تداوم اوج گرمای تابستان در امارات با طلوع ستاره «المرزم»
کارشناسان نجوم اعلام کردند طلوع ستاره «المرزم» که در فرهنگ سنتی منطقه نشانه رسیدن گرمای تابستان به اوج خود است، آغاز دورهای انتقالی در وضعیت آبوهوای امارات را نیز نشان میدهد.
المرزم که از نظر علمی با نام «شِعرای یمانی» یا سیریوس شناخته میشود، درخشانترین ستاره آسمان است و بهتازگی بار دیگر در افق شرقی دیده شده است. ظهور این ستاره بهطور سنتی نشانه ورود به آخرین مرحله گرمای شدید تابستان، موسوم به «جمرة القیظ» یا اخگرهای تابستان، محسوب میشود.
براساس اعلام مرکز ملی هواشناسی امارات، دمای هوا روز شنبه به ۵۰ درجه سانتیگراد رسید.
بالاترین دما ساعت ۲:۳۰ بعدازظهر در منطقه الشوامخ ابوظبی ثبت شد.
ابراهیم الجروان، رئیس انجمن نجوم امارات و عضو اتحادیه عرب برای علوم نجوم و فضا، گفت طلوع المرزم یکی از رویدادهای مهم نجومی است که از گذشتههای دور نقش مهمی در زندگی ساکنان شبهجزیره عربستان داشته است.
وی توضیح داد: «المرزم از نظر علمی همان ستاره سیریوس، درخشانترین ستاره آسمان است. این ستاره پس از حدود چهار هفته ناپدید شدن در اواخر ماه ژوئن، اکنون حدود ۴۰ تا ۵۰ دقیقه پیش از طلوع خورشید در سمت شرق ظاهر میشود.»
تغییر تدریجی الگوهای جوی
اگرچه ظهور المرزم در فرهنگ سنتی با شدیدترین گرمای سال ارتباط دارد، اما همزمان نشانه آغاز تغییراتی در شرایط جوی نیز به شمار میرود.
به گفته الجروان، امارات در روزهای آینده شاهد ورود تودههای هوای بسیار مرطوب خواهد بود. این رطوبت به شکلگیری ابرهای محلی تابستانی موسوم به «الروایح» کمک میکند و انتظار میرود تعداد این ابرها در دوره پیشرو افزایش یابد.
وی افزود: «پس از طلوع المرزم، شرایط خشک هوا بهتدریج جای خود را به رطوبت بالا خواهد داد.»
اهمیت سنتی المرزم برای مردم امارات
مردم امارات نسلها برای تنظیم فعالیتهای روزمره خود، از کشاورزی گرفته تا دریانوردی، به مشاهدات نجومی تکیه کردهاند.
در گذشته، طلوع المرزم همزمان با بهترین فصل صید مروارید بود. اگرچه این حرفه امروزه تا حد زیادی رونق پیشین خود را از دست داده است، ظهور این ستاره همچنان برای کشاورزان اهمیت دارد؛ زیرا با اوج فصل برداشت خرما همزمان میشود.
الجروان گفت: «کشاورزان همواره مرغوبترین انواع خرما و بیشترین میزان محصول را به زمان طلوع المرزم مرتبط میدانستند. در یک ضربالمثل قدیمی گفته میشود با طلوع المرزم، سبدهای برداشت تا لبه از خرما پر میشوند.»
کاهش گرما تدریجی خواهد بود
رئیس انجمن نجوم امارات تأکید کرد با وجود نزدیک شدن به دوره کاهش دما، خنک شدن هوا بهصورت ناگهانی اتفاق نخواهد افتاد.
او با اشاره به یک ضربالمثل سنتی اماراتی از فرید بن بطی المهیری، پایان گرمای تابستان را به خاموش کردن آتش زیر دیگ تشبیه کرد.
الجروان توضیح داد: «همانطور که دیگ پس از خاموش شدن آتش برای مدتی داغ باقی میماند، گرمای هوا نیز با طلوع ستاره سهیل که پس از المرزم ظاهر میشود، همچنان ادامه خواهد داشت. شدت گرما کاهش مییابد، اما هوا همچنان گرم باقی میماند.»
به گفته وی، کاهش محسوس دما در منطقه معمولا تا ماه نوامبر رخ نمیدهد. فاصله میان طلوع ستاره سهیل تا نوامبر، دورهای انتقالی با نوسانات دمایی محسوب میشود.
الجروان همچنین درباره فصل پیشرو ابراز خوشبینی کرد و گفت نشانههایی، بهویژه در ارتباط با پدیده النینو، وجود دارد که میتواند از فصلی پربارش و سودمند برای شبهجزیره عربستان در سال جاری حکایت داشته باشد.