ابوظبی با پهپادهای هوشمند ۱۰ میلیون بذر حرا پخش کرد؛ احیای جنگل‌ها با هزینه کمتر
شرکت فناوری زیست‌محیطی «نبات» (Nabat)، مستقر در ابوظبی، با استفاده از هوش مصنوعی و پهپادهای خودران، ۱۰ میلیون بذر حرا را در سال ۲۰۲۶ با همکاری آژانس محیط‌زیست ابوظبی پراکنده کرده است. این شرکت اعلام کرده فناوری‌های جدید می‌توانند هزینه احیای جنگل‌های حرا را در مقایسه با روش‌های سنتی به یک‌سوم تا یک‌پنجم کاهش دهند.
به گزارش عربین بیزینس، شرکت نبات با همکاری آژانس محیط‌زیست ابوظبی (EAD)، از پهپادهای مجهز به دوربین‌های با وضوح بالا و سامانه‌های هوش مصنوعی برای شناسایی مناطق مناسب بذرپاشی، ارزیابی وضعیت پوشش گیاهی و پایش نتایج طرح‌های احیای محیط‌زیست استفاده می‌کند.
بر اساس اعلام این شرکت، یک تیم عملیاتی می‌تواند روزانه حدود ۸۰۰ هکتار زمین، معادل بیش از هزار و ۱۰۰ زمین فوتبال، را با استفاده از تصاویر پهپادی بررسی کند. همچنین پهپادهای خودران قادرند روزانه در مساحتی بین ۵۰ تا ۶۰ هکتار، معادل حدود ۷۰ تا ۸۴ زمین فوتبال، بذر حرا پراکنده کنند.
مهدی آژانا، معاون راهبردی شرکت نبات، در گفت‌وگو با عربین بیزینس گفت این فناوری به رفع چالش‌های دیرینه احیای محیط‌زیست، به‌ویژه شناسایی مناطق مناسب کاشت و ارزیابی میزان موفقیت پروژه‌های احیا، کمک می‌کند.
او اظهار کرد: «ما برای مدیریت شهرها، زیرساخت‌ها و کسب‌وکارها سامانه‌های پیشرفته‌ای داریم، اما ابزارهای بسیار محدودی برای شناخت و مدیریت طبیعت در اختیار داریم.»
آژانا با اشاره به اهمیت جنگل‌های حرا افزود: «می‌دانیم این جنگل‌ها از سواحل محافظت می‌کنند، به حفظ تنوع زیستی کمک می‌کنند و کربن را ذخیره می‌کنند. بااین‌حال، هنوز پاسخ به پرسش‌های اساسی دشوار است؛ اینکه جنگل‌های حرا دقیقاً کجا قرار دارند، وضعیت سلامت آن‌ها چگونه است، در چه مناطقی باید مداخله کنیم و آیا اقدامات احیا واقعاً نتیجه‌بخش هستند یا خیر.»
شرکت نبات از سه سال پیش، در همکاری با آژانس محیط‌زیست ابوظبی، استفاده از تصاویر پهپادی، داده‌های ماهواره‌ای و مدل‌های هوش مصنوعی را برای ارزیابی شرایط زیست‌محیطی آغاز کرده است.
به گفته آژانا، بررسی‌های میدانی سنتی معمولاً بر نمونه‌برداری از بخش‌های محدودی از یک منطقه و تعمیم نتایج به کل آن متکی هستند، درحالی‌که هوش مصنوعی امکان بررسی دقیق‌تر سراسر مناطق تحت احیا را فراهم می‌کند.
او توضیح داد: «با استفاده از پهپادها و هوش مصنوعی، یک تیم می‌تواند روزانه حدود ۸۰۰ هکتار را با تصاویر با وضوح بالا بررسی کند. در بالاترین سطح وضوح، حتی در مقیاس میلی‌متری، هوش مصنوعی ما قادر است نهال‌های بسیار کوچک حرا را در سراسر منطقه شناسایی کند، نه فقط در نقاطی که نیروهای میدانی از آن‌ها عبور کرده‌اند.»
بذرپاشی ۱۰ میلیون بذر حرا در سال ۲۰۲۶
شرکت نبات اعلام کرد در سال ۲۰۲۶، با همکاری آژانس محیط‌زیست ابوظبی، ۱۰ میلیون بذر حرا را پراکنده کرده است. این اقدام در راستای هدف گسترده‌تر امارات برای کاشت ۱۰۰ میلیون درخت حرا تا سال ۲۰۳۰ انجام شده است.
بااین‌حال، معاون راهبردی این شرکت تأکید کرد تعداد بذرهای پراکنده‌شده نباید با تعداد درختانی که با موفقیت رشد کرده‌اند، یکسان در نظر گرفته شود.
آژانا گفت: «امسال با همکاری آژانس محیط‌زیست ابوظبی، ۱۰ میلیون بذر حرا پراکنده کرده‌ایم. این یک دستاورد عملیاتی مهم است، اما به این معنا نیست که ۱۰ میلیون درخت ایجاد کرده‌ایم. آنچه اهمیت دارد، اتفاقاتی است که پس از بذرپاشی رخ می‌دهد.»
به گفته او، در پروژه‌های احیای جنگل‌های حرا در امارات، زمانی که مناطق موردنظر بر اساس معیارهای علمی مانند شرایط خاک، ارتفاع زمین و میزان تأثیرپذیری از جزرومد انتخاب شوند، نرخ استقرار موفق گیاهان حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد مشاهده شده است.
شرکت نبات برای ارزیابی پیشرفت پروژه‌های احیا، شاخص‌هایی از جمله استقرار بذرها، میزان بقای نهال‌ها، سطح پوشش گیاهی، تراکم گیاهان و زیست‌توده را بررسی می‌کند.
این شرکت همچنین مدلی مبتنی بر هوش مصنوعی برای ارزیابی مناسب‌بودن مناطق احیای جنگل‌های حرا در امتداد سواحل کشورهای عضو شورای همکاری توسعه داده است.
این مدل به مجریان پروژه‌های زیست‌محیطی کمک می‌کند مناطقی را شناسایی کنند که احتمال موفقیت کاشت حرا در آن‌ها بیشتر است.
آژانا همچنین توضیح داد این فناوری می‌تواند مناطقی را شناسایی کند که روند بازسازی طبیعی پوشش گیاهی در آن‌ها آغاز شده و ممکن است نیازی به کاشت بذرهای بیشتر نداشته باشند.
او گفت: «تحلیل‌های ما مناطقی را نیز شناسایی می‌کند که بازسازی طبیعی در آن‌ها در جریان است. در چنین مکان‌هایی، شاید بهترین راهکار کاهش فشارهای محیطی و فراهم‌کردن فرصت برای احیای طبیعی باشد. کاشت همیشه ضروری نیست.»
آیا استفاده از هوش مصنوعی واقعاً به محیط‌زیست کمک می‌کند؟
با وجود مزایای عملیاتی این فناوری، آژانا تأکید کرد هنگام ارزیابی منافع استفاده از هوش مصنوعی در پروژه‌های احیای محیط‌زیست، باید آثار زیست‌محیطی خود این فناوری نیز در نظر گرفته شود.
او گفت: «استفاده از هوش مصنوعی برای یک هدف زیست‌محیطی، لزوماً به این معنا نیست که این فناوری برای محیط‌زیست مفید است.»
وی افزود: «نخستین پرسش این است که آیا این فناوری تصمیم‌گیری‌ها و نتایج ما را بهبود می‌بخشد یا خیر. ما منابع موردنیاز برای اجرای فعالیت‌ها و پیامدهای زیست‌محیطی حاصل از آن‌ها را بررسی می‌کنیم. همچنین در صورت امکان، مناطق احیاشده را با مناطق شاهد مقایسه می‌کنیم تا مشخص شود چه تغییراتی در نتیجه مداخلات ما ایجاد شده است.»
شرکت نبات هنگام ارزیابی ردپای زیست‌محیطی فناوری خود، منابع مصرف‌شده در پردازش‌های رایانه‌ای، تهیه تصاویر و عملیات میدانی را در نظر می‌گیرد. بااین‌حال، این شرکت هنوز ارزیابی کمی جامعی از اثر خالص زیست‌محیطی فناوری خود تکمیل نکرده است.
آژانا تأکید کرد موفقیت واقعی پروژه‌های احیای محیط‌زیست باید بر اساس نتایج بلندمدت اکولوژیکی سنجیده شود، نه صرفاً تعداد بذرهای پراکنده‌شده یا درختان کاشته‌شده.
او در پایان گفت: «احیای یک اکوسیستم سال‌ها زمان می‌برد. استقرار اولیه گیاهان امیدوارکننده است، اما با شکل‌گیری یک اکوسیستم بالغ و کارآمد تفاوت دارد. من ترجیح می‌دهم به‌جای اعلام تعداد درختانی که کاشته‌ایم، گزارش دهم چه تعداد از آن‌ها زنده مانده‌اند و به‌خوبی رشد می‌کنند.»
