جنگ چهار ساله اوکراین، ماهیت نبردهای مدرن را دگرگون کرده و این کشور را به پیشگامِ توسعه و تولید «پهپادهای رهگیر» تبدیل کرده است. اکنون این تخصص و فناوری، به ابزاری کلیدی برای کشورهای حاشیه خلیج فارس جهت مقابله با تهدیدات پهپادی (به‌ویژه پهپادهای تهاجمی شاهد) تبدیل شده است.

🔴 صادرات دانش و فناوری دفاعی

سفرهای اخیر ولودیمیر زلنسکی به کشورهای منطقه و امضای قراردادهای دفاعی با کشورهایی نظیر عربستان، نشان‌دهنده تغییر جایگاه اوکراین به عنوان یک صادرکننده مهمِ امنیت است. اوکراین علاوه بر سخت‌افزار، تخصص و دانش عملیاتی خود را نیز صادر می‌کند. هم‌اکنون بیش از ۲۰۰ کارشناس اوکراینی در کشورهایی مانند امارات، قطر و عربستان حضور دارند تا نحوه استفاده از این سیستم‌ها را به نیروهای محلی آموزش دهند.

🔴 تغییر موازنه اقتصادی در پدافند هوایی

نقطه قوت اصلی پهپادهای اوکراینی، حل مشکل «هزینه نامتقارن» در جنگ‌های امروزی است. مقایسه هزینه‌ها این واقعیت را به خوبی نشان می‌دهد:

▪️ موشک‌های پاتریوت آمریکا: ۳ تا ۴ میلیون دلار (استفاده از آن‌ها برای سرنگونی پهپادهای ارزان‌قیمت، توجیه اقتصادی ندارد).

▪️ پهپادهای تهاجمی (مانند شاهد): حدود ۲۰ هزار دلار.

▪️ پهپادهای رهگیر اوکراینی: مانند مدل P1-SUN (۱۰۰۰ دلار) و مدل Sting (۲۱۰۰ دلار).

این پهپادهای ارزان‌قیمت که اغلب توسط اپراتورهایی با عینک‌های دید اول شخص (FPV) هدایت می‌شوند، توانسته‌اند در برخی مناطق بیش از دو سوم پهپادهای مهاجم روسی را پیش از رسیدن به هدف نابود کنند.

🔴 تولید انبوه و سیستم پدافند چندلایه

شرکت‌های اوکراینی با بهره‌گیری از استارتاپ‌ها و فناوری‌هایی نظیر چاپ سه‌بعدی، ظرفیت تولید خود را به ده‌ها هزار فروند در ماه رسانده‌اند. اوکراین اعلام کرده است که می‌تواند روزانه تا ۱۰۰۰ پهپاد رهگیر به کشورهای منطقه صادر کند.

در دکترین نظامی جدید، این پهپادها به عنوان خط مقدم دفاعی عمل می‌کنند؛ آن‌ها وظیفه خنثی‌سازی تهدیدات پرشمار و ارزان را بر عهده می‌گیرند تا سیستم‌های گران‌قیمتِ پدافند هوایی، تنها برای اهداف سطح بالا (مانند جنگنده‌ها و موشک‌های کروز) استفاده شوند.

🔴 الگویی برای قدرت‌های جهانی

انعطاف‌پذیری و نوآوری کی‌یف باعث شده تا کشورهای غربی از جمله بریتانیا، تولید پهپادهای اوکراینی را تحت لیسانس آغاز کنند. حتی کارشناسان نظامی ایالات متحده نیز معتقدند که آمریکا برای موفقیت در نبردهای آینده، باید رویه اوکراین در توسعه تسلیحات ارزان‌قیمت، چابک و تولید انبوه را الگو قرار دهد و از شلیک موشک‌های چند میلیون دلاری به اهداف چند هزار دلاری دست بردارد.