هشدار کارشناسان اماراتی درباره طراحی اعتیادآور شبکههایاجتماعی
در دومین نشست «دفتر رسانهای امارات» در سال ۲۰۲۶، موضوع حساس نظارت بر استفاده کودکان از شبکههای اجتماعی به بحث گذاشته شد. کارشناسان آموزش، توسعه انسانی و سلامت روان در این نشست هشدار دادند که فراتر از مسئله زمانی که کودکان صرفِ تماشای صفحه نمایش می کنند، نحوه طراحی این پلتفرمهاست که توجه، رفتار و سلامت روان کودکان را تحت تأثیر قرار میدهد.
1⃣ تاثیرات مخرب بر ساختار عصبی و یادگیری
سارا معماری، روانشناس مرکز Sage Clinics، معتقد است مغز کودکان هنوز در حال ساخت مسیرهای عصبی مربوط به کنترل تکانه و عملکردهای اجرایی است. محتوای سریع و پرتحریک شبکههای اجتماعی، این فرآیند را مختل میکند:
🔴 پاداشهای فوری: لایکها و ویدیوهای کوتاه بیپایان، مغز را به محرکهای سریع عادت میدهند.
🔴 کاهش تمرکز: این امر باعث میشود کارهای زمانبری مانند مطالعه یا انجام تکالیف مدرسه، در مقایسه با فضای دیجیتال، خستهکننده و بیفایده به نظر برسند.
🔴 تحریکپذیری: والدین اغلب گزارش میدهند که کودکان هنگام جدا شدن از دستگاهها دچار پرخاشگری و اضطراب میشوند.
🔢 آسیبپذیری ویژه در سنین ۹ تا ۱۴ سال
این بازه سنی دوران شکلگیری هویت و وابستگی به گروههای همسال است. از آنجایی که «قشر پیشپیشانی» مغز (مسئول قضاوت طولانیمدت) هنوز کامل نشده، نوجوانان در برابر تایید یا تکذیبهای آنلاین بسیار حساس هستند و توانایی کافی برای عقبنشینی از تعاملات منفی را ندارند.
🔢 قوانین جدید چگونه خواهند بود؟
رافال هیپس، مدیرعامل Sicuro Group، معتقد است مسئولیت اصلی باید بر عهده خود پلتفرمها باشد، نه والدین؛ چرا که پلتفرمها الگوریتمها را برای به حداکثر رساندن زمان حضور کاربر طراحی کردهاند. راهکارهای پیشنهادی در امارات عبارتند از:
🔴 تایید هویت از طریق UAE Pass: استفاده از هویت دیجیتال ملی برای تایید سن کاربران بدون انتقال دادههای شخصی به شرکتهای تجاری.
🔴 تکنولوژی تشخیص سن: استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل عکسهای سلفی (بدون ذخیرهسازی) جهت تشخیص سن.
🔴 جریمههای سنگین: اعمال جریمه بر اساس درآمد منطقهای پلتفرمها در صورت عدم رعایت استانداردهای حفاظتی.
🔢 امنیت سایبری و سواد دیجیتال
سامر القدسی از شرکت Palo Alto Networks بر این باور است که قوانین به تنهایی کافی نیستند. او بر موارد زیر تأکید دارد:
🔴 تابآوری دیجیتال: آموزش به کودکان برای زیر سوال بردن محتواهای مشکوک و شناسایی کلاهبرداریها.
🔴 محرمانگی: تشویق کودکان به حفظ اطلاعات شخصی و استفاده از رمزهای عبور قوی.
🔴 نظارت والدین: تعیین مرزهای روشن برای ساعات استفاده و وبسایتهای مجاز.
