ادامه بحران در تنگه هرمز و اختلال در تردد کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها، جایگاه فجیره را در معادلات اقتصادی و امنیتی امارات به‌طور چشمگیری تغییر داده و این امارت ساحلی را به یکی از مهم‌ترین مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت و کالا تبدیل کرده است.

فجیره تنها امارت امارات است که در ساحل شرقی این کشور و رو به دریای عمان قرار دارد. این موقعیت جغرافیایی به کشتی‌ها اجازه می‌دهد بدون ورود به تنگه هرمز، به بنادر و زیرساخت‌های انرژی امارات دسترسی پیدا کنند؛ مزیتی که با شدت‌گرفتن درگیری‌های منطقه‌ای، اهمیت آن بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است. بندر فجیره در فاصله حدود ۷۰ مایل دریایی از تنگه هرمز قرار دارد و تنها بندر چندمنظوره امارات در ساحل شرقی این کشور به شمار می‌رود

گزارش تحلیلی پایگاه «المانیتور» نشان می‌دهد نفت، فرآورده‌های انرژی و سایر کالاها در ماه‌های اخیر بیش‌ازپیش از مسیر فجیره جابه‌جا شده‌اند؛ روندی که می‌تواند این امارت را از منطقه‌ای کم‌تر مورد توجه، به یکی از برندگان اقتصادی بحران تنگه هرمز تبدیل کند.

در تازه‌ترین تحول، گروه بنادر و لجستیک «دی‌پی ورلد» و هیئت بنادر فجیره روز ۲۲ جولای توافقی اصولی با مدت امتیاز ۵۰ ساله برای احداث دو پایانه جدید در ساحل شرقی امارات امضا کردند. این طرح شامل پایانه کانتینری و چندمنظوره «الرغیلات» و پایانه کالای عمومی دبا است

پایانه الرغیلات پس از تکمیل، ظرفیت جابه‌جایی سالانه ۲.۵ میلیون کانتینر استاندارد، ۱.۷ میلیون تن کالای عمومی و معادل ۱۹۰ هزار خودرو را خواهد داشت. پایانه دبا نیز سالانه تا ۳.۶ میلیون تن به ظرفیت حمل کالاهای عمومی امارات اضافه خواهد کرد.

با بهره‌برداری از این دو پروژه، مجموع ظرفیت کانتینری دی‌پی ورلد در امارات از ۱۹.۴ میلیون به نزدیک ۲۲ میلیون کانتینر استاندارد در سال افزایش می‌یابد. عملیات ساخت قرار است به‌صورت مرحله‌ای انجام شود و از زمان آغاز، حدود ۲۴ تا ۳۰ ماه ادامه داشته باشد.

پایانه‌های جدید از طریق شبکه حمل‌ونقل زمینی دی‌پی ورلد به بندر جبل علی و منطقه آزاد جبل علی متصل خواهند شد. به این ترتیب، محموله‌ها می‌توانند در ساحل دریای عمان تخلیه و سپس بدون عبور دریایی از تنگه هرمز، از راه زمینی به دبی، ابوظبی و سایر مراکز تجاری امارات منتقل شوند.

نقش راهبردی فجیره تنها به حمل کانتینر محدود نمی‌شود. شرکت ملی نفت ابوظبی، ادنوک، از سال‌ها پیش نفت خام تولیدشده در میدان‌های خشکی ابوظبی را از طریق خط لوله حبشان–فجیره به پایانه صادراتی این امارت منتقل می‌کند. این خط لوله حدود ۴۰۶ کیلومتر طول دارد و ظرفیت طراحی‌شده آن نزدیک به ۱.۵ میلیون بشکه نفت در روز است

ادنوک همچنین ساخت خط لوله دوم به فجیره را سرعت بخشیده است؛ پروژه‌ای که قرار است ظرفیت صادرات نفت امارات از مسیر خارج از تنگه هرمز را تا سال ۲۰۲۷ تقریبا دو برابر کند. سلطان احمد الجابر، مدیرعامل ادنوک، پیش‌تر اعلام کرده بود حدود ۵۰ درصد عملیات اجرایی این خط لوله به پایان رسیده است

مجموع این طرح‌ها نشان می‌دهد امارات در حال ایجاد یک مسیر موازی و مقاوم‌تر برای تجارت خارجی و صادرات انرژی است؛ مسیری که وابستگی این کشور به تنگه هرمز و بندر جبل علی را کاهش می‌دهد، اما جایگزین کامل آن‌ها نخواهد شد.

در صورت تکمیل زیرساخت‌های بندری، خطوط لوله، مناطق لجستیکی و شبکه‌های زمینی، فجیره می‌تواند در سال‌های آینده به یکی از اصلی‌ترین مراکز تجارت دریایی، ذخیره‌سازی سوخت و صادرات انرژی در منطقه تبدیل شود؛ تحولی که احتمالا سرمایه‌گذاری، اشتغال و توسعه شهری گسترده‌تری را نیز برای این امارت به همراه خواهد داشت.