منتشرشده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، برای بزرگسالان و همچنین افراد باردار یا دارای قاعدگی، سطح فریتین ۳۰ نانوگرم در میلیلیتر یا کمتر بهعنوان آستانه تشخیصی کمبود آهن توصیه شده است. برای برخی گروههای پرخطر، از جمله افراد دچار خونریزی شدید قاعدگی و زنان باردار مبتلا به کمخونی، این آستانه میتواند به ۵۰ نانوگرم در میلیلیتر یا کمتر برسد.
در بزرگسالانی که التهاب دارند، از جمله برخی مبتلایان به سرطان، بیماری التهابی روده یا عفونت، تفسیر آزمایش متفاوت است؛ زیرا التهاب میتواند سطح فریتین را افزایش دهد. در این شرایط، ASH بررسی همزمان فریتین و درصد اشباع ترانسفرین را توصیه میکند و فریتین زیر ۱۰۰ یا اشباع ترانسفرین زیر ۲۰ درصد میتواند در تشخیص مورد توجه قرار گیرد.
دکتر ملاز یبرودی، متخصص طب داخلی در شارجه، گفت خستگی، کاهش انرژی، دشواری تمرکز، سردرد، سرگیجه، احساس غیرعادی سرما و کاهش تحمل ورزش میتوانند با کاهش ذخایر آهن همراه باشند. ریزش بیشتر مو و تغییرات ناخن نیز در برخی افراد دیده میشود، اما این نشانهها اختصاصی کمبود آهن نیستند و دلایل دیگری نیز میتوانند داشته باشند.
پزشکان تأکید میکنند نتیجه فریتین نباید بهتنهایی تفسیر شود و لازم است در کنار علائم، هموگلوبین، سایر آزمایشهای خون و شرایط پزشکی فرد بررسی شود. پایین بودن آهن ممکن است ناشی از تغذیه ناکافی، افزایش نیاز بدن، بارداری، خونریزی شدید قاعدگی، مشکلات جذب یا سایر منابع خونریزی باشد.
متخصصان همچنین نسبت به مصرف خودسرانه مکمل آهن هشدار میدهند؛ زیرا همه افراد به مکمل نیاز ندارند و مصرف غیرضروری میتواند عوارض جانبی یا تجمع بیش از حد آهن ایجاد کند. آستانههای جدید ASH معیارهای تشخیصی هستند، نه سطح هدفی که همه افراد باید برای رسیدن به آن مکمل مصرف کنند.
