قرقاش: گفتوگو با تهران امتیازدهی نیست؛ ضرورتی راهبردی است
انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس دولت امارات، روز دوشنبه ۹ نوامبر ۲۰۲۶ تأکید کرد که گفتوگو با تهران یک ضرورت راهبردی است، اما نمیتواند بر همان مبانی پیش از جنگ ادامه یابد. به گفته او، اعتماد آسیبدیده میان ایران و کشورهای منطقه تنها با اظهارات سیاسی بازنمیگردد و تهران باید با اقدامات عملی، تعهدات معتبر و تغییرات قابل راستیآزمایی در رفتار خود، زمینه بازسازی آن را فراهم کند.
قرقاش در سخنرانی افتتاحیه سیزدهمین «همایش راهبردی ابوظبی» گفت ایران همواره همسایه کشورهای خلیجی باقی خواهد ماند و واقعیتهای جغرافیایی را نمیتوان تغییر داد. او گفتوگو با تهران را «نه امتیازدهی، بلکه ضرورتی راهبردی» توصیف کرد و احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی و بهرسمیتشناختن منافع امنیتی مشروع همسایگان را از مبانی ضروری این گفتوگو دانست.
این همایش به میزبانی «مرکز سیاستهای امارات» در ابوظبی برگزار میشود و دوره امسال آن با عنوان «پس از طوفان: پیامدهای جنگ ایران و قواعد جدید قدرت» تا سهشنبه ۱۰ نوامبر ادامه دارد.
مشاور دیپلماتیک رئیس دولت امارات، تصمیم ایران برای حمله به همسایگان خود در منطقه را «نقض جدی حاکمیت» آنها و «اشتباه محاسباتی راهبردی فاحش» خواند. او گفت پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، امارات بیشترین بار حملات تهران را متحمل شد و در جریان درگیریها با حدود ۳۳۰۰ موشک و پهپاد مواجه شد. به گفته قرقاش، این حملات بهجای تقویت جایگاه منطقهای ایران، بیاعتمادی را عمیقتر کرد و چشمانداز برقراری روابط باثبات و سازنده با همسایگان را بهشدت تضعیف کرد.
قرقاش در بخش دیگری از سخنانش با هرگونه تلاش ایران برای تحمیل ترتیبات یکجانبه و در اختیار گرفتن کنترل کشتیرانی بینالمللی در تنگه هرمز مخالفت کرد. او گفت امارات به نظام موجود حاکم بر عبورومرور کشتیها در این آبراه پایبند است و آزادی کشتیرانی نباید به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی تبدیل شود. به گفته او، امنیت کشتیهای تجاری نمیتواند به تصمیمهای یکجانبه هیچ کشوری وابسته باشد.
او همچنین خط لوله انتقال نفت به فجیره، نیروگاه هستهای براکه و شبکه راهآهن اتحاد را نمونههایی از سرمایهگذاریهای بلندمدت امارات برای کاهش وابستگی به مسیرها و زیرساختهای آسیبپذیر معرفی کرد و گفت اجرای این راهبرد در سالهای آینده شتاب بیشتری خواهد گرفت.
قرقاش در ارزیابی آینده بحران ایران هشدار داد که دستیابی به توافق سیاسی جامع میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به جنگی که بیش از هشت ماه از آغاز آن میگذرد، دشوار به نظر میرسد. به گزارش رویترز، او گفت: «باید برای دورهای طولانی از عدم قطعیت آماده شویم؛ دورهای که در آن نه میتوان حل قطعی بحران را مسلم دانست و نه شکلگیری نظمی باثبات در منطقه را.»
او افزود پیامدهای جنگ ممکن است برای مدت طولانی ادامه یابد و امارات ناگزیر است سرمایهگذاری در توان دفاعی، حفظ بازدارندگی معتبر و تقویت همکاریهای امنیتی بینالمللی خود را ادامه دهد.
با این حال، قرقاش بر ضرورت حفظ ارتباطات دیپلماتیک با ایران و دیگر طرفهای منطقهای و بینالمللی تأکید کرد. به گفته او، بخشی از این تعاملات ممکن است در کوتاهمدت از سر ضرورت، بر توافقها و ترتیبات محدود درباره موضوعات مشخص متمرکز باشد، اما هدف بلندمدت باید حرکت بهسوی گفتوگویی گستردهتر درباره آینده امنیت منطقه باشد.
مشاور دیپلماتیک رئیس دولت امارات همچنین یادآور شد که کشورش از ابتدا با جنگ مخالف بوده و برای جلوگیری از کشیدهشدن منطقه به درگیری تلاش دیپلماتیک کرده است. او در عین حال جنگ اخیر را نشانه اهمیت همکاریهای دفاعی و امنیتی امارات با آمریکا دانست و از حمایت و همبستگی شرکای بینالمللی، از جمله فرانسه، اسرائیل، یونان، سوریه، مصر و هند، قدردانی کرد.
قرقاش جنگ و پیامدهای آن را تأثیرگذارترین آزمون امارات از زمان تأسیس این کشور در سال ۱۹۷۱ توصیف کرد و گفت شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رئیس دولت امارات، در این بحران بیسابقه کشور را «با حکمت و قاطعیت» هدایت کرده است.
او با قدردانی از عملکرد نیروهای مسلح و سامانههای پدافند هوایی امارات گفت این کشور نشان داده که حلقه ضعیف معادله امنیت منطقه نیست. قرقاش در عین حال اذعان کرد که همبستگی و هماهنگی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در جریان بحران میتوانست قویتر و مؤثرتر باشد و خواستار بازنگری در سازوکارهای همکاری منطقهای شد.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که رسانههای ایرانی شامگاه یکشنبه ۸ نوامبر از وقوع چند انفجار در جزیره قشم خبر دادند و برخی از آنها نیروهای آمریکایی را مسئول دانستند. یک مقام استان هرمزگان نیز روز دوشنبه اعلام کرد که زیرساختها و خدمات حیاتی جزیره آسیب ندیدهاند. مسئولیت آمریکا در انفجارهای یکشنبه هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر در روز جمعه ۶ نوامبر از حمله محدود نیروهای آمریکایی به یک سامانه پدافند هوایی ایران خبر داده بود. او روز یکشنبه در گفتوگو با شبکه سیانان احتمال ازسرگیری حملات گسترده به ایران را در صورت پیشرفت مذاکرات و دستیابی به توافقی محکم، «بسیار بعید» دانست. همزمان، قطر به تلاشهای میانجیگرانه خود برای کاهش اختلافات تهران و واشنگتن ادامه میدهد.