بازگشت هوای خنک به امارات؛ فصل مه صبحگاهی هم آغاز شد
با کاهش تدریجی دما، فصل فعالیت‌های فضای باز در امارات بار دیگر جان گرفته و هوای خنک‌تر صبح‌ها و عصرها، ساکنان را به پیک‌نیک، باربیکیو، سفرهای صحرایی و حضور بیشتر در فضای باز ترغیب کرده است.
با این حال، همین تغییر فصلی یکی از پدیده‌های جوی دردسرساز صبحگاهی را نیز بازگردانده است؛ مه غلیظ که در برخی جاده‌ها می‌تواند دید افقی را تا نزدیکی صفر کاهش دهد.
مرکز ملی هواشناسی امارات (NCM) اعلام کرد با کاهش تدریجی دما و افزایش رطوبت، شرایط برای تشکیل مه، به‌ویژه در طول شب و ساعات اولیه صبح، مساعدتر می‌شود.
این مرکز در گفت‌وگو با «گلف نیوز» توضیح داد که پایداری جوی، وزش بادهای سبک، آسمان صاف و میزان بالای رطوبت در نزدیکی سطح زمین از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری مه هستند.
در شرایط مناسب، رطوبت نسبی می‌تواند به ۹۰ تا ۱۰۰ درصد برسد و هوا به حالت اشباع نزدیک شود. مه زمانی تشکیل می‌شود که بخار آب در پایین‌ترین لایه‌های جو متراکم شود.
وزش بادهای آرام باعث باقی ماندن رطوبت در نزدیکی سطح زمین می‌شود و هم‌زمان با کاهش دما، هوا به نقطه اشباع می‌رسد و قطرات بسیار ریز آب در هوا شکل می‌گیرند؛ پدیده‌ای که می‌تواند دید افقی را به‌شدت کاهش دهد.
🔵 انتقال رطوبت از دریا به مناطق داخلی
بادهای شمال‌غربی نیز می‌توانند نقش مهمی در شکل‌گیری مه داشته باشند.
به گفته مرکز ملی هواشناسی، بادهایی که عصرها از روی دریا عبور کرده و در طول شب به سمت مناطق داخلی حرکت می‌کنند، می‌توانند حجم قابل توجهی از رطوبت را به مناطق ساحلی و داخلی منتقل کنند.
در صورتی که سرعت این بادها کاهش یابد و جو پایدار شود، رطوبت در نزدیکی سطح زمین تجمع پیدا کرده و شرایط برای گسترش مه در مناطق وسیع‌تر فراهم می‌شود.
در روزهای اخیر نیز چندین منطقه در امارات شاهد مه بوده‌اند.
فشار زیاد در لایه‌های بالایی جو می‌تواند این شرایط را تقویت کند، زیرا مانع صعود هوا از لایه‌های پایین‌تر شده و در نتیجه رطوبت را در نزدیکی سطح زمین محبوس می‌کند.
🔵 شب‌های خنک‌تر، احتمال مه را افزایش می‌دهد
بازگشت مه ارتباط نزدیکی با کاهش فصلی دما دارد.
سپتامبر آخرین ماه تابستان اقلیمی در امارات محسوب می‌شود و در این ماه دما به‌تدریج، به‌ویژه در طول شب و ساعات نزدیک به طلوع خورشید، کاهش پیدا می‌کند. این کاهش معمولاً در نیمه دوم ماه محسوس‌تر می‌شود.
پاییز نجومی نیز حدود ۲۳ سپتامبر آغاز می‌شود؛ زمانی که خورشید مستقیماً بالای خط استوا قرار دارد و سپس به‌ظاهر به سمت جنوب و مدار رأس‌الجدی حرکت می‌کند.
میزان رطوبت نیز معمولاً نسبت به ماه اوت افزایش می‌یابد، به‌ویژه در نیمه دوم سپتامبر. میانگین بیشینه رطوبت نسبی در این ماه حدود ۷۷ درصد است.
با ورود بیشتر کشور به فصل خنک، احتمال تشکیل مه نیز افزایش می‌یابد. مرکز ملی هواشناسی ماه‌های دسامبر، ژانویه و فوریه را از دوره‌هایی اعلام کرده که به دلیل کاهش دمای شبانه، مه در آن‌ها بیشتر مشاهده می‌شود.
🔵 چرا «مه تشعشعی» در امارات رایج است؟
یکی از رایج‌ترین انواع مه در امارات، مه تشعشعی است.
این نوع مه زمانی شکل می‌گیرد که سطح زمین در طول شب از طریق تابش طول‌موج بلند گرمای خود را از دست می‌دهد. در نتیجه، هوای نزدیک سطح زمین سرد می‌شود، در حالی که هوای لایه‌های بالاتر گرم‌تر باقی می‌ماند.
این وضعیت باعث شکل‌گیری وارونگی دمایی سطحی می‌شود؛ پدیده‌ای که در آن هوای سردتر زیر لایه‌های گرم‌تر گرفتار می‌شود.
این لایه پایدار مانع اختلاط عمودی هوا شده و اجازه می‌دهد بخار آب در نزدیکی سطح زمین تجمع پیدا کند. با کاهش بیشتر دما، این رطوبت متراکم شده و مه شکل می‌گیرد.
صاف بودن آسمان نیز می‌تواند این روند را تقویت کند، زیرا باعث می‌شود سطح زمین در طول شب سریع‌تر گرمای خود را از دست بدهد.
🔵 بادهای شدیدتر می‌توانند مانع تشکیل مه شوند
رطوبت بالا به‌تنهایی به معنای شکل‌گیری مه نیست.
مرکز ملی هواشناسی اعلام کرد بادهای قوی‌تر، از جمله بادهای فعال شمال‌غربی، می‌توانند با مخلوط کردن هوای نزدیک سطح زمین و جلوگیری از تجمع رطوبت، احتمال تشکیل مه را کاهش دهند.
جهت باد نیز اهمیت دارد، زیرا به کارشناسان هواشناسی کمک می‌کند منشأ توده هوا را شناسایی کرده و مشخص کنند که این توده، هوای مرطوب یا خشک را به منطقه منتقل می‌کند.
🔵 مرکز ملی هواشناسی چگونه مه را پیش‌بینی می‌کند؟
مرکز ملی هواشناسی برای پایش و پیش‌بینی مه از ماهواره‌ها، ایستگاه‌های هواشناسی و داده‌های جوی استفاده می‌کند و به‌طور ویژه اختلاف میان دمای هوا و نقطه شبنم را زیر نظر دارد.
هرچه این دو عدد به یکدیگر نزدیک‌تر باشند، احتمال رسیدن هوا به حالت اشباع و تشکیل مه بیشتر می‌شود.
در مقابل، افزایش فاصله میان دمای هوا و نقطه شبنم معمولاً به معنای کاهش احتمال تشکیل مه است.
سرعت و جهت باد و همچنین شرایط لایه‌های بالایی جو نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. فشار زیاد در لایه‌های بالاتر می‌تواند پایداری جو را افزایش دهد، مانع صعود هوای مرطوب شود و رطوبت را در نزدیکی سطح زمین نگه دارد.
🔵 تفاوت مه و مه رقیق چیست؟
تفاوت اصلی میان مه و مه رقیق بر اساس میزان دید افقی تعیین می‌شود.
زمانی که دید افقی به کمتر از یک کیلومتر کاهش یابد، این پدیده «مه» محسوب می‌شود؛ اما اگر دید همچنان بیش از یک کیلومتر باشد، شرایط به عنوان «مه رقیق» طبقه‌بندی می‌شود.
در مواردی که مه بسیار غلیظ باشد، میزان دید می‌تواند در برخی مناطق تا نزدیکی صفر کاهش یابد؛ شرایطی که رانندگی در ساعات اولیه صبح را به‌ویژه خطرناک می‌کند.
