پایگاه خبری آمریکایی «اکسیوس» روز شنبه ۳۱ اکتبر گزارش داد که میانجی‌های قطری روز جمعه بیش از ۱۲ ساعت در تهران مذاکره کردند تا با دستیابی به توافقی میان ایران و آمریکا، زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم دو کشور را فراهم کنند و از آغاز دور تازه جنگ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا جلوگیری شود. به گفته منابع دیپلماتیک، این مذاکرات امروز در دوحه ادامه می‌یابد و یک منبع آگاه از «پیشرفت مثبت» در گفت‌وگوهای تهران خبر داده است.

اکسیوس در گزارشی به قلم باراک راوید نوشت که این تلاش‌های دیپلماتیک در شرایطی انجام می‌شود که آمریکا ممکن است تنها چند روز با آغاز عملیات نظامی گسترده‌ای علیه ایران فاصله داشته باشد؛ عملیاتی که به ارزیابی این رسانه می‌تواند خسارت‌های سنگینی به ایران وارد کند و حملات تلافی‌جویانه علیه اسرائیل و شماری از کشورهای خلیج فارس را در پی داشته باشد.

یک منبع دیپلماتیک به اکسیوس گفت میانجی‌های قطری در جریان مذاکرات طولانی روز جمعه در تهران، ارتباط منظمی با کاخ سفید داشتند. این منبع با اشاره به پیشرفت مثبت مذاکرات تأکید کرد که تلاش‌ها برای دستیابی به توافق میان تهران و واشنگتن همچنان ادامه دارد.

بر اساس این گزارش، میانجی‌های قطری در تلاش‌اند ایران و آمریکا را به پذیرش مجموعه‌ای از اقدامات متقابل متقاعد کنند که اجرای آن‌ها طی چند روز، راه را برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم درباره برنامه هسته‌ای ایران و سایر موضوعات اختلافی هموار کند.

با این حال، یک مقام آمریکایی گفته است که اختلاف بر سر ترتیب اقدامات دو طرف همچنان مانع اصلی پیشرفت مذاکرات است. دولت ترامپ خواستار امتیازدهی ایران در زمینه برنامه هسته‌ای به‌عنوان بخشی از روند ازسرگیری مذاکرات است، در حالی که تهران تأکید دارد آمریکا ابتدا محاصره دریایی ایران را لغو کند، دارایی‌های مسدودشده این کشور را آزاد سازد و اجازه فروش نفت را بدهد.

قطر همچنین تلاش می‌کند ایران را متقاعد کند در اقدامی برای اعتمادسازی، به بازرسان سازمان ملل اجازه بازدید از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده خود را بدهد تا آمریکا در مقابل، بخشی از تحریم‌ها را کاهش دهد.

اختلاف در دولت ترامپ بر سر ادامه دیپلماسی یا حمله نظامی

اکسیوس در ادامه گزارش خود از اختلاف‌نظر در میان نزدیکان دونالد ترامپ درباره نحوه برخورد با ایران خبر داده است.

به گفته یک مقام آمریکایی، پیت هگست، وزیر دفاع، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نسبت به امکان دستیابی به توافق هسته‌ای با حکومت کنونی ایران به‌شدت تردید دارند و معتقدند تضعیف بیشتر حکومت ایران، حتی از طریق حملات نظامی جدید، باید بخشی از میراث سیاسی ترامپ باشد.

در مقابل، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، و استیو ویتکاف و جرد کوشنر، دو فرستاده ترامپ، از ازسرگیری مذاکرات حمایت می‌کنند. با این حال، خود ترامپ تردید دارد که ایران در نهایت توافقی را بپذیرد که از نظر او قابل‌قبول باشد.

ترامپ روز جمعه در گفت‌وگو با خبرنگاران تأیید کرد که مذاکرات ادامه دارد و طرف ایرانی همچنان خواهان گفت‌وگو است. او همچنین تأکید کرد که آمریکا برای تصمیم‌گیری فرصت دارد و وضعیت کنونی، هرچند جنگ محسوب می‌شود، با جنگ‌های معمول تفاوت دارد.

در همین حال، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، که هدایت کارزار فشار اقتصادی موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» را بر عهده دارد، از مشاوران نزدیک ترامپ است که او را به ادامه فشار اقتصادی و پرهیز از شتاب‌زدگی برای بازگشت به عملیات نظامی تشویق می‌کند.

فشار کشورهای منطقه برای توافق پیش از انتخابات آمریکا

یک منبع منطقه‌ای به اکسیوس گفته است که کشورهایی از جمله مصر، ترکیه، عراق، پاکستان و عربستان سعودی از ایران خواسته‌اند پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در سوم نوامبر، با ازسرگیری مذاکرات موافقت کند.

به گفته یک مقام آمریکایی، اگر جمهوری‌خواهان در این انتخابات متحمل شکست سنگینی شوند، ممکن است ترامپ تمایل بیشتری به صدور دستور عملیات نظامی گسترده علیه ایران پیدا کند.

این مقام معتقد است که شکست انتخاباتی و احساس ناکامی سیاسی می‌تواند ترامپ را به اتخاذ تصمیمی بزرگ و غیرمنتظره سوق دهد. به گفته او، میانجی‌ها همین ارزیابی را به طرف ایرانی منتقل کرده‌اند و معتقدند بهترین فرصت تهران برای دستیابی به توافق، پیش از برگزاری انتخابات است.

با این حال، یک مقام کاخ سفید این ارزیابی را رد کرده و تأکید کرده است که نتایج انتخابات هیچ نقشی در تصمیم‌گیری ترامپ درباره ایران نخواهد داشت.

اکسیوس همچنین گزارش داده است که رهبران عربستان سعودی و ترکیه طی روزهای اخیر از ترامپ خواسته‌اند فرصت بیشتری به دیپلماسی بدهد. در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در تلاش است ترامپ را به آغاز عملیات نظامی مشترک علیه ایران، بلافاصله پس از انتخابات آمریکا، متقاعد کند.

هشدار درباره حمله به تأسیسات انرژی کشورهای عربی منطقه

بخش پایانی گزارش اکسیوس به پیامدهای احتمالی ازسرگیری جنگ برای کشورهای عربی منطقه اختصاص دارد.

این رسانه هشدار داده است که دور تازه درگیری‌ها می‌تواند علاوه بر ویرانی گسترده در ایران، خسارت‌های سنگینی به کشورهای خلیج فارس وارد کند و بحران جهانی انرژی را تشدید کند.

به نوشته اکسیوس، ایران هشدار داده است که در صورت حمله آمریکا به زیرساخت‌های انرژی این کشور، در اقدامی تلافی‌جویانه تأسیسات نفت و گاز پنج کشور عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت و بحرین را هدف قرار خواهد داد.

در این گزارش همچنین آمده است که هرگونه حمله جدید آمریکا به ایران با مشارکت اسرائیل انجام خواهد شد و احتمال می‌رود تهران با حملات موشکی پاسخ دهد. حزب‌الله لبنان نیز ممکن است حملاتی علیه اسرائیل انجام دهد.

در چنین شرایطی، مذاکرات فشرده میانجی‌های قطری در تهران و دوحه، تلاشی برای جلوگیری از دور تازه درگیری‌هایی است که به ارزیابی اکسیوس، پیامدهای آن می‌تواند از ایران و اسرائیل فراتر رود و امنیت کشورهای خلیج فارس و بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.