سی‌ان‌ان: آمریکا استفاده از «مادر همه بمب‌ها» علیه ایران را بررسی می‌کند
چند مقام آمریکایی آگاه به شبکه سی‌ان‌ان گفته‌اند ارتش این کشور طرح‌های تازه‌ای آماده کرده که شامل استفاده از بمب ۹٫۸ تنی جی‌بی‌یو-۴۳/بی، معروف به «مادر همه بمب‌ها»، علیه زیرساخت‌های انرژی و تأسیسات هسته‌ای ایران است. به گفته آنها، این طرح‌ها برای حالتی تهیه شده که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیش یا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره فرمان ازسرگیری عملیات جنگی را بدهد. چند منبع آگاه از گفت‌وگوهای داخلی برنامه‌ریزی نظامی نیز می‌گویند به‌کارگیری این بمب برای نخستین بار در جنگ با ایران تشدیدی چشمگیر خواهد بود، اما درباره اثر آن بر اهداف راهبردی ترامپ و موازنه جنگ تردید دارند.
سی‌ان‌ان این گزارش را روز پنجشنبه ۱۵ اکتبر منتشر کرد. یکی از منابع این شبکه گفته است ترامپ به ارتش دستور داده گزینه‌های حمله بیشتری علیه اهداف ایرانی تهیه کند که «شمار زیادی از زیرساخت‌های انرژی» و احتمال استفاده از این بمب را شامل می‌شود. همین منبع افزوده است عبارت به‌کاررفته این بوده که حمله «پیش از خروج آمریکا از حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی (سنتکام)» انجام شود. به نوشته سی‌ان‌ان، این تعبیر نشان می‌دهد دولت آمریکا ممکن است حملات تازه‌ای انجام دهد، بکوشد اعلام پیروزی کند و همه نیروها را به‌سرعت از منطقه بیرون ببرد.
منبع دیگری گفته طرح‌های حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران، از جمله کوه کلنگ گزلا، نیز به‌صراحت استفاده از این بمب را پیش‌بینی کرده‌اند. آمریکا و اسرائیل بر این باورند که تهران اجزایی از برنامه هسته‌ای خود را در این مجموعه زیرزمینی نزدیک نطنز ذخیره کرده است. ترامپ نیز در ماه‌های اخیر بارها تهدید کرده که این سایت را هدف قرار خواهد داد.
مواب (MOAB)، نام اختصاری این بمب، با هدایت ماهواره‌ای به هدف می‌رسد و پیش از برخورد با زمین منفجر می‌شود. این بمب می‌تواند محدوده‌ای به وسعت ۹ بلوک شهری را ویران کند، اما به گفته منابع سی‌ان‌ان احتمالاً آن‌قدر در عمق زمین نفوذ نمی‌کند که سایت‌های هسته‌ای باقی‌مانده ایران را نابود کند؛ از جمله تأسیسات مشکوک کوه کلنگ گزلا که گمان می‌رود لایه‌هایی از سنگ گرانیت از آن محافظت می‌کند. یک منبع آگاه از برنامه‌ریزی‌های نظامی گفت: «مواب سلاحی عظیم برای جنگ روانی است که برای پاک‌سازی محدوده‌های بسیار وسیع عالی است، اما کار چندانی جز این از آن برنمی‌آید. این بمب قطعاً برای نفوذ در عمق طراحی نشده است.» شعاع انفجار گسترده مواب نیز، به نوشته سی‌ان‌ان، در صورت استفاده علیه زیرساخت‌های نزدیک مناطق مسکونی تقریباً به‌طور قطع نگرانی درباره تلفات غیرنظامیان را برمی‌انگیزد.
این شبکه می‌افزاید ترامپ ممکن است از مواب به‌عنوان سلاحی روانی استفاده کند، آن هم در شرایطی که به نظر می‌رسد حکومت ایران در برابر خواسته‌های دیپلماتیک او کوتاه نمی‌آید. مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند که این کار به احتمال زیاد ایران را به تسلیم وادار نمی‌کند و پیروزی نظامی راهبردی هم به همراه ندارد. با این حال، به گفته آنها، می‌تواند گزینه‌ای در اختیار ترامپ بگذارد تا بدون ازسرگیری کامل عملیات جنگی وضع موجود را تغییر دهد. منبع چهارمی که از گفت‌وگوهای اخیر پنتاگون آگاه است نیز گفته مقام‌های نظامی برخی گزینه‌ها را در حد یک «نمایش آتش‌بازی» طراحی کرده‌اند تا راه خروج از جنگ را برای ترامپ هموار کنند، حتی اگر این حملات به اهدافی که او برای آغاز جنگ اعلام کرده بود نرسد.
سی‌ان‌ان همچنین می‌نویسد به نظر می‌رسد ارتش آمریکا، با وجود وعده ترامپ برای خودداری از حمله پیش از انتخابات، خود را برای واکنش تلافی‌جویانه احتمالی ایران در صورت صدور فرمان حمله آماده می‌کند. یک مقام آمریکایی به این شبکه گفته است انتظار می‌رود جابه‌جایی بعدی نیروهای آمریکایی مستقر در حوزه سنتکام ظرف چند هفته آینده انجام شود. او اذعان کرده که ممکن است برای برخی از نظامیانی که منطقه را ترک می‌کنند جایگزینی اعزام نشود.
یک مقام کاخ سفید در پاسخ به سی‌ان‌ان گفت درباره طرح‌های حساس نظامی «که ممکن است وجود داشته باشند یا نداشته باشند» اظهارنظر نمی‌کنند و افزود: «رئیس‌جمهور ترامپ همه گزینه‌ها را روی میز نگه داشته تا ایران هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست یابد.» یک مقام وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) نیز گفت این وزارتخانه برای طیف گسترده‌ای از سناریوهای عملیاتی برنامه‌ریزی می‌کند تا دستورهای رئیس‌جمهور و وزیر را اجرا و موفقیت مأموریت را در هر شرایط عملیاتی تضمین کند. خبرگزاری رویترز که گزارش سی‌ان‌ان را بازتاب داد، اعلام کرد نتوانسته است بلافاصله صحت آن را به‌طور مستقل تأیید کند.
این گزارش یک هفته پس از آن منتشر شد که ترامپ روز پنجشنبه ۸ اکتبر با پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد. به نوشته سی‌ان‌ان، چند تن از مشاوران او در محافل خصوصی گفته‌اند نمی‌دانند این وعده قطعی است یا ممکن است پیش از روز انتخابات تغییر کند. ترامپ روز چهارشنبه ۱۴ اکتبر نیز به خبرنگاران گفت جنگ با ایران «خیلی زود» تمام می‌شود و قیمت‌های انرژی به‌سرعت پایین می‌آید.
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران از ۲۸ فوریه آغاز شد. به نوشته سی‌ان‌ان، پس از بیش از شش ماه بمباران آمریکا نشانه چندانی از نزدیک شدن دو کشور به توافق دیده نمی‌شود. ترامپ زیر فشار است تا به این جنگ به‌شدت نامحبوب پایان دهد، به‌ویژه که جمهوری‌خواهان نگران واکنش رأی‌دهندگان در انتخابات میان‌دوره‌ای‌اند.
در سوی دیگر، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در گفت‌وگویی تلویزیونی که یکشنبه ۱۱ اکتبر پخش شد، پاسخ تازه آمریکا به پیشنهاد تهران را «ناکافی» خواند. او با اشاره به دارایی‌های بسیار گران‌قیمت آمریکا در امارات و اطراف تنگه هرمز هشدار داد که اگر جنگ از سر گرفته شود، بسیاری از کابل‌ها، مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی منطقه نابود خواهند شد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، نیز شامگاه چهارشنبه ۱۴ اکتبر در سخنرانی تلویزیونی گفت تهران باید همچنان ترکیبی از توان نظامی و دفاعی، مذاکره و اهرم‌های راهبردی منطقه‌ای را به کار گیرد.
تنش در تنگه هرمز نیز در روزهای اخیر بالا گرفته است. مقام‌های دریایی روز چهارشنبه اعلام کردند یک کشتی کانتینری با پرچم سنگاپور و یک فله‌بر با پرچم آنتیگوا و باربودا ظرف ۲۴ ساعت، در دو حادثه جداگانه و پس از اصابت پرتابه، در نزدیکی این آبراه غرق شده‌اند. نیروی دریایی ارتش ایران هم روز پنجشنبه اعلام کرد یک نفتکش «متخلف» در شرق تنگه هرمز دچار آتش‌سوزی شده است. ارتش ایران مدعی شد این کشتی با خاموش کردن سامانه‌های ردیابی قصد عبور از منطقه ممنوعه را داشته است.
مواب در دوران جنگ عراق ساخته شد و مقام‌های نظامی آمریکا هنگام آزمایش‌های پایانی آن در سال ۲۰۰۳ گفته بودند این بمب عمدتاً برای «عملیات روانی» طراحی شده است. ترامپ نخستین رئیس‌جمهور آمریکا بود که استفاده از این بمب را مجاز کرد؛ ارتش آمریکا آوریل ۲۰۱۷، در دوره نخست ریاست‌جمهوری او، شبکه تونل‌های داعش در شرق افغانستان را با مواب هدف گرفت. آمریکا تاکنون در حملات به اهداف داخل ایران از این بمب استفاده نکرده است.
