زنان کشاورز اماراتی با تلفیق سنت و نوآوری، مسیرهای تازه درآمدزایی میسازند
امنیت غذایی به یکی از مهمترین اولویتهای ملی امارات تبدیل شده و زنان اماراتی برای ایفای نقش در این مسیر پیشقدم شدهاند. در سراسر کشور، نسل تازهای از کارآفرینان زن وارد بخش کشاورزی شدهاند؛ نه بهعنوان ناظر، بلکه بهعنوان پیشگامان این عرصه.
آنها با پیوندی عمیق با زمین و نگاهی کاملاً مدرن به کسبوکار، ایدههای بومی را به طرحهایی تبدیل میکنند که نظام غذایی کشور را از درون تقویت میکند.
«نجواگر گیاهان» العین
سلیمه الشامسی بیش از ۲۵ سال است که در مزرعه خود در العین، از ۳۰۰ نخل خرما در کنار مجموعهای متنوع از سبزیجات و میوهها مراقبت میکند. همین تلاشها برای او شهرتی خاص رقم زده است. او را با محبت «نجواگر گیاهان» مینامند؛ زیرا به گفته کسانی که او را میشناسند، هرچه به دست او سپرده شود نهتنها رشد میکند، بلکه آبدارتر، درشتتر و شیرینتر میشود.
مزرعه او با نام «لولو» موفق به دریافت جایزه شیخ منصور بن زاید برای تعالی کشاورزی از سازمان کشاورزی و ایمنی غذایی ابوظبی شده است؛ افتخاری که نشان میدهد فعالیت او فراتر از یک علاقه شخصی است.
سلیمه گفت: «مدیریت مزرعه لولو به من آموخت که توانمندسازی زنان در این بخش فقط بر موفقیت یک پروژه اثر نمیگذارد؛ بلکه دامنهای گستردهتر دارد و با ایجاد فرصتهای شغلی و تشویق مردم به اتکا به محصولات محلی، جوامع را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.»
از میراث تا ارزش افزوده
میثا المهرزی، بنیانگذار Shiyoukhi، یکی از نمادینترین عناصر فرهنگ اماراتی، یعنی خرما، را به مجموعهای از محصولات تغذیهای مدرن تبدیل کرده است؛ بیآنکه اصالت آن را از میان ببرد. پروژه او دانش سنتی را با روشهای تولید معاصر ترکیب میکند و محصولاتی با ارزش افزوده تولید میکند.
پرورش نسل آینده
صدیقه غلوم، بنیانگذار Bee Bite، کسبوکاری تخصصی در زمینه محصولات ارگانیک موم زنبور، مفهوم پایداری را یک گام جلوتر برده است؛ او آگاهانه دخترش حمده را در همه جنبههای این کسبوکار مشارکت میدهد.
برای غلوم، کارآفرینی فقط یک مسیر شغلی نیست، بلکه میراثی است که باید به نسل بعد منتقل شود. او گفت: «میخواهم او کارآفرینی را درک کند و بداند نوآوری مسئولیتی است که از کودکی آغاز میشود. دوست دارم فکر کنم در حال انجام کاری معنادار هستم و به پرورش نسلی کمک میکنم که آماده است این کشور را به جلو ببرد.»
چای، هویت و میراث خانوادگی
آنچه بهعنوان سنتی خانوادگی از سال ۱۹۶۲ آغاز شد، اکنون به یکی از متمایزترین روایتهای کارآفرینی در امارات تبدیل شده است. فاطمه الموسوی عشق به چای را از پدربزرگ و پدرش به ارث برد؛ کسانی که دههها انواع چای از سراسر جهان را بهعنوان سرگرمی شخصی ترکیب میکردند.
او در نهایت این علاقه خانوادگی را به برند Ygnd El-Ras تبدیل کرد؛ نخستین برند چای دوستدار محیطزیست در امارات که نام آن بهسادگی به معنای «حالخوبکن» است.
اما چشمانداز الموسوی بسیار فراتر از یک فنجان چای است. برند او پسماند چای را به کمپوست، راهکارهای ثبتشده تصفیه آب و جوهرهای طبیعی تبدیل میکند؛ یعنی چیزی را که بسیاری دور میریزند، به ابزاری برای اثرگذاری زیستمحیطی بدل میسازد.
او که در سال ۲۰۲۵ در میان ۴۰ پیشگام جوان عرب انتخاب شد، عضو شورای کارآفرینی جوانان امارات نیز هست و هویت اماراتی و ارزشهای پایداری را به عرصههای جهانی میبرد.
پلتفرمی که این مسیر را ممکن میکند
پشت هر یک از این طرحها، تنها بلندپروازی فردی قرار ندارد، بلکه یک زیستبوم ملی نیز وجود دارد که برای حمایت از آن طراحی شده است. کنفرانس و نمایشگاه کشاورزی امارات ۲۰۲۶ که از ۲۲ تا ۲۶ آوریل در العین برگزار شد، برای کارآفرینان زن فرصتی کمنظیر فراهم کرد تا دیده شوند، شبکهسازی کنند و به بازار دسترسی پیدا کنند؛ همه زیر یک سقف.
این رویداد با هدف تبدیل راهبردهای کشاورزی به ارزش اقتصادی واقعی طراحی شد و محصولات محلی را مستقیماً به بازارها پیوند داد؛ دقیقاً همان نوع پلتفرمی که کسبوکارهای کشاورزی تحت رهبری زنان برای رشد فراتر از جوامع نزدیک خود به آن نیاز دارند. مقامها این رویداد را فراتر از یک نمایشگاه سنتی توصیف کردند؛ رویدادی که قرار است از طریق یک نظام ملی یکپارچه، به کشاورزان، سرمایهگذاران، پژوهشگران و جامعه گستردهتر خدمت کند.
برای زنان اماراتی فعال در کشاورزی، این کنفرانس فقط محلی برای نمایش دستاوردهایشان نبود؛ بلکه پیامی روشن داشت: جایگاه آنها در این بخش اتفاقی نیست، بلکه ساختاری، مورد حمایت و آماده رشد است.
