عرضه اولیه اسپیس‌ایکس؛ آیا سرمایه‌گذاران خرد در امارات می‌توانند سهام شرکت ایلان ماسک را بخرند؟
عرضه اولیه سهام اسپیس‌ایکس به یکی از زیرنظرگرفته‌شده‌ترین عرضه‌ها در بازارهای جهانی تبدیل شده است؛ در حالی که تقاضای سرمایه‌گذاران از هم‌اکنون حدود دو برابر حجم سهام عرضه‌شده برآورد می‌شود.
این شرکت که توسط ایلان ماسک تأسیس شده، قصد دارد در عرضه اولیه سهام خود حدود ۷۵ میلیارد دلار جذب کند؛ عرضه‌ای که به گزارش رویترز، انتظار می‌رود ارزش این شرکت را به حدود ۱.۷۵ تریلیون دلار برساند. پیش‌بینی می‌شود سهام این شرکت در بازار نزدک با نماد SPCX معامله شود.
به گزارش رویترز، به نقل از افراد آگاه، سفارش‌های سرمایه‌گذاران به حدود ۱۵۰ میلیارد دلار رسیده است. با این حال، منابع تأکید کرده‌اند که روند عرضه هنوز در مراحل اولیه قرار دارد و ارقام فعلی نشان‌دهنده ابراز علاقه سرمایه‌گذاران است، نه تخصیص نهایی سهام.
در بسیاری از عرضه‌های اولیه شاخص، دو برابر شدن تقاضا نسبت به حجم عرضه، اتفاقی غیرعادی تلقی نمی‌شود. اما درباره اسپیس‌ایکس، بانکداران و سرمایه‌گذاران به رویترز گفته‌اند این سطح از تقاضا همچنان قابل توجه است؛ زیرا مقیاس این عرضه بسیار بزرگ است. اگر این عرضه طبق برنامه انجام شود، بزرگ‌ترین عرضه اولیه سهام در تاریخ خواهد بود.
چرا سرمایه‌گذاران به اسپیس‌ایکس توجه دارند؟
اسپیس‌ایکس برای سرمایه‌گذاران فراتر از یک شرکت پرتاب موشک معرفی می‌شود.
به گزارش رویترز، ارائه این شرکت در جریان معرفی به سرمایه‌گذاران بر سه حوزه اصلی متمرکز بوده است: پرتاب‌های فضایی، اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و زیرساخت‌های آینده هوش مصنوعی. اسپیس‌ایکس به سرمایه‌گذاران اعلام کرده که کسب‌وکار پرتاب این شرکت طی سه سال گذشته بخش عمده جرم ارسال‌شده به مدار را به خود اختصاص داده است؛ در حالی که استارلینک همچنان محور اصلی روایت رشد تجاری این شرکت محسوب می‌شود.
این شرکت همچنین فرصت بلندمدت بسیار بزرگ‌تری را در حوزه هوش مصنوعی مطرح کرده است. رویترز گزارش داد که اسپیس‌ایکس از یک بازار بالقوه ۲۳ تریلیون دلاری مرتبط با هوش مصنوعی سخن گفته و استدلال کرده است که زیرساخت‌های مستقر در فضا در نهایت می‌توانند به حل محدودیت‌های مربوط به برق، زمین و ظرفیت پردازشی روی زمین کمک کنند.
همین موضوع بخشی از دلیل جاه‌طلبانه بودن ارزش‌گذاری این شرکت است. از سرمایه‌گذاران خواسته نمی‌شود تنها اسپیس‌ایکس امروز را ارزیابی کنند، بلکه باید شرکتی را نیز در نظر بگیرند که ممکن است در آینده در زیرساخت‌های ارتباطی، دفاعی، داده‌ای و هوش مصنوعی نقش‌آفرینی کند.
آیا سرمایه‌گذاران خرد به این عرضه اولیه دسترسی دارند؟
گزارش‌ها حاکی است اسپیس‌ایکس سهمی بیش از حد معمول از عرضه اولیه خود را برای سرمایه‌گذاران خرد کنار گذاشته است.
رویترز گزارش داده است که ممکن است تا ۳۰ درصد از این عرضه، معادل حدود ۲۲.۵ میلیارد دلار، به سرمایه‌گذاران حقیقی اختصاص یابد. این موضوع برای یک عرضه اولیه بزرگ غیرمعمول است؛ زیرا معمولاً نهادهای بزرگ مانند شرکت‌های مدیریت دارایی، صندوق‌های پوشش ریسک و صندوق‌های بازنشستگی بیشترین سهم را دریافت می‌کنند.
به گزارش رویترز، اسپیس‌ایکس در آمریکا چند شرکت کارگزاری را برای توزیع سهام میان مشتریان خرد انتخاب کرده است. این شرکت‌ها شامل فیدلیتی، رابین‌هود، سوفای، ای‌ترید و چارلز شواب هستند.
شرایط لازم در هر پلتفرم متفاوت است. رویترز گزارش داد که فیدلیتی پیش از عرضه اولیه، حداقل دارایی مورد نیاز نزد این شرکت را از ۵۰۰ هزار دلار به ۲ هزار دلار کاهش داده است. رابین‌هود، سوفای و ای‌ترید حداقل موجودی حساب اعلام‌شده‌ای ندارند، در حالی که چارلز شواب حداقل ۱۰۰ هزار دلار دارایی را الزامی می‌داند.
حتی اگر سرمایه‌گذاران واجد شرایط درخواست باشند، تخصیص سهام تضمین‌شده نیست. در عرضه‌های اولیه با تقاضای بیش از عرضه، سرمایه‌گذاران ممکن است سهام کمتری از میزان درخواست‌شده دریافت کنند یا اصلاً سهمی به آنان اختصاص نیابد.
کارگزاری‌ها معمولاً فروش سریع سهام عرضه اولیه، موسوم به «فلیپینگ»، را نیز تشویق نمی‌کنند؛ یعنی فروش سهام اندکی پس از آغاز معاملات. سرمایه‌گذارانی که در چند هفته نخست پس از عرضه، سهام خود را بفروشند، ممکن است از مشارکت در تخصیص عرضه‌های اولیه آینده محدود شوند.
آیا سرمایه‌گذاران امارات و مطقه به سهام اسپیس‌ایکس دسترسی خواهند داشت؟
دسترسی بین‌المللی به قوانین محلی، دسترسی کارگزاری‌ها و طبقه‌بندی سرمایه‌گذاران بستگی خواهد داشت.
رویترز گزارش داد که اسپیس‌ایکس فهرستی از کشورها را اعلام کرده که سرمایه‌گذاران واجد شرایط در آنها ممکن است بتوانند در این عرضه مشارکت کنند؛ از جمله امارات، عربستان سعودی و قطر، در کنار بازارهایی مانند بریتانیا، سنگاپور، استرالیا، هند و چند کشور اروپایی.
عبارت «سرمایه‌گذاران واجد شرایط» اهمیت دارد. این عبارت به این معنا نیست که همه سرمایه‌گذاران خرد در این کشورها به‌طور خودکار امکان خرید سهام عرضه اولیه را خواهند داشت. دسترسی ممکن است به این بستگی داشته باشد که آیا سرمایه‌گذار شرایط لازم طبق قوانین محلی را دارد یا نه، آیا کارگزاری او در این عرضه مشارکت می‌کند یا نه و آیا سهامی برای تخصیص در دسترس است یا خیر.
برای سرمایه‌گذاران مستقر در امارات و منطقه که در عرضه اولیه سهمی دریافت نکنند، ممکن است پس از آغاز معاملات عمومی اسپیس‌ایکس در نزدک، خرید این سهم همچنان امکان‌پذیر باشد؛ البته به این شرط که پلتفرم کارگزاری آنان دسترسی به سهام آمریکا را ارائه کند.
قیمت در آن زمان ممکن است با قیمت عرضه اولیه متفاوت باشد. عرضه‌های پرطرفدار اغلب هنگام آغاز معاملات با رشد شدید قیمت روبه‌رو می‌شوند، به‌ویژه زمانی که تقاضا از عرضه بیشتر باشد. البته در صورتی که سرمایه‌گذاران ارزش‌گذاری را بیش از حد بالا بدانند یا شرایط بازار تغییر کند، قیمت می‌تواند کاهش یابد.
ممنوعیت مشارکت سرمایه‌گذاران چین و هنگ‌کنگ
به گزارش بلومبرگ نیوز، به نقل از افراد آگاه، سرمایه‌گذاران چین و هنگ‌کنگ از مشارکت در عرضه اولیه اسپیس‌ایکس منع شده‌اند.
رویترز گزارش داد متعهدان پذیره‌نویسی به اعضای سندیکای بانکی دستور داده‌اند به دلیل نگرانی‌های نظارتی و انطباقی، سفارش‌های مشتریان در چین و هنگ‌کنگ، از جمله مشتریان بانکداری خصوصی، را نپذیرند. رویترز اعلام کرد که نتوانسته است گزارش بلومبرگ را به‌طور مستقل تأیید کند.
این محدودیت در شرایطی اعمال می‌شود که بخش فضایی چین به‌شدت تحت مقررات قرار دارد و سرمایه‌گذاری خارجی در برخی حوزه‌ها به‌شدت محدود یا ممنوع است. رویترز همچنین گزارش داد که وب‌سایت عرضه اولیه اسپیس‌ایکس و اسناد بازاریابی آن در سرزمین اصلی چین و هنگ‌کنگ قابل دسترسی نبوده است.
ریسک‌ها چیست؟
پرسش اصلی برای سرمایه‌گذاران، ارزش‌گذاری است.
با ارزش حدود ۱.۷۵ تریلیون دلار، اسپیس‌ایکس به‌عنوان یکی از ارزشمندترین شرکت‌های بورسی جهان وارد بازار عمومی خواهد شد. رویترز گزارش داد که این ارزش‌گذاری معادل حدود ۱۱۰ برابر فروش دوازده‌ماهه گذشته است؛ سطحی که سال‌ها رشد سریع را در قیمت لحاظ می‌کند.
به گزارش رویترز، اسپیس‌ایکس همچنین در امیدنامه عرضه اولیه خود اعلام کرده است که انتظار ندارد به این زودی‌ها سودآور شود.
این موضوع لزوماً به معنای دوری سرمایه‌گذاران از این سهم نیست. بسیاری از شرکت‌های فناوری با رشد بالا پیش از رسیدن به سودآوری وارد بورس شده‌اند. اما به این معناست که قیمت سهام تا حد زیادی به اعتماد به رشد آینده، توان اجرای برنامه‌ها و جایگاه بازار اسپیس‌ایکس وابسته خواهد بود.
این شرکت در بخش‌هایی فعالیت می‌کند که به سرمایه‌گذاری سنگین نیاز دارند؛ جایی که برنامه‌های پرتاب، استقرار ماهواره‌ها، مقررات، قراردادهای دفاعی و هزینه‌های زیرساختی همگی می‌توانند بر عملکرد آن اثر بگذارند. جاه‌طلبی‌های این شرکت در حوزه هوش مصنوعی نیز لایه دیگری از انتظارات را به پرونده سرمایه‌گذاری آن اضافه می‌کند.
ملاحظات دیگری نیز وجود دارد. اسپیس‌ایکس احتمالاً در آینده نزدیک واجد شرایط ورود به شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ نخواهد بود؛ زیرا این شاخص از شرکت‌ها می‌خواهد معیارهای سودآوری و سایر شرایط لازم را داشته باشند. سرمایه‌گذاران اولیه و کارکنان نیز ممکن است پس از پایان دوره‌های ممنوعیت فروش، بتوانند سهام خود را بفروشند؛ موضوعی که می‌تواند در آینده سهام بیشتری را وارد بازار کند.
این عرضه اولیه همچنین در شرایطی از راه می‌رسد که سایر شرکت‌های مطرح حوزه هوش مصنوعی، از جمله آنتروپیک، در حال آماده‌سازی عرضه‌های احتمالی خود هستند؛ موضوعی که احتمال رقابت برای جذب سرمایه سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد.
عرضه اولیه اسپیس‌ایکس به دلیل اندازه آن، نقش راهبردی شرکت و مقیاس تقاضای سرمایه‌گذاران اهمیت دارد.
برای سرمایه‌گذاران امارات و منطقه مسئله فوری دسترسی است؛ اینکه آیا پلتفرم‌های کارگزاری محلی و بین‌المللی می‌توانند امکان مشارکت را فراهم کنند، آیا سرمایه‌گذاران واجد شرایط هستند و آیا سهمی برای تخصیص در دسترس خواهد بود یا نه.
برای بازارهای جهانی، پرسش بزرگ‌تر این است که آیا سرمایه‌گذاران عمومی حاضرند از یکی از بلندپروازانه‌ترین ارزش‌گذاری‌هایی حمایت کنند که تاکنون برای شرکتی در نظر گرفته شده است؛ شرکتی که هنوز بخش بزرگی از رشد خود را در آینده وعده می‌دهد.
اسپیس‌ایکس هم‌اکنون یکی از مهم‌ترین شرکت‌های خصوصی جهان است. عرضه اولیه این شرکت آزمونی خواهد بود برای اینکه سرمایه‌گذاران تا چه اندازه حاضرند برای این احتمال پول بپردازند که مرحله بعدی رشد اسپیس‌ایکس حتی بزرگ‌تر از مرحله نخست آن باشد.
