دبی با کمک هوش مصنوعی به‌دنبال کاهش ۵ درصدی ترافیک و ۲۰ درصدی تصادفات است
سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی (RTA) در راهبرد به‌روزشده هوش مصنوعی خود، کاهش ۳ تا ۵ درصدی ازدحام ترافیکی و کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی تصادفات رانندگانی را که به‌تازگی گواهینامه گرفته‌اند، هدف‌گذاری کرده است. این برنامه همچنین با هدف تسریع خدمات دولتی، کاهش زمان انتظار مراجعه‌کنندگان و افزایش بهره‌وری در بخش حمل‌ونقل اجرا می‌شود.
بر اساس این راهبرد، قرار است زمان رسیدگی به پرونده‌ها و شکایات ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یابد. همچنین، سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی قصد دارد زمان انتظار مراجعه‌کنندگان در مراکز خدمات مشتریان را ۱۴ تا ۱۶ درصد و مدت‌زمان ارائه خدمات در این مراکز را ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش دهد.
کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی مدت‌زمان فرایندهای خرید و تأمین کالا و خدمات و صرفه‌جویی ۱۰ تا ۱۵ درصدی در ساعات کاری بخش‌های عملیاتی و مهندسی نیز از دیگر اهداف این برنامه است.
این راهبرد به دستور مطر الطایر، مدیرکل و رئیس هیئت مدیران اجرایی سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی، راه‌اندازی شده و هدف آن گسترش استفاده از هوش مصنوعی در شبکه حمل‌ونقل و خدمات دولتی این شهر است.
راهبرد جدید ۴۱ حوزه کاری در سازمان‌ها، بخش‌ها و ادارات زیرمجموعه RTA را در بر می‌گیرد. دو مرحله نخست اجرای آن نیز بر ۱۱ حوزه، از جمله صدور مجوز وسایل نقلیه و رانندگان، مدیریت ترافیک، راه‌ها، حمل‌ونقل عمومی، خدمات مشتریان، خرید و تأمین کالا و منابع انسانی متمرکز خواهد بود.
در چارچوب برنامه گسترده‌تر این سازمان، توسعه حدود ۲۰۰ محصول مبتنی بر هوش مصنوعی طی دو سال و نیم پیش‌بینی شده است. از این تعداد، ۴۰ محصول برای مراحل اولیه مشخص شده که تاکنون ۱۱ مورد از آن‌ها تکمیل و راه‌اندازی شده است. اجرای چهار پروژه زیربنایی نیز بخشی از این راهبرد خواهد بود.
سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی پیش‌بینی می‌کند اجرای این برنامه سالانه بیش از ۳۰۰ میلیون درهم ارزش افزوده ایجاد کند و زمینه انتقال ۵۰ درصد از عملیات و خدمات سازمان به سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی عامل‌محور را فراهم سازد.
هوش مصنوعی عامل‌محور به سامانه‌هایی گفته می‌شود که علاوه بر تحلیل اطلاعات و پاسخ‌گویی به پرسش‌ها، می‌توانند مجموعه‌ای از وظایف و فرایندهای چندمرحله‌ای را به‌صورت هوشمند انجام دهند.
گذار از خدمات دیجیتال به سامانه‌های هوشمند
مطر الطایر با اشاره به اهمیت راهبرد جدید گفت سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی در حال عبور از مرحله استفاده از هوش مصنوعی برای پشتیبانی از کارکنان و فعالیت‌های اجرایی و حرکت به‌سوی سامانه‌هایی است که توانایی تحلیل داده‌ها، پیش‌بینی نتایج، پشتیبانی از تصمیم‌گیری و ارائه خدمات کامل را دارند.
او تأکید کرد که این برنامه با اهداف گسترده‌تر دبی برای تسریع استفاده از هوش مصنوعی در دستگاه‌های دولتی و تقویت جایگاه این شهر به‌عنوان یکی از مراکز جهانی توسعه راهکارهای هوشمند همسو است.
الطایر گفت: «این راهبرد نشان‌دهنده مرحله‌ای پیشرفته در مسیر تحول دیجیتال سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی است و زمینه را برای گذار اساسی از کاربردهای هوش مصنوعی در پشتیبانی از عملیات به سامانه‌های هوشمندی فراهم می‌کند که قادر به تحلیل داده‌ها، پیش‌بینی نتایج، پشتیبانی از تصمیم‌گیری و ارائه خدمات از ابتدا تا انتهای فرایند هستند.»
او افزود که سازمان قصد دارد استفاده از فناوری‌های نوین را در برنامه‌ریزی، بهره‌برداری و مدیریت شبکه‌های جاده‌ای و حمل‌ونقل عمومی گسترش دهد و هم‌زمان خدماتی پیش‌دستانه و شخصی‌سازی‌شده ارائه کند که متناسب با نیازهای کاربران باشد، در وقت و تلاش آن‌ها صرفه‌جویی کند و رفت‌وآمد در دبی را آسان‌تر سازد.
به گفته الطایر، سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاری برای آینده و افزایش توان رقابتی دبی است. او تأکید کرد که این سازمان با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، داده‌ها، نیروی انسانی متخصص و همکاری‌های راهبردی، به‌دنبال افزایش بهره‌وری و استفاده بهینه از منابع است.
انجام خدمات خودرو در کمتر از پنج دقیقه با دستیار هوشمند «محبوب»
یکی از طرح‌های مهم راهبرد جدید، ارتقای دستیار گفت‌وگوی هوشمند «محبوب» (Mahboub) متعلق به سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی است.
این دستیار که پیش‌تر عمدتاً برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های مشتریان استفاده می‌شد، اکنون با بهره‌گیری از هوش مصنوعی عامل‌محور در حال تبدیل شدن به سامانه‌ای است که می‌تواند خدمات و تراکنش‌های مختلف را از طریق اپلیکیشن RTA، وب‌سایت سازمان و واتس‌اپ انجام دهد.
در حال حاضر، کاربران می‌توانند از طریق نسخه ارتقایافته این سامانه، پنج خدمت مربوط به مجوزهای وسایل نقلیه را انجام دهند و به حدود ۱۰۰ خدمت اطلاع‌رسانی دسترسی داشته باشند.
اتصال این سامانه به سامانه هویت دیجیتال امارات (UAE PASS) و خدمات پرداخت الکترونیکی دبی نیز امکان تکمیل برخی تراکنش‌های مرتبط با خودرو را در کمتر از پنج دقیقه فراهم کرده است.
سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی قصد دارد سرعت ارائه خدمات از طریق این سامانه را دو برابر کند. همچنین هدف‌گذاری شده است که سهم خدمات ارائه‌شده از این مسیر تا پایان سال ۲۰۲۶ به ۱۰ درصد و تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۵۰ درصد برسد.
تسریع سه‌برابری صدور گواهی عدم مخالفت با اجرای پروژه‌ها
یکی دیگر از طرح‌های این راهبرد، استفاده از هوش مصنوعی برای بررسی و صدور گواهی‌های الکترونیکی عدم مخالفت (eNOC) است. دریافت این گواهی‌ها برای اجرای فعالیت‌ها و پروژه‌های عمرانی در نزدیکی زیرساخت‌ها و تأسیسات تحت مدیریت RTA ضروری است.
سامانه جدید با استفاده از هوش مصنوعی، متقاضیان را در مراحل ثبت درخواست راهنمایی می‌کند، مدارک ارسالی را به‌صورت اولیه بررسی می‌کند و اطلاعات و تحلیل‌های مهندسی موردنیاز را برای ارزیابی و تأیید درخواست‌ها در اختیار بخش‌های مسئول قرار می‌دهد.
در حال حاضر، سالانه حدود ۱۳۰ هزار گواهی از این نوع صادر می‌شود و میزان تقاضا نیز حدود ۱۱ درصد در حال افزایش است.
سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی قصد دارد با اجرای این طرح، سرعت بررسی درخواست‌ها را سه برابر کند و مجموع زمان صرفه‌جویی‌شده در این فرایند را به بیش از ۷۰۰ هزار روز در سال برساند.
همچنین انتظار می‌رود رضایت مشتریان بیش از ۵ درصد افزایش یابد و درآمد حاصل از این خدمات نیز ۵ تا ۱۰ درصد بیشتر شود.
بررسی اسناد خودرو با سرعتی تا ۲۱ برابر
استفاده از هوش مصنوعی در حسابرسی و بررسی اسناد مربوط به مجوزهای وسایل نقلیه، یکی دیگر از بخش‌های راهبرد جدید است.
سامانه‌ای موسوم به «حسابرس هوش مصنوعی عامل‌محور» با بهره‌گیری از فناوری یادگیری ماشین و تشخیص نوری نویسه‌ها، مدارک را بررسی می‌کند، مغایرت‌ها را شناسایی می‌کند، اقدامات اصلاحی پیشنهاد می‌دهد و سوابق فرایندهای حسابرسی را ثبت و نگهداری می‌کند.
این سامانه که هفت خدمت اولویت‌دار را پوشش می‌دهد، با هدف افزایش سرعت حسابرسی تا ۲۱ برابر طراحی شده است.
همچنین قرار است دامنه بررسی‌ها از نمونه‌گیری محدود به تمامی اسناد مشمول این سامانه گسترش یابد و سالانه بیش از ۲۵ هزار ساعت از زمان انجام کارهای دستی کارکنان صرفه‌جویی شود.
در بخش دیگری از این برنامه، سامانه هوشمند بررسی قراردادهای برون‌سپاری نیز توسعه می‌یابد.
این سامانه پیش از تأیید پرداخت‌ها، قراردادهای برون‌سپاری را بررسی می‌کند، سوابق حضور کارکنان و نتایج فعالیت‌ها را تحلیل می‌کند، میزان رعایت تعهدات قراردادی را می‌سنجد و فرایند بررسی صورت‌حساب‌ها را تسریع می‌کند.
استفاده از ۲۰ عامل هوش مصنوعی برای بهبود شبکه اتوبوسرانی دبی
حمل‌ونقل عمومی یکی دیگر از حوزه‌های اصلی اجرای راهبرد جدید هوش مصنوعی در دبی است.
سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی در حال توسعه سامانه‌ای هوشمند برای برنامه‌ریزی شبکه اتوبوسرانی است که از حدود ۲۰ عامل مبتنی بر هوش مصنوعی برای کمک به کارشناسان در ارزیابی و بهبود این شبکه استفاده می‌کند.
این سامانه با تحلیل شاخص‌های عملکرد، شناسایی کمبودهای خدماتی، شبیه‌سازی گزینه‌های مختلف عملیاتی و ارائه پیشنهادهای مناسب، به برنامه‌ریزی و توسعه شبکه اتوبوسرانی کمک خواهد کرد.
سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی قصد دارد سرعت تحلیل و ارزیابی شبکه اتوبوسرانی را پنج برابر افزایش دهد و مدت‌زمان موردنیاز برای اجرای تغییرات در خدمات اتوبوسرانی را از حدود ۶۰ روز به ۴۸ روز کاهش دهد.
همچنین پیش‌بینی می‌شود اجرای این طرح، عملکرد اتوبوس‌ها از نظر پایبندی به برنامه زمانی را تا ۱۰ درصد بهبود بخشد و نسبت پوشش هزینه‌های عملیاتی از محل درآمد را ۳ تا ۷ درصد افزایش دهد.
هدف نهایی این اقدامات، بهبود تجربه مسافران و تبدیل اتوبوس به گزینه‌ای جذاب‌تر برای رفت‌وآمد در دبی اعلام شده است.
شناسایی بیش از ۱۸۰ کاربرد هوش مصنوعی در سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی
احمد هاشم بهروزیان، مدیرعامل بخش خدمات پشتیبانی فناوری سازمانی در RTA، اعلام کرد که این سازمان بیش از ۱۸۰ کاربرد هوش مصنوعی و طرح زودبازده را در ۱۱ حوزه کاری شناسایی کرده است که ۱۲ اداره در اجرای آن‌ها مشارکت دارند.
به گفته او، از مجموع ۴۰ محصول هوش مصنوعی شناسایی‌شده در مراحل اولیه، تاکنون ۱۱ محصول راه‌اندازی شده است که پنج مورد در حوزه برنامه‌ریزی و توسعه کسب‌وکار، پنج مورد در بخش صدور مجوز وسایل نقلیه و یک مورد در حوزه حریم راه قرار دارند.
بهروزیان همچنین از گسترش استفاده کارکنان این سازمان از ابزار هوش مصنوعی مایکروسافت کوپایلت (Microsoft Copilot) خبر داد و گفت نرخ استفاده فعال از این ابزار در میان کاربران آن از ۹۰ درصد فراتر رفته است.
او افزود: «استفاده از هوش مصنوعی به کارکنان کمک کرده است وظایف خود را با کارایی بیشتری انجام دهند، فرایند تکمیل فعالیت‌ها را تسریع کنند و بهره‌وری سازمانی را افزایش دهند.»
به گفته این مقام مسئول، استفاده از مایکروسافت کوپایلت به صرفه‌جویی ۱۰ درصدی در زمان انجام فعالیت‌های کاری منجر شده است.
سازمان راه‌ها و حمل‌ونقل دبی همچنین ۳۴ اثر را برای ثبت مالکیت فکری ارائه کرده، تأییدیه اثر مربوط به دستیار گفت‌وگوی هوش مصنوعی بخش ریلی خود را دریافت کرده و موفق به دریافت جایزه «سری جهانی هوش مصنوعی ۲۰۲۶» شده است.
این سازمان همچنین با همکاری شرکت‌های بین‌المللی فناوری، از جمله هواوی، گروه مشاوره بوستون و مایکروسافت، هشت ابتکار راهبردی توسعه داده است.
بهروزیان تأکید کرد که راهبرد جدید علاوه بر توسعه سامانه‌های هوشمند، بر افزایش توانمندی کارکنان برای استفاده از هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف سازمان نیز تمرکز دارد.
به گفته او، این هدف از طریق برگزاری آموزش‌های تخصصی، گسترش استفاده از ابزارهای هوشمند و تقویت فرهنگ یادگیری مستمر دنبال خواهد شد.
