دبی برای هدایت محمولهها از مسیر عمان مقررات گمرکی جدید صادر کرد
دبی در پی اختلال در مسیرهای حملونقل دریایی و هوایی، چارچوب جدیدی از مقررات گمرکی را برای انتقال محمولهها از طریق عمان ابلاغ کرد؛ اقدامی که با هدف رسمیسازی یک کریدور زمینی موقت و کاهش فشار بر مسیرهای متعارف تجارت انجام شده است.
این دستورالعمل که در قالب اطلاعیه گمرکی شماره ۰۶/۲۰۲۶ و در تاریخ ۴ آوریل صادر شده، امکان انتقال کالا از دبی به مقاصد جهانی از طریق بنادر و فرودگاههای عمان را با استفاده از یک کریدور زمینی از مسیر گذرگاه مرزی حتا فراهم میکند.
مقامهای مسئول اعلام کردند این تصمیم با هدف «تضمین تداوم زنجیرههای تأمین و تسهیل جریان تجارت» در شرایطی اتخاذ شده که به گفته آنان، «چالشهای عملیاتی فعلی بر ارتباطات دریایی و هوایی با مقاصد شورای همکاری تأثیر گذاشته است.»
این چارچوب در واقع نسخه توسعهیافته ابتکار «کریدور سبز دبی–عمان» است که در ماه مارس اعلام شده بود و اکنون جزئیات اجرایی بیشتری را برای جریان محمولههای دریایی و هوایی در بر میگیرد.
دو مسیر اصلی برای جابهجایی کالا
بر اساس این اطلاعیه، مقررات جدید دو دسته اصلی از محمولهها را شامل میشود:
- کالاهایی که از بازارهای جهانی وارد دبی شده و سپس دوباره صادر میشوند
- کالاهایی که از بازار داخلی دبی منشأ گرفته و برای صادرات آماده شدهاند
هر دو دسته اکنون میتوانند پیش از ارسال نهایی به مقاصد بینالمللی، از مسیر زمینی به عمان منتقل شوند.
در بخش حملونقل دریایی، محمولههایی که وارد بنادر تعیینشده دبی، از جمله مناطق آزاد، میشوند، میتوانند از طریق زمین به بنادر دریایی عمان انتقال یابند. همچنین صادراتی که از بازار داخلی دبی انجام میشود نیز میتواند از همین مسیر و از طریق گذرگاه حتا به عمان منتقل شود.
در بخش حملونقل هوایی نیز ساختاری مشابه در نظر گرفته شده است. محمولههایی که وارد فرودگاههای دبی میشوند یا در داخل دبی برای صادرات پردازش شدهاند، میتوانند با کامیون به عمان منتقل و سپس از طریق فرودگاههای این کشور به مقصد نهایی ارسال شوند.
جابهجایی تحت نظارت اپراتورهای مورد تأیید
بر پایه این دستورالعمل، تمام محمولههایی که در چارچوب این طرح جابهجا میشوند، باید از سوی اپراتورهای مورد تأیید انجام شوند. در متن اطلاعیه آمده است که «تمامی جابهجاییهای محموله تحت این اطلاعیه باید توسط یک اپراتور مورد اعتمادِ تحت ضمانت گمرکی انجام شود.»
در مرحله نخست، شرکت DP World Logistics برای محمولههای دریایی و dnata برای محمولههای هوایی بهعنوان اپراتورهای مجاز معرفی شدهاند.
این شرکتها مسئول مدیریت محمولههای پلمبشده، اسناد مربوطه و هماهنگی میان مقامهای گمرکی دبی و عمان خواهند بود.
فرآیند چندمرحلهای ترخیص
دستورالعمل جدید، فرآیند ترخیص را بهصورت چندمرحلهای تعریف کرده است.
محمولههایی که وارد دبی میشوند، ابتدا باید مطابق سامانههای گمرکی موجود، تحت یکی از رویههای ترانزیت یا صادرات اظهار شوند. پس از آن، کالاها اسکن، پلمب و با کامیونهای تحت ضمانت گمرکی و تحت نظارت گمرک دبی به مرز حتا منتقل میشوند.
در گذرگاه حتا، مقامهای گمرکی پلمبها و مدارک را بررسی میکنند. بر اساس متن اطلاعیه، در صورت «دستکاری یا وجود هرگونه ظن»، گمرک میتواند محموله را بازرسی کرده یا پیش از صدور مجوز ادامه مسیر، پلمب را دوباره اعمال کند.
پس از عبور از مرز، گمرک عمان نیز در گذرگاه الوجاجه بررسیهای مستقل خود را شامل بازرسی و کنترل پلمب انجام میدهد و سپس مجوز ارسال محموله از طریق بنادر یا فرودگاههای تعیینشده را صادر میکند.
تغییر در الزامات مالی
چارچوب جدید همچنین تغییراتی را در الزامات مالی ترانزیت ایجاد کرده است.
بر اساس این مقررات، برای برخی محمولههایی که توسط اپراتورهای مورد تأیید حمل میشوند، «الزام به پرداخت سپرده نقدی حذف و با نامه ضمانت جایگزین میشود»؛ اقدامی که میتواند بار مالی اولیه بر فعالان تجاری را کاهش دهد.
همچنین برای کالاهای صادراتی که منشأ آنها بازار داخلی دبی است، در چارچوب این طرح نیازی به سپرده یا ضمانت وجود ندارد؛ موضوعی که با ماهیت صادراتی این محمولهها مرتبط دانسته شده است.
اپراتورها همچنین موظف شدهاند اطلاعات محموله را از پیش در اختیار گمرک دبی و گمرک عمان قرار دهند؛ الزامی که بهویژه برای محمولههای هوایی اهمیت بیشتری دارد.
محدوده شمول و استثناها
این تسهیلات موقت شامل «همه انواع کالاها» میشود، بهجز اقلامی که در اطلاعیه گمرکی جداگانهای مستثنا شدهاند.
در مواردی که محمولهها مشمول مقررات کنترلی مضاعف باشند، اطلاعیه تصریح میکند که «تمام مجوزها، تأییدیهها یا ترخیصهای لازم» باید پیش از آغاز جابهجایی اخذ شود.
همچنین تأکید شده است که سیاستهای موجود گمرک دبی درباره کالاهای ترانزیتی، مگر در مواردی که بهطور صریح در دستورالعمل جدید تغییر یافته باشند، همچنان معتبر باقی میمانند.
اقدامی موقت در شرایط استثنایی
مقامهای مسئول تأکید کردهاند این چارچوب ماهیتی موقت دارد، اما زمان پایان مشخصی برای آن تعیین نشده است. در متن اطلاعیه آمده است که این تسهیلات «در شرایط استثنایی کنونی و تا اطلاع ثانوی» به اجرا ادامه خواهد داشت.
این تصمیم نشاندهنده تغییر گستردهتر در الگوی لجستیک منطقه است؛ جایی که مقامها برای جبران اختلال در مسیرهای سنتی دریایی و هوایی، به کریدورهای زمینی روی آوردهاند.
اتصال شبکه لجستیکی دبی به بنادر و فرودگاههای عمان، در شرایطی که قابلیت اتکای مسیرهای متعارف همچنان تحت فشار قرار دارد، یک مسیر جایگزین برای صادرات ایجاد میکند.
