درخشش خیرهکننده آبی در سواحل امارات؛ پدیدهای تماشایی در فجیره و خورفکان
پدیده طبیعی زیستتابی دریایی (Bioluminescence) با ایجاد درخششی آبیرنگ در آبهای ساحلی امارات، صحنههایی تماشایی رقم زده است. این پدیده در ساحل العقه در فجیره مشاهده شده و گزارشهایی از وقوع آن در سواحل خورفکان نیز منتشر شده است. به گفته برخی کارشناسان، این یکی از تماشاییترین جلوههای زیستتابی دریایی است که تاکنون در امارات مشاهده شده است.
تصویری میکروسکوپی که مرکز تحقیقات علوم دریایی شارجه (SMSRC) در دانشگاه خورفکان ثبت کرده است، نمایی نزدیک از سلولهای جانداری میکروسکوپی به نام نوکتیلوکا سینتیلانس (Noctiluca scintillans) را نشان میدهد. این جاندار که با نام «درخشش دریایی» (Sea Sparkle) نیز شناخته میشود، دارای سلولهایی گرد و نیمهشفاف است.
دکتر سیلوانا بیرچناف، دانشیار دانشگاه خورفکان، توضیح داد که نوکتیلوکا سینتیلانس جانداری میکروسکوپی است که گاهی در آبهای ساحلی امارات و سراسر دریا یافت میشود.
به گفته او، حضور این جاندار در تعداد زیاد میتواند موجب تغییر رنگ آب و ایجاد درخششهای آبیرنگ در شب شود؛ پدیدهای طبیعی که «زیستتابی» نام دارد.
ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، جلوههای چشمگیری از این پدیده را به تصویر کشیدهاند.
در ویدئویی که رامی دیبو، عکاس ساکن دبی، منتشر کرده است، هنگام قدم زدن او در ساحل، آب در اطراف دستها و پاهایش میدرخشد و ردی از نور آبی در مسیر حرکتش باقی میماند.
افراد دیگری نیز با انتشار تصاویر و ویدئوهایی از سفرهای شبانه خود به سواحل برای تماشای این پدیده خبر دادهاند.
مشاهده این درخشش طبیعی، هیجان زیادی در میان ساکنان امارات ایجاد کرده است؛ بهویژه افرادی که پیش از این هرگز چنین پدیدهای را در این کشور ندیده بودند.
سفرهای شبانه به فجیره برای تماشای درخشش آبی دریا
رامی دیبو که در دبی فعالیت میکند، پس از مشاهده تصاویر زیستتابی در شبکههای اجتماعی، تصمیم گرفت برای تماشای آن از نزدیک راهی فجیره شود.
او گفت: «واقعاً برایم به یک مأموریت تبدیل شده بود. بعد از کار راه افتادم و مسیر طولانی بود، اما خیلی دوست داشتم این پدیده را از نزدیک تجربه کنم.»
دیبو درباره تجربه خود توضیح داد: «وقتی به ساحل نزدیک میشوید، میتوانید درخشش موجها را بهراحتی با چشم غیرمسلح ببینید. میتوانید آب درخشان را با دست لمس کنید و حتی با قدم گذاشتن در بخش نورانی ساحل نیز شاهد درخشش باشید. این تجربهای منحصربهفرد است و در تمام سالهایی که در امارات زندگی کردهام، چیزی شبیه آن ندیده بودم.»
او این تجربه را شبیه صحنهای از یک فیلم سینمایی توصیف کرد و افزود: «این درخشش بسیار خاص است و نقاط نورانی از آنچه در شبکههای اجتماعی دیده بودم، بزرگتر به نظر میرسیدند.»
آرون آجیت نایر، مهاجر هندی ساکن امارات، نیز بامداد دوشنبه ۱۶ نوامبر همراه دوستانش برای تماشای این پدیده راهی فجیره شد.
او گفت: «حدود ساعت ۳ بامداد به فجیره رسیدیم و تقریباً یک ساعت آنجا ماندیم. واقعاً تجربه شگفتانگیزی بود.»
این نخستین بار بود که آرون پدیده زیستتابی را در امارات مشاهده میکرد.
وی افزود: «قبلاً یکبار این پدیده را در زادگاهم، کرالا در هند، دیده بودم، اما در امارات برای اولین بار بود. واقعاً تجربهای بینظیر بود و طی کردن مسیر تا فجیره کاملاً ارزشش را داشت.»
یکی از تماشاییترین جلوههای زیستتابی در سواحل امارات
محمد سجاد، که در شبکههای اجتماعی با عنوان «هواشناس امارات» شناخته میشود، اعلام کرد که زیستتابی امسال از تمامی مواردی که پیشتر در سواحل این کشور مشاهده کرده، چشمگیرتر بوده است.
او گفت: «در تمام مدتی که پدیده زیستتابی را دنبال کردهام، این تماشاییترین جلوهای است که در سواحل امارات دیدهام.»
وی افزود: «هر سال ویدئوهایی از عمان میدیدیم و آرزو میکردیم بتوانیم چنین پدیدهای را در امارات هم تجربه کنیم. امسال واقعاً خوششانس بودهایم!»
سجاد توضیح داد که این پدیده معمولاً در دو بازه زمانی از سال در امارات مشاهده میشود.
او گفت: «ما زیستتابی را در امارات طی ماههای اکتبر تا نوامبر و همچنین از مارس تا ماه می مشاهده کردهایم.»
اگرچه زیستتابی پدیدهای نادر نیست، مشاهده آن با چشم غیرمسلح به فراهم بودن مجموعهای از شرایط محیطی و زمانبندی مناسب بستگی دارد.
این درخشش معمولاً زمانی بهتر دیده میشود که آب گرم و آرام باشد و محیط در تاریکی کامل قرار داشته باشد؛ بهویژه در مناطقی که از نور شهرها فاصله دارند.
احتمال تداوم درخشش آبی دریا برای سه هفته یا بیشتر
محمد سجاد پس از بررسی نقشههای مختلف اقیانوسی پیشبینی کرده است که پدیده زیستتابی ممکن است برای مدتی دیگر در بخشهایی از سواحل امارات قابل مشاهده باقی بماند.
او گفت: «انتظار دارم زیستتابی، بسته به شرایط محلی، برای سه هفته یا حتی بیشتر در بخشهایی از سواحل امارات قابل مشاهده باشد.»
با این حال، این پیشبینی به شرایط محیطی وابسته است و به معنای تداوم قطعی درخشش در تمامی سواحل یا مشاهده آن در هر شب نیست.