اکسیوس: ویتکاف و شیخ طحنون درباره گام‌های بعدی در قبال ایران رایزنی کردند
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، پایان هفته گذشته در جزیره ساردینیای ایتالیا با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات، دیدار کرد و درباره گام‌های بعدی واشنگتن در برابر ایران گفت‌وگو کرد. پایگاه خبری اکسیوس این دیدار را به نقل از دو منبع آگاه گزارش کرده و نوشته است کاخ سفید آن را اعلام نکرده بود.
امارات شریک اصلی آمریکا در عملیات بازگشایی تنگه هرمز و اسکورت نفتکش‌هاست و در موفقیت کارزار فشار اقتصادی واشنگتن بر ایران نیز نقشی تعیین‌کننده دارد. شیخ طحنون از بانفوذترین چهره‌های امارات است؛ او برادر شیخ محمد بن زاید، رئیس دولت امارات، مشاور امنیت ملی و نایب حاکم ابوظبی است و بر بخش بزرگی از دارایی‌های سرمایه‌گذاری و فناوری این کشور نظارت دارد. به گفته منابع، دو طرف علاوه بر پرونده ایران درباره موضوع‌های دیگری هم گفت‌وگو کرده‌اند. کاخ سفید به درخواست اکسیوس برای اظهارنظر پاسخ نداد.
این دیدار چند روز پس از آن انجام شد که اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز ۲۴ اوت از آغاز «عملیات طرد اقتصادی» خبر داد؛ کارزاری با وعده اعمال تحریم‌های سنگین بر کشورها و نهادهایی که با جمهوری اسلامی کار می‌کنند. یک منبع آگاه به اکسیوس گفته است بسنت پیش از این اعلام، با شیخ طحنون تلفنی گفت‌وگو کرده بود.
وزارت خزانه‌داری آمریکا روز ۲۸ اوت روند قطع دسترسی شعبه‌های اماراتی بانک مصر (Banque Misr)، دومین بانک بزرگ دولتی مصر، به نظام مالی آمریکا را کلید زد. این اقدام فعلاً در قالب پیش‌نویس مقررات است و در صورت نهایی‌شدن، تراکنش‌های دلاری این شعبه‌ها را مسدود می‌کند. اکسیوس نوشته است این تصمیم با روز دیدار ویتکاف و شیخ طحنون هم‌زمان بود. بانک مرکزی امارات نیز اعلام کرد تراکنش‌های شعبه‌های این بانک مصری با ایران را «فوری» بررسی می‌کند.
چند روز پیش از اعلام کارزار تحریمی، امارات شامگاه سه‌شنبه ۱۸ اوت تمام مبادلات تجاری، بازرگانی و تراکنش‌های مالی با ایران را تا اطلاع ثانوی متوقف کرده بود. این تصمیم برای ایران پرهزینه بود، چون امارات و به‌ویژه دبی سال‌ها مهم‌ترین مرکز تجارت و بازصادرات کالا به ایران به شمار می‌رفت و حجم تجارت دو کشور در سال ۲۰۲۴ به ۲۸ میلیارد دلار رسیده بود. منبع دیگری به اکسیوس گفته است مقام‌های اماراتی به دولت ترامپ اعلام کرده‌اند کارزار فشار اقتصادی تنها زمانی نتیجه می‌دهد که همه کشورهای مهم طرف تجارت با ایران را در بر بگیرد.
به گفته دو منبع آگاه، تحریم‌های ثانویه پیش‌روی آمریکا در تصمیم امارات مؤثر بود، اما دلیل اصلی آن نبود. روز ۱۱ اوت یک هیئت ایرانی برای گفت‌وگوهای کم‌سروصدا به ابوظبی رفت و در این نشست خواستار کاهش تنش و بهبود روابط شد؛ آن هم پس از آنکه ایران در جریان جنگ هزاران موشک و پهپاد به سوی امارات شلیک کرده بود. منابع می‌گویند هیئت ایرانی از امارات خواست در تأمین غذا و دارو کمک کند و با تحریم‌های آمریکا همراه نشود، اما این درخواست بی‌درنگ رد شد.
در روزهای پس از آن نشست، سپاه پاسداران حملات خود را به نفتکش‌های شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) که تلاش می‌کردند از تنگه هرمز عبور کنند تشدید کرد. به گفته همین منابع، مقام‌های اماراتی خشمگین شدند و تصمیم گرفتند تمام مبادلات با ایران را متوقف کنند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز اوایل این هفته به همه سفارتخانه‌های آمریکا دستور داد یادداشت رسمی دیپلماتیک درباره «عملیات طرد اقتصادی» را به بالاترین سطح دولت‌های میزبان تحویل دهند. در این یادداشت از کشورها خواسته شده «فوری و به‌صورت نظام‌مند» تمام تجارت خود با ایران را قطع و فعالیت‌های غیرقانونی ایرانی را شناسایی کنند و تأکید شده است کشورها، شرکت‌ها و افرادی که به کار با ایران ادامه دهند، در معرض تحریم و قطع دسترسی به نظام دلاری قرار می‌گیرند.
یکی از مقام‌های آمریکایی گفته است پیام ویژه‌ای هم به نمایندگی‌های آمریکا در ابوظبی، مسقط، هنگ‌کنگ، دوحه، لندن، برلین و چند پایتخت آسیای مرکزی فرستاده شده و از آن‌ها خواسته شده دولت‌های میزبان را به بستن تمام شعبه‌های بانک‌های ملی و صادرات ایران که به سپاه پاسداران وابسته‌اند وادار کنند. به گفته این مقام، دولت ترامپ در حال تشکیل یک کارگروه بین‌سازمانی برای هماهنگی اجرا و اعمال این کارزار است.
این تحولات در روزهایی رخ می‌دهد که جنگ پس از حدود یک ماه آرامش نسبی بار دیگر شدت گرفته است. وزارت خارجه امارات روز چهارشنبه ۲ سپتامبر حملات تازه ایران به بحرین، کویت، اردن و اقلیم کردستان عراق را محکوم کرد و آن را نقض آشکار حاکمیت این کشورها خواند. امارات پیش‌تر نیز اعلام کرده بود یک پهپاد ایرانی را بر فراز آب‌های سرزمینی خود سرنگون کرده و این اقدام را «تشدید خطرناک» تنش خوانده است.
