با وجود تعلیق مبادلات، زعفران و پسته ایرانی همچنان به بازار دبی میرسند
با گذشت نزدیک به یک ماه از اعلام امارات درباره توقف تجارت و معاملات مالی با ایران، زعفران، پسته، بادام و دیگر محصولات ایرانی همچنان در بازارهای سنتی دبی فروخته میشوند؛ نشانهای از اینکه قطع کامل روابط تجاری شکلگرفته طی چند دهه میان دو سوی خلیج فارس، در عمل پیچیدهتر از صدور یک دستور رسمی است
گزارش میدانی خبرگزاری فرانسه از بازارهای قدیمی دبی نشان میدهد اگرچه عرضه برخی کالاهای ایرانی از زمان آغاز جنگ کاهش یافته و قیمت بعضی محصولات نیز بهشدت افزایش پیدا کرده، بسیاری از اقلام سنتی از جمله انواع آجیل، زرشک و زعفران همچنان در دسترس مشتریان هستند.
مرتضی اسعدی، صاحب یک خواربارفروشی در بر دبی که پدرش آن را در سال ۱۹۶۳ راهاندازی کرده، به خبرگزاری فرانسه گفته است برخی محصولات ایرانی کمیابتر و بعضی دیگر بسیار گرانتر شدهاند، اما بیشتر خوراکیهای سنتی همچنان به بازار میرسند. او درباره چگونگی ورود این کالاها گفته است: «میرسد. چطور؟ نمیدانم، ولی میرسد.»
دو عمدهفروش در دبی نیز به خبرگزاری فرانسه گفتهاند که هنوز کالاهایی را از ایران تأمین میکنند و بخشی از این محمولهها از مسیر بنادر عمان به امارات میرسد. به گفته یکی از آنها، امکان صادرات کالا از امارات به ایران محدود شده، اما ورود برخی محصولات ایرانی همچنان ادامه دارد.
در یک فروشگاه زعفران در دیره نیز زعفران ایرانی پس از ازسرگیری پروازها، از مشهد و از طریق هوایی به دبی منتقل میشود.
وزارت خارجه امارات در اطلاعیهای که ۱۹ اوت منتشر شد، اعلام کرد همه فعالیتها، مبادلات تجاری و معاملات مالی با ایران تا اطلاع ثانوی متوقف شده است و این تصمیم را به تشدید تنشهای منطقهای مرتبط دانست. تا ۱۶ سپتامبر نیز اعلام رسمی درباره لغو این تصمیم منتشر نشده است.
با این حال، ابعاد و ماهیت تجارت میان دو کشور اجرای کامل چنین تصمیمی را دشوار میکند. بر اساس دادههای سال ۲۰۲۴، بیش از ۳۰ درصد واردات ایران از مبدا امارات ثبت شده و ارزش این واردات حدود ۲۱ میلیارد دلار بوده است. امارات همچنین مقصد نزدیک به ۱۲ درصد صادرات ایران، به ارزش بیش از هفت میلیارد دلار، بوده است.
بخش مهمی از تجارت میان دو کشور طی سالهای گذشته از شبکههای بازصادرات، مناطق آزاد، شرکتهای واسطه و زیرساختهای تجاری دبی عبور کرده است؛ شبکهای که طی دههها شکل گرفته و قطع یکباره آن آسان نیست.
کارشناسان میگویند تجربه دورههای قبلی تحریم و محدودیت نشان داده است بستهشدن مسیرهای رسمی لزوماً جریان کالا را بهطور کامل متوقف نمیکند و تجارت میتواند به مسیرهای طولانیتر و پرهزینهتر از طریق کشورهای دیگر منتقل شود. چنین تغییری معمولاً تعداد واسطهها و هزینه حملونقل را افزایش میدهد و در نهایت میتواند قیمت کالا برای مصرفکننده را بالا ببرد.
در همین حال، نشانههایی از تلاش برای کاهش تنش میان تهران و ابوظبی نیز دیده میشود. شیخ خالد بن محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی، روز ۱۲ سپتامبر در حاشیه اجلاس بریکس در دهلینو با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، دیدار کرد. دو طرف در این دیدار بر کاهش تنش و تقویت ثبات منطقهای تأکید کردند، هرچند تاکنون تغییری رسمی در تصمیم امارات برای تعلیق مبادلات تجاری و مالی با ایران اعلام نشده است.
ادامه حضور زعفران، پسته و دیگر محصولات ایرانی در قفسههای دبی نشان میدهد اثر اصلی تعلیق تجارت، دستکم در کوتاهمدت، ممکن است بیش از آنکه به ناپدیدشدن کامل کالاهای ایرانی منجر شود، مسیر ورود آنها را پیچیدهتر، طولانیتر و گرانتر کند.
