شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات؛ کنترل کامل کنگره آمریکا از دست حزب ترامپ خارج شد
حزب دموکرات آمریکا در انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه ۳ نوامبر ۲۰۲۶، با تصاحب شش کرسی جمهوری‌خواهان در سنا و پیروزی پیش‌بینی‌شده در مجلس نمایندگان، کنترل هر دو مجلس کنگره را بازپس گرفت و به دو سال اکثریت جمهوری‌خواهان در کنگره پایان داد. این نتیجه، موازنه قدرت را برای دو سال پایانی دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ تغییر می‌دهد و از سوم ژانویه ۲۰۲۷، ابزارهای گسترده‌ای برای نظارت بر عملکرد دولت و محدود کردن برنامه‌های کاخ سفید در اختیار دموکرات‌ها قرار خواهد داد.
به گزارش خبرگزاری‌های رویترز و آسوشیتدپرس، دموکرات‌ها در شرایطی وارد این رقابت شدند که جمهوری‌خواهان با ۵۳ کرسی در برابر ۴۷ کرسی متعلق به دموکرات‌ها و سناتورهای مستقل همسو با آنان، اکثریت سنا را در اختیار داشتند. از آنجا که در صورت تساوی آرا در سنا، رأی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری، به سود جمهوری‌خواهان تعیین‌کننده است، دموکرات‌ها برای کسب اکثریت به افزایش خالص دست‌کم چهار کرسی نیاز داشتند؛ اما موفق شدند در شش ایالت، از جمله چند ایالتی که ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با اختلاف دورقمی پیروز شده بود، نامزدهای جمهوری‌خواه را شکست دهند.
یکی از پیروزی‌های تعیین‌کننده دموکرات‌ها در ایالت آیووا رقم خورد؛ جایی که جاش تورک، نماینده مجلس ایالتی و دارنده دو مدال طلای پارالمپیک در رشته بسکتبال با ویلچر، توانست اشلی هینسون، نماینده جمهوری‌خواه کنگره، را شکست دهد و کرسی سناتور بازنشسته جونی ارنست را به دموکرات‌ها منتقل کند.
در ایالت تگزاس، جیمز تالاریکو با غلبه بر کن پکستون، نامزد مورد حمایت ترامپ، نخستین پیروزی دموکرات‌ها در یک انتخابات سراسری ایالتی پس از بیش از سه دهه را رقم زد. هم‌زمان، جینا هینوجوسا، نامزد دموکرات فرمانداری، نیز گرگ ابوت، فرماندار جمهوری‌خواه این ایالت، را شکست داد. در کانزاس نیز آدام همیلتون با شکست سناتور راجر مارشال، نخستین پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات سنای این ایالت پس از ۹۴ سال را به ثبت رساند.
روی کوپر، فرماندار پیشین کارولینای شمالی، شرود براون در اوهایو و آنی اندروز در کارولینای جنوبی، سه کرسی دیگر جمهوری‌خواهان را تصاحب کردند. در ایالت جورجیا نیز جان آسف، سناتور دموکرات، با شکست مایک کالینز، نماینده جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان، کرسی خود را حفظ کرد.
در مجلس نمایندگان نیز شبکه‌های ان‌بی‌سی و ای‌بی‌سی پیروزی دموکرات‌ها را پیش‌بینی کرده‌اند. دموکرات‌ها با تصاحب چند کرسی جمهوری‌خواهان در ایالت‌هایی از جمله پنسیلوانیا، نیوجرسی، کارولینای شمالی و کنتاکی، اکثریت این مجلس را بازپس گرفتند. هرچند شمارش آرا در برخی حوزه‌ها ادامه دارد، اما برآورد شبکه ان‌بی‌سی نشان می‌دهد دموکرات‌ها حدود ۲۴۴ کرسی از مجموع ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان را کسب خواهند کرد؛ رقمی بالاتر از حدنصاب ۲۱۸ کرسی برای تشکیل اکثریت. انتظار می‌رود حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌های مجلس نمایندگان، در ماه ژانویه و با رأی نمایندگان جدید، ریاست این مجلس را بر عهده بگیرد.
این انتخابات به‌طور گسترده به‌منزله همه‌پرسی درباره عملکرد دو سال نخست دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ تلقی می‌شد. به گزارش آسوشیتدپرس، افزایش هزینه‌های زندگی، تورم، نگرانی از فساد دولتی و پیامدهای جنگ آمریکا با ایران از مهم‌ترین عوامل نارضایتی رأی‌دهندگان بود؛ جنگی که آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه آغاز کردند و به نوشته روزنامه «نشنال» در گزارش ۲۰ اکتبر، از آغاز آن تا زمان انتشار گزارش، بهای بنزین در داخل آمریکا نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافته بود.
بر اساس نظرسنجی خروج از حوزه‌های رأی‌گیری، حدود سه‌چهارم رأی‌دهندگان از مسیر حرکت کشور ناراضی یا خشمگین بودند و ۷۰ درصد نیز معتقد بودند کنگره باید نظارت و محدودیت‌های بیشتری بر قدرت رئیس‌جمهوری اعمال کند. در آخرین نظرسنجی رویترز و ایپسوس پیش از انتخابات که دوم نوامبر منتشر شد، میزان رضایت از عملکرد ترامپ ۳۲ درصد بود؛ رقمی نزدیک به پایین‌ترین سطح ثبت‌شده برای او در هر دو دوره ریاست‌جمهوری‌اش.
دونالد ترامپ که پیش‌تر در ۲۷ اکتبر گفته بود «اگر انتخابات صادقانه باشد» نتیجه را می‌پذیرد، در شب انتخابات در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک‌تایمز اعلام کرد که کاملاً آماده پذیرش نتایج است و انتظار دارد با دموکرات‌ها همکاری کند. با این حال، او در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، شکست جمهوری‌خواهان را به نبودن نامش در برگه‌های رأی نسبت داد و نوشت: «من نامزد نبودم؛ اگر بودم، با پیروزی قاطع می‌بردیم!»
با آغاز دوره جدید کنگره در ۳ ژانویه ۲۰۲۷، دموکرات‌ها ریاست کمیته‌های هر دو مجلس را در اختیار خواهند گرفت و می‌توانند تحقیقات گسترده‌ای درباره عملکرد دولت آغاز کنند. آسوشیتدپرس احتمال طرح موضوع استیضاح رئیس‌جمهوری را نیز از پیامدهای تغییر اکثریت کنگره دانسته است. با این حال، اگرچه مجلس نمایندگان می‌تواند با رأی اکثریت روند استیضاح را آغاز کند، برکناری رئیس‌جمهوری پس از محاکمه در سنا به رأی موافق دوسوم سناتورهای حاضر نیاز دارد.
جنگ ایران نیز از موضوعاتی است که ترکیب جدید کنگره می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های مربوط به آن تأثیر بگذارد. پیش‌تر مجلس نمایندگان آمریکا قطعنامه‌ای غیرالزام‌آور برای محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ تصویب کرده بود، اما سنا در رأی‌گیری ۲۴ سپتامبر با ۵۰ رأی مخالف در برابر ۴۹ رأی موافق، آن را رد کرد. با تغییر اکثریت سنا، دموکرات‌ها فرصت بیشتری برای طرح دوباره چنین ابتکارهایی و افزایش نظارت کنگره بر سیاست جنگی کاخ سفید خواهند داشت.
علاوه بر این، کنترل سنا به دموکرات‌ها اجازه می‌دهد روند تأیید انتصاب‌های ارشد دولت، سفیران و قضات فدرال، از جمله قضات دیوان عالی آمریکا، را محدود یا متوقف کنند. با وجود این، پایان دادن به بحث و بررسی بسیاری از طرح‌های قانونی در سنا همچنان به حمایت دست‌کم ۶۰ سناتور نیاز دارد و ترامپ نیز حق وتوی مصوبات کنگره را حفظ خواهد کرد؛ وتویی که لغو آن مستلزم رأی موافق دوسوم اعضای هر دو مجلس است.
به این ترتیب، دموکرات‌ها با بازپس‌گیری هر دو مجلس کنگره، در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری ترامپ از اختیارات بیشتری برای نظارت بر دولت و تأثیرگذاری بر سیاست‌های داخلی و خارجی آمریکا برخوردار خواهند شد؛ هرچند اختیارات اجرایی رئیس‌جمهوری و اختلافات احتمالی میان دو حزب همچنان می‌تواند دامنه این تأثیرگذاری را محدود کند.
