پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی: امارات تا سال ۲۰۳۱ صدرنشین تولید سرانه برق خورشیدی جهان می‌شود
آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) پیش‌بینی کرده است که امارات تا سال ۲۰۳۱ از نظر تولید سرانه برق خورشیدی به رتبه نخست جهان برسد. بر اساس تازه‌ترین گزارش این نهاد، تولید سالانه برق خورشیدی امارات به بیش از ۴ هزار کیلووات‌ساعت به‌ازای هر نفر خواهد رسید؛ رقمی که بیش از پنج برابر میانگین پیش‌بینی‌شده جهانی است.
این پیش‌بینی در گزارش سالانه «انرژی‌های تجدیدپذیر ۲۰۲۶» آژانس بین‌المللی انرژی مطرح شده که چشم‌انداز توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر جهان را تا سال ۲۰۳۱ بررسی می‌کند.
بر اساس این گزارش، امارات در شاخص تولید سرانه برق خورشیدی فتوولتائیک در جایگاه نخست جهان قرار خواهد گرفت و کشورهای استرالیا، عمان، بلغارستان و قطر به‌ترتیب رتبه‌های دوم تا پنجم را به دست خواهند آورد.
تولید بیش از ۴ هزار کیلووات‌ساعت برق خورشیدی به‌ازای هر نفر
آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده است که تولید سرانه سالانه برق خورشیدی امارات تا سال ۲۰۳۱ از مرز ۴ هزار کیلووات‌ساعت عبور کند.
این در حالی است که میانگین جهانی تولید برق خورشیدی به‌ازای هر نفر در همان سال حدود ۸۰۰ کیلووات‌ساعت برآورد شده است.
طبق این گزارش، ۱۰ کشور برتر جهان در سال ۲۰۳۱ دست‌کم ۲ هزار کیلووات‌ساعت برق خورشیدی به‌ازای هر نفر تولید خواهند کرد.
پس از امارات، استرالیا، عمان، بلغارستان و قطر، کشورهای یونان، اتریش، اسپانیا، چین و شیلی در رتبه‌های ششم تا دهم قرار می‌گیرند.
آژانس پیش‌بینی کرده است که میانگین جهانی تولید سرانه برق خورشیدی تا سال ۲۰۳۱ بیش از دو برابر شود، اما اختلاف قابل‌توجهی میان کشورهای پیشرو و سایر کشورها باقی بماند.
این نهاد، تفاوت در سرعت توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و دسترسی کشورها به تولید برق خورشیدی را از عوامل اصلی این فاصله می‌داند.
البته جایگاه نخست امارات به تولید برق خورشیدی نسبت به جمعیت مربوط است و به معنای تبدیل شدن این کشور به بزرگ‌ترین تولیدکننده برق خورشیدی جهان از نظر حجم کل تولید نیست.
افزایش سرعت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در خاورمیانه
گزارش آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در خاورمیانه و شمال آفریقا، جنوب شرق آسیا و آفریقای جنوب صحرا طی شش سال آینده شتاب بیشتری خواهد گرفت.
بر اساس این پیش‌بینی، سرعت افزایش ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر در مجموع این سه منطقه طی سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱، در مقایسه با دوره شش‌ساله پیشین، تقریباً سه برابر خواهد شد.
آژانس همچنین پیش‌بینی کرده است که مجموع ظرفیت نصب‌شده انرژی‌های تجدیدپذیر در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا طی دوره مورد بررسی بیش از دو برابر شود.
عربستان سعودی یکی از مهم‌ترین محرک‌های این رشد خواهد بود و انتظار می‌رود سرعت توسعه ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر این کشور در دوره پیش‌بینی‌شده حدود پنج برابر افزایش یابد.
پس از عربستان، امارات نیز از کشورهای اصلی پیش‌برنده توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در منطقه معرفی شده است.
به ارزیابی آژانس، این تغییرات نشان‌دهنده تحولی ساختاری در بازار انرژی خاورمیانه است؛ منطقه‌ای که برای دهه‌های طولانی بخش عمده برق خود را از سوخت‌های فسیلی تأمین کرده است.
هدف امارات برای افزایش سهم انرژی پاک به ۳۵ درصد
امارات هم‌زمان با گسترش پروژه‌های خورشیدی، برنامه افزایش سهم انرژی پاک در تولید برق کشور را دنبال می‌کند.
سهیل بن محمد المزروعی، وزیر انرژی و زیرساخت امارات، در سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده بود که هدف سهم انرژی پاک در تولید برق این کشور برای سال‌های ۲۰۳۰ تا ۲۰۳۱ به ۳۵ درصد افزایش یافته است.
این هدف علاوه بر منابع تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی، برق تولیدشده از انرژی هسته‌ای را نیز شامل می‌شود.
به گفته المزروعی، دستیابی به این هدف مستلزم اجرای پروژه‌های جدید تولید برق، افزایش رقابت و فراهم کردن فرصت‌های گسترده‌تر برای مشارکت بخش خصوصی است.
وزیر انرژی امارات همچنین تأکید کرده بود که کاهش هزینه فناوری‌های تجدیدپذیر و پیشرفت سامانه‌های ذخیره‌سازی برق، شرایط مناسب‌تری برای گسترش نیروگاه‌های خورشیدی فراهم کرده است.
بر اساس اطلاعات رسمی وزارت انرژی و زیرساخت امارات، ظرفیت نصب‌شده انرژی‌های تجدیدپذیر این کشور از ۱۲۹ مگاوات در سال ۲۰۱۵ به بیش از ۸.۲ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
همچنین سهم انرژی پاک، شامل منابع تجدیدپذیر و انرژی هسته‌ای، از مجموع برق تولیدشده در امارات در سال ۲۰۲۵ به ۳۲.۴ درصد رسیده بود.
افزایش ۸۵ درصدی ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر جهان
آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش جدید خود پیش‌بینی کرده است که مجموع ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تولید برق تجدیدپذیر در جهان از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۱ نزدیک به ۸۵ درصد افزایش یابد.
انرژی خورشیدی فتوولتائیک مهم‌ترین عامل این رشد خواهد بود و بیش از سه‌چهارم افزایش ظرفیت تجدیدپذیر جهان در این دوره را به خود اختصاص خواهد داد.
بر اساس این گزارش، در فاصله سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ بیش از ۴۷۷۰ گیگاوات ظرفیت جدید تولید برق تجدیدپذیر در جهان اضافه خواهد شد.
این میزان در مقایسه با ظرفیت اضافه‌شده طی دوره ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، حدود ۵۷ درصد بیشتر است.
چین همچنان بزرگ‌ترین مشارکت‌کننده در توسعه ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر جهان باقی خواهد ماند، در حالی که هند از نظر افزایش ظرفیت جدید به رتبه دوم صعود می‌کند.
آژانس همچنین پیش‌بینی کرده است که سهم منابع تجدیدپذیر از مجموع برق تولیدشده در جهان، از ۳۳ درصد در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴۳ درصد در سال ۲۰۳۱ افزایش یابد.
این رشد عمدتاً تحت تأثیر گسترش نیروگاه‌های خورشیدی و بادی خواهد بود.
نقش امنیت انرژی در گسترش پروژه‌های خورشیدی
به گفته آژانس بین‌المللی انرژی، نگرانی درباره امنیت تأمین انرژی، تغییرات قیمت سوخت‌های فسیلی، سیاست‌های حمایتی و رقابتی‌تر شدن هزینه تولید برق خورشیدی و بادی، از مهم‌ترین عوامل توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر هستند.
این نهاد اعلام کرده است که اهداف جدید کشورها، مزایای امنیت انرژی و افزایش رقابت‌پذیری فناوری‌های خورشیدی و بادی، باعث شده پیش‌بینی رشد ظرفیت تجدیدپذیر در اقتصادهای نوظهور و درحال‌توسعه نسبت به گزارش سال گذشته در برخی مناطق به‌طور قابل‌توجهی افزایش یابد.
با این حال، تحقق این پیش‌بینی‌ها به عواملی مانند توسعه شبکه‌های انتقال برق، سرمایه‌گذاری در سامانه‌های ذخیره‌سازی، تأمین مالی پروژه‌ها و رفع موانع زیرساختی وابسته خواهد بود.
در چنین شرایطی، پیش‌بینی رتبه نخست امارات در تولید سرانه برق خورشیدی تا سال ۲۰۳۱ نشان‌دهنده جایگاه رو به رشد این کشور در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر است؛ جایگاهی که تحقق آن به اجرای پروژه‌های برنامه‌ریزی‌شده و تداوم سرمایه‌گذاری‌ها در سال‌های آینده بستگی دارد.
