جراحی لب در ۱۸ سالگی؟ شبکههای اجتماعی چگونه تصویر نوجوانان امارات از خودشان را تغییر میدهند
وقتی یک دختر ۱۳ ساله به روانپزشک خود گفت که قصد دارد در ۱۸ سالگی جراحی لب انجام دهد، چون معتقد است «لبهای معمولی» دیگر جذاب نیستند، این موضوع بهعنوان یک زنگ خطر جدی تلقی شد. برداشت این نوجوان از زیبایی بهشدت تحت تأثیر تصاویر و معیارهای ظاهری قرار گرفته بود که در فضای آنلاین با آنها مواجه میشد.
متخصصان سلامت روان میگویند چنین نگرانیهایی در حال رایجتر شدن است؛ زیرا کودکان و نوجوانان زمان بیشتری را در شبکههای اجتماعی میگذرانند؛ فضایی که فیلترها، تصاویر ویرایششده و فرهنگ اینفلوئنسرها میتواند تصورات غیرواقعی درباره زیبایی و ظاهر ایجاد کند.
در حالی که امارات در مسیر محدود کردن دسترسی کودکان زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی حرکت میکند، کارشناسان میگویند این موضوع دیگر فقط به میزان استفاده از صفحهنمایش مربوط نیست، بلکه به این مسئله نیز مربوط میشود که نوجوانان چگونه خودشان را میبینند.
دکتر شهانه قاسم، روانپزشک در بیمارستان تخصصی NMC در ابوظبی، گفت شمار بیشتری از کودکان را میبیند که خود را با تصاویر بهدقت ویرایششدهای مقایسه میکنند که در فضای آنلاین با آنها روبهرو میشوند.
او گفت: «بسیاری از نوجوانان میدانند که تصاویر آنلاین اغلب ویرایش، فیلتر یا با دقت انتخاب شدهاند، اما همچنان خود را با همان معیارها مقایسه میکنند.»
دکتر شهانه با اشاره به نمونه دختر ۱۳ ساله گفت مقایسه مداوم میتواند به نارضایتی از ظاهر و احساس ناکافی بودن منجر شود. او افزود: «بسیاری از کودکان بهطور فزایندهای رفتارهای بزرگسالان را تقلید میکنند؛ از نوع پوشش و استفاده از لوازم آرایشی گرفته تا نحوه نمایش خودشان. در برخی موارد، آنها در این روند بخشی از دوران کودکی خود را از دست میدهند.»
فیلترها به واقعیت جدید تبدیل میشوند
کارشناسان میگویند شبکههای اجتماعی پر از تصاویر بهشدت انتخابشده و تنظیمشدهای هستند که اغلب بازتابدهنده زندگی واقعی نیستند.
کارولین یافه، مشاور و درمانگر شناختیرفتاری در کلینیک Medcare Camali، گفت بسیاری از نوجوانان برای ارائه نسخهای بینقص از خود در فضای آنلاین تحت فشار قرار دارند.
او گفت: «فشار برای ساختن یک حضور آنلاین بینقص واقعاً میتواند طاقتفرسا باشد. بسیاری از نوجوانان خود را در حال ویرایش عکسها، افزودن فیلترها و به اشتراک گذاشتن فقط لحظات برجسته زندگیشان میبینند.»
به گفته یافه، مواجهه مداوم با اینفلوئنسرها، افراد مشهور و محتوای بهدقت ویرایششده میتواند باعث شود کودکان تصور کنند این معیارها طبیعی یا قابل دستیابی هستند. در نتیجه، برخی از آنها نسبت به ظاهر، دستاوردها یا سبک زندگی خود احساس نارضایتی پیدا میکنند.
او افزود: «این چرخه مقایسه میتواند بر عزت نفس و شادی کلی آنها تأثیر بگذارد.»
فراتر از ظاهر
پزشکان میگویند تأثیر این موضوع فقط به ظاهر محدود نمیشود و کودکان ممکن است ارزش خود را با تأیید آنلاین بسنجند و خود را نهتنها از نظر جسمی، بلکه از نظر اجتماعی نیز با دیگران مقایسه کنند.
دکتر امیر جاوید، مدیر بخش روانپزشکی و اختلالات فکری و روانپزشک مشاور در شهر پزشکی برجيل، گفت شبکههای اجتماعی میتوانند انتظارات غیرواقعی درباره محبوبیت، موفقیت و سبک زندگی ایجاد کنند.
او گفت: «این فشار میتواند قابل توجه باشد. مواجهه مداوم با محتوای بسیار گزینشی و اغلب غیرواقعی ممکن است به نارضایتی از ظاهر، کاهش اعتمادبهنفس و شکلگیری انتظارات غیرواقعی درباره موفقیت، محبوبیت و سبک زندگی منجر شود.»
کارشناسان میگویند بسیاری از نوجوانان به این باور میرسند که همه دیگران از آنها شادتر، موفقتر و جذابتر هستند؛ در حالی که شبکههای اجتماعی اغلب فقط بهترین لحظات زندگی افراد را نشان میدهند.
دنبال کردن یک زندگی آنلاین
پراتیبها تیواری، مربی هوش هیجانی و کارشناس توسعه رهبری نوجوانان، گفت بسیاری از کودکان در جدا کردن برداشت آنلاین از واقعیت دچار مشکل میشوند.
او گفت: «من متوجه شدهام بسیاری از نوجوانان شروع به باور کردن یک زندگی ساختگی میکنند که واقعاً حقیقت ندارد. داشتن جدیدترین آیفون، دنبال کردن ترندهای روز و انجام کارهایی که جذاب و باحال تلقی میشود، برای آنها بسیار مهم میشود.»
او گفت برخی کودکان چنان بر ترندها و فرهنگ اینفلوئنسرها تمرکز میکنند که اهداف معنادارتری مانند ساخت مهارتها، کشف علایق و تقویت اعتمادبهنفس در دنیای واقعی را از یاد میبرند.
کمک به کودکان برای تقویت اعتمادبهنفس
متخصصان سلامت روان تأکید کردند که شبکههای اجتماعی بهخودیخود دشمن نیستند. با این حال، کودکان برای درک این موضوع به حمایت نیاز دارند که تصاویر آنلاین اغلب ویرایششده، فیلترشده و با دقت ارائه شدهاند.
کارشناسان از والدین میخواهند درباره معیارهای زیبایی، فشارهای شبکههای اجتماعی و ارزش فردی، صریح و آشکار با فرزندان خود گفتوگو کنند.
آنها همچنین توصیه میکنند والدین به کودکان کمک کنند اعتمادبهنفس خود را از طریق ورزش، سرگرمیها، دوستیها و فعالیتهایی تقویت کنند که ارتباطی با لایک، دنبالکننده یا تأیید آنلاین ندارد.
