وزیر خزانه‌داری آمریکا اعلام کرده واشینگتن قصد دارد از روز چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ با اعمال فشار بر شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات هوانوردی، فعالیت بین‌المللی ایرلاین‌های ایرانی را عملاً متوقف کند؛ اقدامی که بر پایه تهدید شرکت‌های خارجی به تحریم ثانویه و قطع دسترسی آن‌ها به نظام مالی آمریکا اجرا خواهد شد.

اسکات بسنت (Scott Bessent)، وزیر خزانه‌داری آمریکا، روز دوشنبه در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌بی‌سی گفت شرکت‌هایی که به ایرلاین‌های ایرانی سوخت، خدمات فرودگاهی یا امکان فروش بلیت ارائه کنند، ممکن است دسترسی خود به نظام مالی دلاری را از دست بدهند.

به گفته بسنت، هدف واشینگتن این است که از ۲۳ سپتامبر شرکت‌های هواپیمایی ایرانی نتوانند در فرودگاه‌های خارجی خدمات لازم برای ادامه فعالیت خود را دریافت کنند.

این اظهارات در ادامه بسته گسترده تحریم‌های هوانوردی آمریکا مطرح شده که وزارت خزانه‌داری این کشور در ۸ سپتامبر اعلام کرد. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا (OFAC) در آن روز ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی را که هنوز مشمول این مجموعه تحریم‌ها نشده بودند، به فهرست تحریم‌ها اضافه کرد. با این اقدام، به گفته وزارت خزانه‌داری آمریکا، همه ایرلاین‌های فعال ایرانی اکنون تحت تحریم‌های واشینگتن قرار گرفته‌اند.

آمریکا همزمان چند شرکت و واسطه خارجی فعال در زمینه فروش، حمل‌ونقل، خدمات و تأمین هواپیما برای ایرلاین‌های ایرانی را نیز تحریم کرده و هشدار داده است هر شرکت یا فرد خارجی که به شرکت‌های هواپیمایی تحریم‌شده ایران خدمات ارائه کند، ممکن است با تحریم ثانویه روبه‌رو شود.

مهلت تعیین‌شده برای پایان برخی معافیت‌های هوانوردی نیز ۲۳ سپتامبر است. بر اساس مجوز موقت صادرشده از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا، برخی فعالیت‌های مربوط به عبور هوایی، سوخت‌رسانی و تعمیرات اضطراری و تعدادی از معاملات مرتبط با هواپیما تنها تا بامداد ۲۳ سپتامبر اجازه ادامه دارند.

این محدودیت‌ها پیش از رسیدن مهلت نهایی نیز آثار خود را نشان داده‌اند. هواپیمایی ماهان اعلام کرده پروازهای تهران به مسقط از ۱۷ سپتامبر و پروازهای این شرکت به استانبول و آنکارا از ۲۱ سپتامبر تا اطلاع ثانوی متوقف شده‌اند. ماهان گفته این تصمیم‌ها بر اساس اعلام مقام‌های هوانوردی عمان و ترکیه اتخاذ شده است.

با این حال، مقام‌های هوانوردی ایران می‌گویند تحریم‌های جدید هنوز به معنای توقف کامل پروازهای خارجی شرکت‌های ایرانی نیست. مجید اخوان، سخنگوی سازمان هواپیمایی ایران، روز ۲۱ سپتامبر اعلام کرد در حال حاضر محدودیت‌های ایجادشده عمدتاً مربوط به برخی مسیرهای ماهان است و سایر شرکت‌های هواپیمایی ایران همچنان پروازهای خارجی خود را انجام می‌دهند.

بنابراین، آنچه از ۲۳ سپتامبر اجرایی می‌شود یک «دستور جهانی برای تعطیلی ایرلاین‌های ایرانی» نیست؛ بلکه مرحله تازه‌ای از فشار تحریمی آمریکاست که با هدف محروم‌کردن این شرکت‌ها از سوخت، خدمات فرودگاهی، فروش بلیت، خدمات مالی و سایر امکانات مورد نیاز برای انجام پروازهای بین‌المللی طراحی شده است.