چرا با وجود طلوع ستاره سهیل، گرمای هوا در امارات همچنان احساس می‌شود؟
ساکنان امارات ممکن است طی هفته‌های آینده به‌تدریج تغییراتی را در شرایط آب‌وهوایی احساس کنند؛ چراکه کشور از شدیدترین مرحله گرمای تابستان عبور کرده است. با این حال، کارشناسان می‌گویند خنک شدن هوا ناگهانی نخواهد بود و گرما همچنان برای مدتی ادامه خواهد داشت.
طلوع ستاره «سهیل» که انتظار می‌رود در ۲۴ آگوست رخ دهد، از دیرباز در منطقه به‌عنوان یکی از نشانه‌های تغییر فصل شناخته می‌شود. ابراهیم الجروان، رئیس انجمن نجوم امارات، می‌گوید در روزهای پس از طلوع سهیل، دمای هوا به‌صورت تدریجی و نه ناگهانی کاهش خواهد یافت.
الجروان گفت: «صحبت از هوای سرد نیست، اما مردم تغییر در شرایط جوی و معتدل‌تر شدن هوا را احساس خواهند کرد.» انتظار می‌رود این تغییر همزمان با طلوع سهیل محسوس‌تر شود. با وجود کاهش تدریجی دمای واقعی هوا، افزایش رطوبت می‌تواند باعث شود شرایط همچنان گرم و در برخی مواقع آزاردهنده احساس شود.
امارات به‌تازگی از اوج دوره سنتی گرمای تابستان که در منطقه با عنوان «ایام القیظ» شناخته می‌شود، عبور کرده است. این دوره معمولا حدود شش هفته، از اوایل جولای تا حدود ۱۰ آگوست ادامه دارد. امسال نیز در اوج این دوره، دمای هوا به‌شدت افزایش یافت و در ۵ آگوست از ۵۱ درجه سانتی‌گراد عبور کرد. حداقل دمای شبانه نیز در برخی مناطق به ۳۵ درجه سانتی‌گراد رسید.
افزایش رطوبت همزمان با کاهش دما
با آغاز روند کاهش دما، انتظار می‌رود میزان رطوبت افزایش پیدا کند. به گفته الجروان، همین موضوع باعث می‌شود ساکنان حتی در شرایطی که دمای ثبت‌شده پایین‌تر از اوج تابستان است، همچنان گرمای شدیدی احساس کنند.
او توضیح داد که هوای مرطوب تابستان در مقایسه با هوای زمستانی با همان درصد رطوبت، مقدار بسیار بیشتری بخار آب در خود جای می‌دهد و به همین دلیل شرایط طاقت‌فرساتری ایجاد می‌کند. برای مثال، در دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد و رطوبت ۸۰ درصد، هر مترمکعب هوا می‌تواند حدود ۵۰ گرم آب در خود داشته باشد؛ در حالی که در دمای ۲۰ درجه و با همان میزان رطوبت نسبی، این مقدار کمتر از ۱۵ گرم است.
سپتامبر و اکتبر معمولا از مرطوب‌ترین ماه‌های سال در امارات هستند. افزایش رطوبت همچنین می‌تواند زمینه‌ساز تشکیل مه و شبنم در ساعات اولیه صبح شود؛ پدیده‌ای که نخستین نشانه‌های آن ممکن است از اواخر آگوست ظاهر شده و در ماه سپتامبر بیشتر مشاهده شود.
احتمال بازگشت مقطعی گرمای شدید
با وجود روند کلی کاهش دما، احتمال بازگشت کوتاه‌مدت موج‌های گرمای شدید نیز وجود دارد. الجروان به پدیده‌ای سنتی موسوم به «زفرات القیظ» اشاره کرد؛ دوره‌های کوتاه افزایش گرما در اواخر تابستان که حتی پس از عبور از اوج فصل گرم نیز ممکن است رخ دهند.
به گفته او، این دوره‌های کوتاه روند کلی تغییر فصل را مختل نمی‌کنند، اما می‌توانند به‌طور موقت باعث افزایش دوباره دما شوند. انتظار می‌رود شرایط جوی در حوالی اعتدال پاییزی در ۲۳ سپتامبر باثبات‌تر شود.
پس از آن، شب‌ها به‌تدریج مطبوع‌تر خواهند شد، اما خنک شدن محسوس هوا در طول روز به زمان بیشتری نیاز دارد. پیش‌بینی می‌شود کاهش محسوس‌تر گرمای روزانه در ماه نوامبر اتفاق بیفتد و روند عمومی خنک شدن هوا تا اواسط دسامبر ادامه داشته باشد.
سهیل؛ نشانه سنتی تغییر فصل
ستاره سهیل که در سطح بین‌المللی با نام «Canopus» شناخته می‌شود، خود عامل تغییرات آب‌وهوایی نیست. طلوع این ستاره برای نسل‌ها به‌عنوان یکی از نشانه‌های قابل اعتماد در تقویم سنتی عربی مورد استفاده قرار گرفته و زمان ظهور آن تقریبا با آغاز خروج تدریجی منطقه از اوج گرمای تابستان همزمان است.
الجروان همچنین تاکید کرد اشاره‌های سنتی به صورت‌های فلکی مانند سنبله، میزان و عقرب نیز صرفا برای مشخص کردن زمان و فصل به کار می‌روند و تاثیری بر وضعیت آب‌وهوا ندارند. در دانش سنتی فصلی منطقه، این نشانه‌ها به‌طور کلی با ماه‌های سپتامبر، اکتبر و نوامبر مطابقت دارند.
در مجموع، شدیدترین بخش گرمای تابستان در امارات رو به پایان است، اما برای رسیدن به هوای خنک‌تر باید همچنان منتظر ماند. طی هفته‌های آینده دما به‌تدریج کاهش خواهد یافت، اما افزایش رطوبت، احتمال تشکیل مه و بازگشت‌های کوتاه‌مدت گرما همچنان بخشی از دوره گذار امارات به فصل خنک‌تر خواهد بود.
