حملات به نفتکشها در تنگه هرمز به بالاترین سطح هفتگی از آغاز جنگ رسید
حملات به نفتکشها و کشتیهای حامل انرژی در اطراف تنگه هرمز طی هفته گذشته به بالاترین سطح هفتگی از زمان آغاز جنگ میان ایران و آمریکا و اسرائیل رسید. منابع امنیت دریایی میگویند از ۲۸ سپتامبر تا ۵ اکتبر دستکم ۱۲ حمله به کشتیهای حامل نفت خام، گاز طبیعی مایع و گاز نفتی مایع در این منطقه ثبت شده است.
رویترز به نقل از سه منبع فعال در حوزه امنیت دریایی گزارش داده این تعداد بیشترین شمار حملات ثبتشده در یک هفته از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه است. نزدیکترین آمار به این سطح مربوط به هفتهای در میانه ژوئیه بود که سازمان بینالمللی دریانوردی هشت حادثه را ثبت کرد.
مرکز مشترک اطلاعات دریایی تحت هدایت نیروی دریایی آمریکا نیز اعلام کرده حملات، تلاش برای حمله و اقدامات مزاحم علیه کشتیها همچنان ادامه دارد. به گفته این مرکز، پرواز پهپادها بر فراز کشتیهای تجاری، عملیات شناسایی و تماسهای رادیویی سپاه پاسداران با شناورها از جمله اقداماتی است که در روزهای اخیر ثبت شده است. این مرکز ارزیابی کرده که چنین اقداماتی نشاندهنده تلاش ایران برای حفظ حضور در مسیرهای اصلی عبور و ادامه فشار بر کشتیهای در حال تردد است.
با این حال، آمار رسمی سازمان بینالمللی دریانوردی برای همین دوره کمتر است. این نهاد وابسته به سازمان ملل ۹ حادثه دریایی را از ۲۸ سپتامبر تا ۵ اکتبر ثبت کرده است. به گفته منابع امنیت دریایی، اختلاف میان دو آمار میتواند ناشی از این باشد که سازمان بینالمللی دریانوردی برای بررسی، تایید و ثبت رسمی حوادث معمولا زمان بیشتری صرف میکند.
یکی از جدیترین حوادث اخیر مربوط به نفتکش «آن پیس» بود که با پرچم پاناما حرکت میکرد. این نفتکش روز سهشنبه ۶ اکتبر هنگام عبور از تنگه هرمز با پرتابهای با منشا نامشخص هدف قرار گرفت و ۱۲ نفر از خدمه آن، از جمله ۱۱ تبعه هند، زخمی شدند. مقامهای عمانی مجروحان را برای درمان به خصب منتقل کردند و هند ضمن محکوم کردن حمله، خواستار توقف حملات به کشتیهای تجاری، دریانوردان و زیرساختهای غیرنظامی شد. نشنال گزارش داده این نفتکش متعلق به شرکت کشتیرانی اونکس مستقر در دبی است.
افزایش حملات در شرایطی رخ داده که صادرکنندگان نفت منطقه طی هفتههای اخیر صادرات خود را افزایش دادهاند. دادههای شرکت کپلر نشان میدهد میانگین متحرک هفتروزه صادرات نفت خام منطقه در ۳۰ سپتامبر به حدود ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز رسید و حجم صادرات در ۱۴ روز از ماه سپتامبر از سطح پیش از جنگ عبور کرد. این آمار نفت عبوری از تنگه هرمز و دریای سرخ، صادرات از پایانههای منطقه و انتقال کشتیبهکشتی در دریای عمان را نیز شامل میشود.
با وجود افزایش صادرات، خطر برای کشتیرانی تجاری و خدمه کشتیها همچنان بالاست. سازمان بینالمللی دریانوردی در ۱۶ سپتامبر اعلام کرده بود از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه تا آن زمان، ۸۰ حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و اطراف آن را تایید کرده که به کشتهشدن دستکم ۲۲ دریانورد و زخمیشدن شمار دیگری منجر شده است.
همزمان با افزایش دوباره حملات، مقامهای ایرانی نیز بر کنترل خود بر تنگه تاکید کردهاند. محمدرضا نقدی، مشاور فرمانده سپاه پاسداران، روز چهارشنبه گفت ایران بهزودی مسیرهایی را که در تنگه هرمز «غیرقانونی» میداند مسدود خواهد کرد. رویترز گزارش داده منظور او مسیر جنوبی نزدیک سواحل عمان بوده است. این اظهارات در حالی مطرح شده که سپاه پاسداران روایت بازگشت جریان نفت از تنگه هرمز با کمک نیروی دریایی آمریکا را رد میکند.
چند ساعت پس از انتشار گزارش مربوط به رکورد هفتگی حملات نیز یک حادثه دریایی تازه گزارش شد. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا شامگاه چهارشنبه اعلام کرد یک نفتکش در حدود ۵۱ مایل دریایی شمال قطر با چند پرتابه هدف قرار گرفته است. این نهاد از وقوع تلفات انسانی خبر داد، اما مشخص نکرد گزارش مربوط به کشتهشدن یا زخمیشدن افراد است و تعداد آنها را نیز اعلام نکرد. عامل این حمله نیز تا زمان انتشار این خبر مشخص نشده است.
ادامه حملات در شرایطی که کشورهای منطقه برای افزایش دوباره صادرات انرژی تلاش میکنند، تردیدها درباره پایداری روند بازگشت جریان نفت و گاز از منطقه را افزایش داده است. افزایش همزمان صادرات و تهدیدهای امنیتی نشان میدهد با وجود بهبود محسوس جریان انرژی، وضعیت کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان شکننده و پرریسک است.