النینو در حال تقویت است؛ پاییز امارات چگونه تحت تأثیر قرار میگیرد؟
پدیده اقلیمی النینو که هزاران کیلومتر دورتر از امارات و در بخشهای گرمسیری اقیانوس آرام در حال شکلگیری و تقویت است، میتواند طی ماههای آینده بر الگوهای آبوهوایی امارات تأثیر بگذارد؛ با این حال کارشناسان هشدار میدهند که نباید تصور کرد این پدیده لزوماً شرایط جوی شدید و غیرعادی در امارات ایجاد خواهد کرد.
سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرده است احتمال تداوم النینو تا فوریه ۲۰۲۷ نزدیک به ۱۰۰ درصد است. پیشبینیکنندگان آمریکایی نیز احتمال دادهاند که این پدیده با بیش از ۹۰ درصد احتمال، در پاییز و زمستان نیمکره شمالی به سطح «قوی» برسد.
اما این پدیده چه تأثیری میتواند بر امارات داشته باشد؟ مرکز ملی هواشناسی امارات تلاش کرده است با ادعاهای هشداردهنده و اغراقآمیزی که در فضای مجازی منتشر میشود مقابله کند و تأکید کرده است که اثرات النینو از منطقهای به منطقه دیگر متفاوت است و بهطور خودکار به معنای وقوع آبوهوای شدید در امارات نیست.
النینو فاز گرم نوسان جنوبی النینو یا ENSO است؛ یک الگوی طبیعی اقلیمی که با تغییر دمای آب اقیانوس و گردش جو در مناطق گرمسیری اقیانوس آرام ارتباط دارد.
در دوره النینو، دمای سطح آب در بخشهای مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی بهطور غیرعادی افزایش پیدا میکند. تغییرات ناشی از آن در بادهای تجاری و گردش جوی نیز میتواند الگوهای بارش و دما را در مناطقی که هزاران کیلومتر دورتر قرار دارند تغییر دهد.
النینو بهصورت نامنظم و معمولاً هر دو تا هفت سال یکبار رخ میدهد و اغلب حدود ۹ تا ۱۲ ماه ادامه دارد، هرچند برخی دورهها ممکن است طولانیتر باشند. این پدیده معمولاً بین ماههای مارس تا ژوئن شکل میگیرد و بین نوامبر تا فوریه به اوج شدت خود میرسد.
رویداد فعلی از آن جهت قابل توجه است که دمای اقیانوس در بخشهای مرکزی و شرقی اقیانوس آرام بهشدت افزایش یافته است. اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا اخیراً اعلام کرد ناهنجاری دمای سطح آب در بخشهایی از شرق اقیانوس آرام استوایی از ۳ درجه سانتیگراد فراتر رفته و شاخص Niño 3.4 نیز به ۱.۸ درجه سانتیگراد رسیده است.
النینو چگونه آبوهوای جهان را تغییر میدهد؟
النینو در همه نقاط جهان اثر یکسانی ندارد و تأثیر آن به موقعیت جغرافیایی، فصل و تعامل با سایر عوامل اقلیمی، از جمله «دوقطبی اقیانوس هند»، بستگی دارد؛ پدیدهای که تفاوت دمای سطح آب میان بخشهای غربی و شرقی اقیانوس هند را توصیف میکند.
مرکز تخصصی هواشناسی آسهآن اعلام کرده است که النینو معمولاً احتمال بارش کمتر از حد نرمال را در جنوب شرق آسیا، بهویژه بخشهایی از منطقه دریایی جنوب شرق آسیا، افزایش میدهد. همچنین انتظار میرود این منطقه در فاصله سپتامبر تا نوامبر ۲۰۲۶ دمایی بالاتر از حد معمول تجربه کند.
در جنوب آسیا نیز النینو میتواند موجب تضعیف بارشهای موسمی شود. هند در سال ۲۰۲۶ تاکنون با بارش موسمی کمتر از حد نرمال مواجه بوده و میزان بارندگی در ماه سپتامبر نیز به یکی از نگرانیهای اصلی تبدیل شده است. دولت هند اعلام کرده است النینو معمولاً تأثیر منفی بر بارشهای موسمی تابستانی، بهویژه در بخشهای پایانی فصل، دارد.
در منطقه شاخ بزرگ آفریقا نیز النینو با افزایش احتمال بارش بیشتر از حد نرمال در فصل بارندگی اکتبر تا دسامبر مرتبط است.
در قاره آمریکا نیز تغییراتی مشخص در الگوهای جوی مشاهده میشود؛ از جمله افزایش بارندگی در برخی مناطق جنوبی ایالات متحده و تغییر میزان بارش در بخشهایی از آمریکای جنوبی. با این حال، این موارد صرفاً گرایشهای منطقهای هستند و به معنای وقوع قطعی آنها در هر کشور نیست.
النینو همچنین به گرمای کمسابقه جهانی افزوده است. دادههای سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک تأیید میکند که اوت ۲۰۲۶ بهطور مشترک گرمترین ماه اوت ثبتشده در تاریخ بوده است، هرچند دانشمندان تأکید میکنند تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی همچنان عامل اصلی گرمایش بلندمدت زمین محسوب میشود.
النینو چه معنایی برای امارات دارد؟
امارات فاصله زیادی با اقیانوس آرام دارد و به همین دلیل النینو بهطور مستقیم آبوهوای روزانه این کشور را تعیین نمیکند. تأثیر این پدیده از طریق ارتباطات گسترده جوی و تغییر در الگوهای گردش هوا به منطقه منتقل میشود.
احمد حبیب، کارشناس هواشناسی مرکز ملی هواشناسی امارات، پیشتر گفته بود انتظار میرود اثر النینو بر امارات در فصل پاییز، بهویژه در ماههای اکتبر و نوامبر، محسوستر شود.
او گفته بود: «از فصل پاییز، بهویژه در اکتبر و نوامبر، اثر النینو در منطقه ما احساس خواهد شد. در حال حاضر و در فصل تابستان، تأثیر این پدیده در شرق آسیا بیشتر از غرب آسیا است.»
به گفته حبیب، این پدیده میتواند میزان رطوبت در امارات را افزایش داده و احتمال بارندگی را بیشتر کند. او افزود: «در امارات، این شرایط ممکن است احتمال بارندگی را افزایش دهد، هرچند عوامل محلی نیز در این موضوع نقش دارند.»
با این حال، تازهترین توضیحات مرکز ملی هواشناسی امارات بر نکته مهمی تأکید دارد: وجود النینو بهتنهایی به معنای وقوع طوفانهای شدید یا سیلاب در امارات نیست.
مرکز ملی هواشناسی در بیانیهای که ۱۱ سپتامبر منتشر شد اعلام کرد النینوی امسال «بسیار قوی» است، اما میتوان آن را نشانهای از افزایش بارشهای مفید دانست. این مرکز افزود در صورتی که شرایط جوی مناسب بر فراز امارات شکل بگیرد، این بارندگیها ممکن است در برخی مواقع با بارشهای شدید نیز همراه شوند.
این تفاوت اهمیت زیادی دارد، زیرا در نهایت سامانههای محلی جوی تعیین میکنند که آیا شرایط لازم برای شکلگیری بارندگی در امارات فراهم خواهد شد یا خیر.
مرکز ملی هواشناسی همچنین ادعاهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی درباره وقوع سیلابهای شدید و بارندگیهای غیرعادی که مستقیماً به النینو نسبت داده شدهاند را رد کرده و از ساکنان خواسته است برای دریافت اطلاعات و هشدارهای جوی تنها به پیشبینیهای رسمی مراجعه کنند.
آیا شهروندان و ساکنان امارات باید نگران باشند؟
صرفاً به دلیل وقوع النینو، خیر.
این پدیده میتواند احتمال شکلگیری برخی الگوهای آبوهوایی را افزایش دهد، اما حتی یک النینوی قوی نیز الزاماً به معنای وقوع شرایط جوی شدید در تمام مناطق تحت تأثیر نیست.
سازمان جهانی هواشناسی نیز تأکید کرده است که شدت النینو بهتنهایی تعیینکننده میزان شدت پیامدهای آن در یک کشور خاص نیست و سایر شرایط اقیانوسی و جوی میتوانند اثرات آن را تقویت، تضعیف یا تغییر دهند.
کارشناسان باسابقه هواشناسی امارات نیز تأکید میکنند که النینو بیشتر یک عامل زمینهای در اقلیم منطقه محسوب میشود که احتمالاً با پیشرفت فصل پاییز تأثیر بیشتری خواهد داشت. با این حال، برای اطلاع از بارش واقعی، رعدوبرق، وزش باد شدید یا سایر پدیدههای جوی باید به پیشبینیهای مرکز ملی هواشناسی امارات مراجعه کرد.
مرکز ملی هواشناسی نیز اعلام کرده است که الگوهای جوی منطقهای و جهانی را بهصورت شبانهروزی زیر نظر دارد و در صورت پیشبینی وقوع پدیدههای مهم جوی، هشدارهای لازم را صادر خواهد کرد.