علاقه‌مندان به نجوم در امارات می‌توانند در شب‌های ۱۷ و ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ شاهد بارش شهابی اسدی (Leonids) باشند؛ پدیده‌ای که با عبور زمین از میان ذرات به‌جامانده از یک دنباله‌دار رخ می‌دهد و ردهای نورانی درخشانی در آسمان ایجاد می‌کند.

بارش شهابی اسدی یکی از رویدادهای مهم نجومی ماه نوامبر است که هر سال در همین دوره رخ می‌دهد. بر اساس پیش‌بینی‌های نجومی، در شرایط ایده‌آل امکان مشاهده حدود ۱۵ شهاب در ساعت وجود دارد، هرچند تعداد شهاب‌های قابل‌مشاهده در عمل ممکن است کمتر باشد.

بارش شهابی اسدی چگونه شکل می‌گیرد؟

بارش شهابی زمانی رخ می‌دهد که زمین هنگام حرکت در مدار خود به دور خورشید، از میان ذرات گردوغبار و بقایای به‌جامانده از دنباله‌دارها عبور کند.

بارش شهابی اسدی از ذرات به‌جامانده از دنباله‌دار «تمپل–تاتل» (55P/Tempel-Tuttle) ایجاد می‌شود. این ذرات که برخی از آن‌ها ابعادی در حد دانه‌های شن دارند، هنگام ورود به جو زمین با سرعت بسیار زیادی حرکت می‌کنند و بر اثر برهم‌کنش با جو، ردهایی نورانی در آسمان به وجود می‌آورند.

سرعت شهاب‌های اسدی هنگام ورود به جو زمین به حدود ۷۱ کیلومتر بر ثانیه می‌رسد و به همین دلیل، این بارش یکی از سریع‌ترین بارش‌های شهابی شناخته‌شده محسوب می‌شود.

نام «اسدی» نیز از صورت فلکی اسد یا شیر گرفته شده است؛ زیرا از دید ناظران زمینی، شهاب‌های این بارش ظاهراً از ناحیه‌ای در این صورت فلکی سرچشمه می‌گیرند.

چگونه می‌توان بارش شهابی اسدی را در امارات تماشا کرد؟

گروه نجوم دبی (Dubai Astronomy Group) برای علاقه‌مندان به رصد آسمان، برنامه‌ای ویژه در صحرای القدره برگزار می‌کند.

بر اساس اطلاعات منتشرشده در وب‌سایت رسمی این گروه، برنامه رصد بارش شهابی اسدی از ساعت ۱۰ شب سه‌شنبه ۱۷ نوامبر آغاز می‌شود و تا ساعت ۲ بامداد چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت.

این رویداد با حضور کارشناسان نجوم برگزار می‌شود و شرکت‌کنندگان می‌توانند علاوه بر تماشای شهاب‌ها، با نحوه شکل‌گیری این پدیده و روش‌های رصد اجرام آسمانی آشنا شوند.

در این برنامه، امکان استفاده از تلسکوپ‌های حرفه‌ای برای مشاهده سیارات و دیگر اجرام آسمانی نیز فراهم خواهد بود. همچنین فعالیت‌هایی مانند آشنایی با صورت‌های فلکی و عکاسی نجومی برای علاقه‌مندان در نظر گرفته شده است.

قیمت بلیت برنامه رصد بارش شهابی در دبی

بر اساس اعلام گروه نجوم دبی، هزینه شرکت در این برنامه برای بزرگسالان ۱۸۰ درهم و برای کودکان زیر ۱۳ سال ۱۵۰ درهم تعیین شده است.

حضور در این رویداد به ثبت‌نام قبلی نیاز دارد و ظرفیت شرکت‌کنندگان محدود است.

علاقه‌مندان می‌توانند برای دریافت اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام به وب‌سایت رسمی گروه نجوم دبی به نشانی dubaiastronomy.com مراجعه کنند.

بهترین زمان برای مشاهده بارش شهابی چه ساعتی است؟

به گفته کارشناسان نجوم، ساعات پایانی شب و پیش از طلوع خورشید معمولاً از مناسب‌ترین زمان‌ها برای مشاهده بارش شهابی اسدی هستند.

در سال ۲۰۲۶، انتظار می‌رود پس از غروب ماه، شرایط مناسب‌تری برای مشاهده شهاب‌های کم‌نور فراهم شود؛ زیرا کاهش نور ماه می‌تواند دید بهتری از آسمان شب ایجاد کند.

بااین‌حال، تعداد شهاب‌های قابل‌مشاهده به عواملی مانند وضعیت آب‌وهوا، میزان آلودگی نوری، شرایط آسمان و موقعیت محل رصد بستگی دارد.

برای تماشای بارش شهابی، استفاده از تلسکوپ ضروری نیست و علاقه‌مندان می‌توانند این پدیده را با چشم غیرمسلح مشاهده کنند.

انتخاب مناطقی دور از نورهای شهری و دارای افق باز، احتمال مشاهده شهاب‌های بیشتری را افزایش می‌دهد.

توصیه‌هایی برای علاقه‌مندان به رصد آسمان

به افرادی که قصد شرکت در برنامه رصدی صحرای القدره را دارند، توصیه شده است لباس گرم و پتو همراه داشته باشند؛ زیرا دمای هوا در مناطق کویری امارات ممکن است در طول شب کاهش یابد.

در برنامه گروه نجوم دبی، امکاناتی مانند محل نشستن، آب آشامیدنی و نوشیدنی گرم نیز برای شرکت‌کنندگان در نظر گرفته شده است.

بارش شهابی اسدی از ۶ تا ۳۰ نوامبر فعال است و شب‌های میانی این ماه فرصت مناسبی برای رصد آن فراهم می‌کند.

علاقه‌مندان در امارات می‌توانند با انتخاب مکانی تاریک و دور از آلودگی نوری، این پدیده طبیعی را مشاهده کنند یا با ثبت‌نام در برنامه گروه نجوم دبی، تجربه‌ای آموزشی و رصدی در صحرای القدره داشته باشند.