با خروج امارات از اوپک، ابوظبی به دنبال افزایش ۲ میلیون بشکهای صادرات روزانه از مسیر فجیره است
امارات متحده عربی روز سهشنبه ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ بهطور رسمی اعلام کرد که از اول ماه می از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و گروه گستردهتر اوپکپلاس خارج خواهد شد؛ تصمیمی که پس از بیش از پنج دهه عضویت گرفته شده و در میانه بحران تنگه هرمز و جنگ ایران، ضربهای سنگین به ساختار این کارتل نفتی به شمار میرود
سهیل المزروعی، وزیر انرژی و زیرساخت امارات، در بیانیهای رسمی خروج کشورش را «تصمیمی سیاستمحور و هماهنگ با بنیانهای بلندمدت بازار» توصیف کرد و در گفتوگو با شبکه CNBC تأکید کرد که این تصمیم پس از یک بازنگری جامع در سیاست تولید و ظرفیت کشور اتخاذ شده است. او افزود زمان خروج به گونهای انتخاب شده که کمترین اثر را بر قیمتها و کمترین تنش را با شرکای پیشین در اوپک و اوپکپلاس داشته باشد و مسیر این تصمیم بدون مشورت با عربستان سعودی طی شده است
ابوظبی پیش از آغاز جنگ ایران با تولید روزانه ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه، سومین تولیدکننده بزرگ اوپک پس از عربستان و عراق محسوب میشد؛ اما با بسته شدن تنگه هرمز در پی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، تولید این کشور در مارس ۴۴ درصد کاهش یافت و به ۱.۹ میلیون بشکه در روز رسید. ظرفیت تولید فعلی امارات حدود ۴.۸۵ میلیون بشکه در روز برآورد میشود و ابوظبی برنامهریزی کرده است تا سال ۲۰۲۷ این رقم را به ۵ میلیون بشکه برساند
عنصر کلیدی در این چرخش راهبردی، خط لوله نفت خام ابوظبی موسوم به ADCOP یا خط لوله حبشان – فجیره است؛ مسیری حدوداً ۴۰۰ کیلومتری که از میادین داخلی ابوظبی تا بندر فجیره در سواحل دریای عمان امتداد دارد و امکان صدور نفت را بدون عبور از تنگه هرمز فراهم میکند. ظرفیت اسمی این خط لوله ۱.۵ میلیون بشکه در روز است و بنا بر گزارش آژانس بینالمللی انرژی، ظرفیت فعلی آن به ۱.۸ میلیون بشکه نزدیک شده است. در اوج بحران تنگه هرمز، بارگیری از فجیره به حدود ۱.۹ میلیون بشکه در روز رسید تا صادرات نفت خام مربان از مسیری خارج از کنترل ایران ادامه یابد
یک منبع آگاه در صنعت انرژی به روزنامه نشنال گفت که امارات قصد دارد بهمحض بازگشت آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، تولید خود را بهتدریج افزایش دهد و آن را اقدامی «به سود مصرفکنندگان و به سود جهان» در شرایطی توصیف کرد که ظرفیت مازاد جهانی به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده است. تحلیلگران میگویند با توجه به ظرفیت بلااستفاده ابوظبی در چارچوب توافقهای اوپکپلاس - که نزدیک به ۳۰ درصد زیر ظرفیت کامل فعالیت میکرد - خروج از این چارچوب میتواند تا ۲ میلیون بشکه ظرفیت اضافی روزانه را آزاد کند و فشار قیمتی بر بازار جهانی را کاهش دهد
اوپک در مارس با کاهش تاریخی ۲۷ درصدی تولید روبهرو شد و خروجی این گروه به ۲۰.۷۹ میلیون بشکه در روز رسید؛ افتی که از کاهشهای دوران کرونا، بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ و جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ نیز عمیقتر بوده است. در چنین شرایطی، خروج عضوی که حدود ۱۲ درصد از عرضه اوپک را در اختیار داشت، انسجام درونی کارتل و توان آن در مدیریت قیمتها را با چالش جدی مواجه میکند. وزارت انرژی امارات تأکید کرده که این کشور همچنان به ثبات بازار متعهد است و همکاری با تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را ادامه خواهد داد
امارات از سال ۱۹۶۷ و چهار سال پیش از تأسیس فدراسیون امارات، از بنیانگذاران اوپک به شمار میرفت و خروج آن نقطه پایانی بر یک حضور شصتساله است؛ گامی که ناظران آن را نهتنها بازآرایی نقشه عرضه نفت در خاورمیانه، که آغاز فصلی تازه در رقابتهای راهبردی میان ابوظبی و ریاض میدانند
