پیمان مکه وارد مرحله اجرا شد؛ ترکیه و پاکستان برای مقابله با حوثی‌ها در عربستان نیرو مستقر می‌کنند
عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه در پی تشدید حملات حوثی‌ها به خاک عربستان، توافق کردند تعهدات دفاع جمعی «پیمان مکه» را فورا وارد مرحله اجرای عملی کنند؛ تصمیمی که شامل تأمین نیروها و توانمندی‌های نظامی توافق‌شده و استقرار سریع آنها در عربستان خواهد بود. این تحول هم‌زمان با آغاز عملیات گسترده «سپیده‌دم یمن» علیه حوثی‌ها صورت گرفته است.
براساس بیانیه مشترک منتشرشده از سوی وزارت خارجه پاکستان، این تصمیم در نشست اضطراری کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی پیمان مکه در ریاض اتخاذ شد. سه کشور اعلام کردند اجرای عملی تعهدات دفاع جمعی «فورا» آغاز خواهد شد و اقدامات لازم برای فراهم‌کردن نیروها و توانمندی‌های نظامی مورد توافق و استقرار سریع آنها در عربستان انجام می‌شود. نوع، تعداد و زمان استقرار این نیروها هنوز اعلام نشده است.
در این بیانیه آمده است استقرار نیروها براساس ترتیبات مورد توافق و قوانین داخلی سه کشور انجام خواهد شد و هدف آن افزایش آمادگی، یکپارچگی نظامی و توان جمعی برای مقابله با تهدیدهاست. عربستان، پاکستان و ترکیه همچنین تأکید کردند امنیت هر یک از اعضا بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت جمعی سه کشور است.
شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، نیز پس از نشست اعلام کرد اعضای پیمان بر فعال‌کردن «اقدامات بازدارندگی جمعی» در واکنش به حملات و عاملان آنها توافق کرده‌اند. سه کشور همچنین تلاش برای هدف قرار دادن مکه و مدینه و حملات به شهرها و تأسیسات غیرنظامی و اقتصادی عربستان را محکوم کردند.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، پس از نشست گفت مقام‌های سه کشور علاوه بر روند نهادینه‌شدن پیمان، درباره تحولات میان یمن و عربستان و راه‌های حل مسالمت‌آمیز این بحران گفت‌وگو کرده‌اند. به گفته فیدان، وزیر دفاع و رئیس ستاد کل ارتش ترکیه نیز در نشست درباره مسائل نظامی، عملیاتی و فنی و اقداماتی که در ارتباط با وضعیت کنونی می‌توان انجام داد، دیدگاه‌های خود را مطرح کرده‌اند.
این تصمیم در حالی گرفته شده که ائتلاف به رهبری عربستان روز دوشنبه عملیات هوایی گسترده‌ای را در حمایت از نیروهای دولت یمن آغاز کرده است. ائتلاف اعلام کرده ۱۰۰ جنگنده در عملیات «سپیده‌دم یمن» شرکت کرده و ۳۲۴ هدف «باارزش» حوثی‌ها را منهدم کرده‌اند.
در همین حال، گزارش تحقیقی رویترز در ۲ اکتبر نشان داده بود همکاری نظامی پاکستان با عربستان پیش از تصمیم امروز نیز فراتر از حمایت سیاسی بوده است. به گفته منابع این خبرگزاری، پاکستان ماه گذشته چهار هواپیمای باری حامل سامانه‌های پدافندی، توپخانه سبک، پهپاد و تجهیزات ضدپهپادی به عدن فرستاده و مستشاران نظامی پاکستانی نیز در کنار نیروهای سعودی به نیروهای یمنی کمک می‌کنند. یک مقام پاکستانی همچنین شمار نیروهای این کشور مستقر در عربستان برای دفاع از مرزها و مقابله با موشک‌ها و پهپادها را بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر اعلام کرده بود.
رویترز همچنین گزارش داده بود پهپادهای ساخت ترکیه که پیش‌تر عربستان خریداری کرده، در یمن به‌کار گرفته شده‌اند. با این حال، منابع این خبرگزاری گفته بودند متحدان عربستان قرار نیست مستقیما در عملیات رزمی داخل یمن شرکت کنند و یک مقام پاکستانی نیز تأکید کرده بود اسلام‌آباد تصمیمی برای اعزام نیروی رزمی به خاک یمن نگرفته است.
تصمیم تازه پیمان مکه این همکاری را یک مرحله جلوتر برده و اجرای عملی تعهدات دفاع جمعی و فراهم‌کردن نیروها و توانمندی‌های نظامی برای استقرار سریع در عربستان را رسما تصویب کرده است؛ اما تا این لحظه هیچ بیانیه رسمی، مشارکت مستقیم نیروها یا جنگنده‌های پاکستان و ترکیه در عملیات «سپیده‌دم یمن» را تأیید نکرده است.
کمیته همچنین انتخاب نعمان محمود، سپهبد بازنشسته پاکستانی، به‌عنوان نخستین دبیرکل پیمان مکه برای یک دوره سه‌ساله را تأیید کرد. انتصاب او پیش‌تر در ۲۳ سپتامبر از سوی دولت پاکستان اعلام شده بود. پیمان دفاع مشترک عربستان، پاکستان و ترکیه ۷ اوت در مکه امضا شد و براساس آن، حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به هر سه عضو تلقی می‌شود.
