رویترز: بزرگترین صرافی رمزارز ایران به خانواده خرازی و تراکنشهای نهادهای تحریمی مرتبط است
خبرگزاری رویترز در یک گزارش تحقیقی نوشت دو برادر از خانواده خرازی، یکی از خانوادههای بانفوذ در ساختار قدرت ایران، بنیانگذاران صرافی نوبیتکس بودهاند؛ صرافیای که به گفته این خبرگزاری، به یکی از مسیرهای مهم جابهجایی پول در خارج از نظام بانکی رسمی و زیر سایه تحریمهای غرب تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، علی و محمد خرازی که در اسناد و فعالیتهای شرکتی با نام خانوادگی «آقامیر» شناخته شدهاند، نوبیتکس را از سال ۲۰۱۸ راهاندازی کردند. رویترز میگوید این صرافی اکنون حدود ۱۱ میلیون کاربر دارد و حدود ۷۰ درصد تراکنشهای رمزارزی ایران را پردازش میکند.
رویترز به نقل از شرکتهای تحلیل بلاکچین و چند منبع آگاه گزارش داد که نوبیتکس در سالهای گذشته برای جابهجایی دهها تا صدها میلیون دلار تراکنش مرتبط با نهادهای تحریمشده، از جمله بانک مرکزی ایران و سپاه پاسداران، مورد استفاده قرار گرفته است. در این گزارش آمده است که بخشی از این تراکنشها از مسیر کیفپولهای رمزارزی انجام شده و هدف آن، دور زدن محدودیتهای بانکی و مالی غرب بوده است.
نوبیتکس در پاسخ به رویترز این اتهامها را رد کرده و گفته است یک کسبوکار خصوصی و مستقل است و هیچ رابطه، قرارداد یا توافقی با دولت، بانک مرکزی، سپاه یا نهادهای حکومتی ندارد. این شرکت همچنین گفته هرگونه پول مشکوک یا غیرقانونی که از مسیر این صرافی عبور کرده باشد، بدون اطلاع یا تأیید مدیریت بوده و سهم بسیار کوچکی از حجم کل فعالیت آن را تشکیل میدهد.
رویترز مینویسد تحقیقات خود را بر پایه اسناد شرکتی، سوابق دولتی و بانکی ایران، دادههای لو رفته، تحلیل کیفپولهای رمزارزی و گفتوگو با کارکنان پیشین و افراد مرتبط با نوبیتکس انجام داده است. این خبرگزاری همچنین گزارش داد که برخی شرکتهای تحلیل بلاکچین، از جمله Elliptic، Crystal Intelligence و Chainalysis، ارقام متفاوتی از حجم تراکنشهای مشکوک یا مرتبط با نهادهای تحریمی از مسیر نوبیتکس ارائه کردهاند.
طبق گزارش رویترز، برآوردها درباره حجم این تراکنشها متفاوت است؛ Elliptic حدود ۳۶۶ میلیون دلار، Chainalysis حدود ۶۸ میلیون دلار و Crystal Intelligence حدود ۲۲ میلیون دلار انتقال مستقیم از کیفپولهای تحریمشده را شناسایی کردهاند. با این حال، این شرکتها گفتهاند رقم واقعی احتمالاً بالاتر است.
این گزارش در حالی منتشر شده که رمزارزها برای بخشی از شهروندان ایرانی، بهویژه در شرایط تورم، افت ارزش ریال و محدودیت دسترسی به نظام مالی جهانی، به ابزاری برای حفظ ارزش دارایی و دسترسی به بازارهای بینالمللی تبدیل شدهاند. رویترز مینویسد همین استفاده گسترده مردم عادی از نوبیتکس، تفکیک فعالیتهای شهروندان از تراکنشهای نهادهای تحریمی را دشوار کرده است.
رویترز همچنین نوشت نوبیتکس با وجود قطعی گسترده اینترنت در ایران در جریان جنگ اخیر، به پردازش تراکنشها ادامه داده و بر اساس برآورد Crystal Intelligence، در همین دوره بیش از ۱۰۰ میلیون دلار تراکنش انجام داده است. نوبیتکس به پرسشهای رویترز درباره چگونگی ادامه فعالیت در زمان محدودیت اینترنت پاسخ نداده است.
انتشار این گزارش میتواند فشارها بر شبکههای مالی غیررسمی مرتبط با ایران را افزایش دهد؛ بهویژه در شرایطی که آمریکا در هفتههای اخیر تحریمهای تازهای را علیه آنچه «معماری بانکداری پنهان ایران» خوانده، اعمال کرده است. با این حال، رویترز تأکید کرده نوبیتکس تاکنون از سوی آمریکا یا متحدانش در فهرست تحریم قرار نگرفته است.
