قرقاش: پایان جنگ ایران به صلحی پایدار نیاز دارد، نه یک راهحل موقت
انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس کشور امارات، خواستار دستیابی به توافقی پایدار برای پایان جنگ ایران شد و گفت منطقه به راهحلی نیاز دارد که از آغاز دوباره درگیریها پس از چند ماه جلوگیری کند. او همچنین تاکید کرد در کنار مذاکرات ایران و آمریکا، کشورهای منطقه باید مستقیما با تهران درباره آینده روابط و امنیت منطقه گفتوگو کنند.
انور قرقاش در گفتوگو با نشریه فارین افرز (Foreign Affairs) که ۲۴ سپتامبر منتشر شد، گفت منطقه به صلحی نیاز دارد که دوام داشته باشد و توافقی موقت که تنها سه، چهار یا پنج ماه از شدت درگیریها بکاهد، پاسخگوی بحران کنونی نخواهد بود.
او گفت رسیدن به چنین نتیجهای نیازمند مذاکرات جدی در چند سطح است. به گفته قرقاش، مذاکره میان آمریکا و ایران یکی از این سطوح است، اما کشورهای منطقه نیز، چه بهصورت جداگانه و چه در قالب جمعی، باید مستقیما با ایران درباره مسائل اساسی منطقه گفتوگو کنند.
قرقاش تاکید کرد این گفتوگوها نباید به موضوعات روزمره محدود شود و لازم است مسائلی مانند اعتمادسازی، خودداری از درگیری و ایجاد چارچوبی پایدارتر برای آینده منطقه در آنها مطرح شود. او هدف را رسیدن به ترتیباتی دانست که بتوان از دل بحران کنونی، زمینه ثبات بلندمدتتری را فراهم کرد.
مشاور دیپلماتیک رئیس کشور امارات همچنین گفت ابوظبی از ابتدا با جنگی که ۲۸ فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد مخالف بود و این موضع را به مقامهای آمریکایی و دیگر شرکای خود منتقل کرده بود. به گفته او، تجربه درگیریهای گذشته در منطقه نشان میداد چنین جنگی میتواند طولانی و پیچیده شود و پیامدهای آن برای سالها ادامه پیدا کند.
قرقاش افزود امارات پیش از آغاز جنگ هشدار مشخصی درباره قریبالوقوع بودن حملات دریافت نکرده بود، اما افزایش فاصله میان واشنگتن و تهران در مذاکرات هستهای باعث شده بود ابوظبی احتمال وقوع درگیری را جدی بداند.
او گفت پس از آغاز جنگ نیز امارات انتظار داشت ایران به کشورهای منطقه حمله کند، اما گستردگی و شدت حملات فراتر از برآوردهای اولیه بود.
به گفته قرقاش، در جریان جنگ حدود ۳۳۰۰ موشک و پهپاد از سوی ایران به سمت امارات شلیک شد که ۹۵ درصد آنها زیرساختهای غیرنظامی را هدف گرفته بودند. او نرخ رهگیری این حملات توسط سامانههای دفاعی امارات را «در محدوده بالای ۹۰ درصد» توصیف کرد. این ارقام، ادعای مطرحشده از سوی قرقاش در این مصاحبه است.
قرقاش گفت از نگاه امارات، در ماههای گذشته عملا «دو جنگ» همزمان جریان داشته است: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و درگیری جداگانه ایران با کشورهای عربی منطقه.
او افزود ابوظبی تلاش کرده این دو منازعه را، دستکم از نظر سیاسی، از یکدیگر تفکیک کند و این پیام را منتقل کند که کشورهای منطقه آغازگر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نبودهاند. در متن مصاحبه نیز قرقاش به نقش کشورهایی مانند عمان و قطر اشاره میکند که در جریان بحران برای میانجیگری و یافتن راه خروج از درگیری تلاش کردهاند.
بازدارندگی در کنار دیپلماسی
قرقاش تاکید کرد توانایی امارات برای دفاع از خود جایگزین دیپلماسی نیست. به گفته او، ایجاد بازدارندگی برای ابوظبی اهمیت زیادی داشته، اما بازدارندگی هدف نهایی نیست و اکنون میتواند فرصت بیشتری برای پیشبرد راهحلهای سیاسی و دیپلماتیک فراهم کند.
او در عین حال گفت درگیریهای اخیر اعتماد میان ایران و کشورهای عربی منطقه را بهشدت آسیب زده است. قرقاش میان بازگشت روابط عادی و بازسازی اعتماد تفاوت قائل شد و گفت روابط با ایران احتمالا دوباره برقرار و عملیاتی خواهد شد، اما بازسازی اعتماد روندی دشوارتر و طولانیتر خواهد بود.
نقش آمریکا در منطقه
مشاور دیپلماتیک رئیس کشور امارات همچنین گفت جنگ اخیر، برخلاف برخی برداشتها، اهمیت آمریکا در امنیت منطقه را کاهش نداده، بلکه بیشتر کرده است.
با این حال، او تاکید کرد کشورهای منطقه نمیتوانند دفاع از خود را صرفا به قدرت نظامی آمریکا واگذار کنند، زیرا واشنگتن در درجه نخست از منافع خود دفاع خواهد کرد.
به گفته قرقاش، کشوری مانند امارات باید توان دفاعی خود را تقویت کند و همزمان مسیر دیپلماسی را نیز باز نگه دارد. او روابط با واشنگتن را همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی امارات دانست، اما گفت ابوظبی در کنار آن سیاست «استقلال راهبردی» و توسعه روابط گسترده با کشورهای آسیایی را نیز دنبال میکند.
قرقاش برای چین نیز نقشی بالقوه در کاهش تنشها قائل شد و گفت پکن میتواند هم در تامین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز نقش سازندهای داشته باشد و هم از نفوذ خود بر ایران برای تشویق تهران به دستیابی به یک راهحل سیاسی استفاده کند.
روابط امارات و عربستان در بهترین وضعیت خود نیست
یکی از بخشهای مهم این مصاحبه اظهارات قرقاش درباره روابط امارات و عربستان است. او اذعان کرد روابط دو کشور در مقطع کنونی «در بهترین وضعیت خود نیست»، اما تاکید کرد امنیت و اقتصاد امارات و عربستان بهشدت به یکدیگر گره خورده است.
قرقاش گفت امارات نمیتواند خود را باثبات بداند مگر اینکه عربستان نیز از ثبات برخوردار باشد؛ بهویژه با توجه به مرز مشترک و پیوندهای امنیتی دو کشور. او تاکید کرد طولانی شدن اختلافات به سود هیچیک از دو کشور و منطقه نخواهد بود.
قرقاش همچنین افزایش رقابت اقتصادی میان دو کشور را تایید کرد؛ رقابتی که همزمان با اجرای برنامههای تحول اقتصادی عربستان در قالب چشمانداز ۲۰۳۰ و تلاش امارات برای حفظ جایگاه خود بهعنوان یکی از اقتصادهای باز منطقه شدت گرفته است.
با این حال، او گفت موفقیت اقتصادی یکی از دو کشور الزاما به زیان دیگری نیست و هر دو کشور میتوانند همزمان رشد کنند. به گفته قرقاش، رقابت باید «در چارچوب مشخص» باقی بماند و اختلافات نیز مدیریت و محدود شود.
او همچنین با اشاره به حملات حوثیها به عربستان گفت امنیت این کشور برای امارات اهمیت دارد و ابوظبی نسبت به حملاتی که امنیت عربستان را تهدید میکند، نگران است.
غزه، اسرائیل و کشور فلسطین
قرقاش در بخش دیگری از این مصاحبه به روابط امارات و اسرائیل پرداخت و گفت ابوظبی از این رابطه برای تسهیل ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه استفاده کرده است.
به گفته او، ارزش کمکهای امارات به غزه به نزدیک چهار میلیارد دلار رسیده است.
او افزود روابط با اسرائیل همچنین به امارات امکان داده درباره تحولات کرانه باختری مواضع خود را مستقیما مطرح کند، هرچند اذعان کرد توان ابوظبی برای تاثیرگذاری بر سیاستهای دولت اسرائیل محدود است.
قرقاش بار دیگر بر حمایت امارات از تشکیل کشور مستقل فلسطین و راهحل دوکشوری تاکید کرد و گفت ابوظبی در این زمینه بخشی از اجماع کشورهای عربی است.
او همچنین اصلاح تشکیلات خودگردان فلسطین را برای ایفای نقش موثر در هرگونه توافق سیاسی آینده ضروری دانست.
اقتصاد بهجای رویارویی؛ نگاه امارات به آینده منطقه
مشاور دیپلماتیک رئیس کشور امارات در پایان و در پاسخ به پرسشی درباره شکلگیری ترتیبات امنیتی جدید در منطقه گفت سیاست امارات بر رویکرد «ژئواکونومیک» استوار است و آینده خاورمیانه باید بیش از گذشته بر اقتصاد، تجارت و توسعه متمرکز شود.
او گفت امارات توسعه اقتصادی، توافقهای تجاری و بازتر شدن اقتصادها را محور سیاست منطقهای خود قرار داده و معتقد است آینده منطقه باید بهجای تداوم چرخه رویاروییهای سیاسی و نظامی، بیشتر بر همکاری اقتصادی و منافع مشترک بنا شود.
