درمان خوراکی جدید بیماری پیسی در دبی رونمایی می‌شود
انجمن متخصصان پوست امارات از برنامه رونمایی رسمی یک درمان خوراکی جدید برای بیماری پوستی پیسی (ویتیلیگو) در دبی خبر داد. دکتر ایمن النعیم، رئیس این انجمن، روز جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ هنگام گشایش دهمین کنفرانس بیماری‌های پوستی امارات اعلام کرد که این درمان در جریان همین همایش معرفی خواهد شد. او همچنین امارات را نخستین کشور جهان خواند که این درمان را تأیید کرده است؛ ادعایی که با توجه به صدور مجوز پیشین برای داروی خوراکی «رینووک» در اتحادیه اروپا، نیازمند توضیح است.
به گزارش خبرگزاری رسمی امارات (وام)، این کنفرانس سه‌روزه تا یکشنبه ۸ نوامبر در هتل اینترکانتیننتال دبی فستیوال‌سیتی با حضور بیش از ۵۰۰ پزشک و متخصص از کشورهای مختلف ادامه دارد. در این همایش، علاوه بر رونمایی از درمان جدید پیسی، تازه‌ترین روش‌های درمان بیماری‌های پوستی، از جمله نسل جدید داروهای بیولوژیک برای بیماری پسوریازیس و کاربرد هوش مصنوعی در تشخیص بیماری‌های پوستی، معرفی و بررسی می‌شود.
اگرچه در گزارش روز جمعه نام داروی مورد اشاره و شرکت سازنده آن ذکر نشده، اما مؤسسه دارویی امارات پیش‌تر در ۱۷ اوت ۲۰۲۶ مجوز کاربرد جدیدی از داروی خوراکی «رینووک» (Rinvoq) با ماده مؤثره «اوپاداسیتینیب» (Upadacitinib)، محصول شرکت داروسازی آمریکایی «اب‌وی» (AbbVie)، را برای درمان پیسی غیرقطعه‌ای (غیرسگمنتال) صادر کرده بود.
این نوع پیسی که شایع‌ترین شکل بیماری است، معمولاً باعث ایجاد لکه‌های سفید به‌صورت قرینه در دو سوی بدن می‌شود. مجوز رینووک برای بزرگسالان و نوجوانان ۱۲ سال به بالایی صادر شده که به درمان دارویی سیستمیک، یعنی دارویی که از طریق جریان خون بر سراسر بدن اثر می‌گذارد، نیاز دارند.
رینووک که روزی یک‌بار به‌صورت قرص مصرف می‌شود، از گروه داروهای مهارکننده آنزیم‌های «ژانوس کیناز» (JAK) است و پیش‌تر در آمریکا و اروپا برای درمان چند بیماری خودایمنی و التهابی مزمن، از جمله آرتریت روماتوئید و درماتیت آتوپیک (اگزما)، تأیید شده بود. این دارو با مهار بخشی از فعالیت سیستم ایمنی، به کنترل بیماری و بازگشت رنگ‌دانه‌های پوست کمک می‌کند.
نتایج دو کارآزمایی بالینی مرحله سوم با مشارکت مجموعاً ۶۱۴ بیمار — که در نشریه معتبر پزشکی «لنست» (The Lancet) نیز منتشر شده است — نشان می‌دهد پس از ۴۸ هفته درمان، حدود ۲۳ تا ۲۵ درصد از دریافت‌کنندگان رینووک به کاهش دست‌کم ۷۵ درصدی در شاخص وسعت و شدت لکه‌های سفید صورت دست یافته‌اند؛ درحالی‌که این میزان در گروه دریافت‌کننده دارونما حدود ۶ تا ۷ درصد بوده است. همچنین شاخص لکه‌های کل بدن در حدود ۱۹ تا ۲۲ درصد بیماران دست‌کم ۵۰ درصد بهبود یافته، درحالی‌که این رقم در گروه دارونما حدود ۶ درصد گزارش شده است.
بااین‌حال، رینووک درمان قطعی پیسی نیست و برای همه بیماران نیز مناسب نخواهد بود. به گزارش روزنامه الاتحاد، متخصصان پوست در ابوظبی معتقدند این دارو معمولاً نخستین گزینه درمانی برای افراد دارای چند لکه کوچک و ثابت محسوب نمی‌شود، بلکه بیشتر برای بیمارانی کاربرد دارد که لکه‌های پوستی گسترده یا در حال گسترش دارند و بیماران نیز نباید انتظار بازگشت فوری رنگ پوست را داشته باشند. مصرف این دارو همچنین به‌دلیل خطر عوارضی مانند عفونت‌های جدی و بیماری زونا، مستلزم ارزیابی اولیه، انجام آزمایش‌های لازم و نظارت دوره‌ای پزشک متخصص است.
در مورد ادعای پیشگامی جهانی امارات نیز نکته مهمی وجود دارد. مؤسسه دارویی امارات در بیانیه ۱۷ اوت خود این کشور را نخستین تأییدکننده کاربرد جدید رینووک معرفی کرده بود؛ درحالی‌که کمیسیون اروپا پیش‌تر در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶، یعنی نزدیک به سه هفته قبل از آن، مجوز مصرف همین دارو را برای درمان پیسی غیرقطعه‌ای در بزرگسالان و نوجوانان ۱۲ سال به بالا صادر کرده بود. روزنامه الاتحاد در گزارش ۸ سپتامبر خود، با استناد به مؤسسه دارویی امارات، این کشور را نخستین کشوری معرفی کرد که به‌صورت مستقل و خارج از چارچوب یک اتحادیه، این کاربرد را تأیید کرده است. به گفته شرکت اب‌وی، کاربرد این دارو برای درمان پیسی تا اوایل ماه اکتبر همچنان در دست بررسی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) قرار داشت.
بیماری پیسی واگیردار نیست و بر اثر تخریب سلول‌های رنگ‌ساز پوست (ملانوسیت‌ها)، عمدتاً در نتیجه واکنش‌های خودایمنی، ایجاد می‌شود. به نوشته روزنامه «گلف نیوز»، این بیماری حدود نیم تا یک درصد جمعیت جهان را درگیر می‌کند و درمان‌های رایج فعلی آن شامل داروهای موضعی، نوردرمانی و لیزر است.
در گزارش‌های رسمی بررسی‌شده، تاکنون جزئیاتی درباره قیمت و زمان عرضه عمومی رینووک برای درمان پیسی در داروخانه‌های امارات اعلام نشده است.
