تحرکات مشکوک کشتیهای مرتبط با ایران در نزدیکی کابلهای اینترنت امارات
شرکت اطلاعات دریایی «ویندوارد» (Windward) در گزارشی تازه از تحرکات غیرعادی سه کشتی تجاری تحت تحریم آمریکا و یک شناور با پرچم ایران در نزدیکی مسیر کابلهای ارتباطی زیردریایی خلیج عمان خبر داد. این شناورها طی ماه اکتبر با کاهش غیرمعمول سرعت، تغییر مسیر، توقفهای طولانی و خاموشکردن سامانههای موقعیتیابی، در مناطقی تردد کردهاند که کابلهای حیاتی ارتباطی امارات و دیگر کشورهای خلیج فارس از آن عبور میکنند. ویندوارد احتمال داده است این فعالیتها با شناسایی مسیر کابلها یا آمادهسازی برای خرابکاری ارتباط داشته باشند، اما تاکنون هیچ مدرکی درباره آسیبرساندن به کابلها یا اجرای عملیات خرابکارانه ارائه نشده است.
به گزارش ویندوارد در روز پنجشنبه ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶، بررسی دادههای ردیابی دریایی از ۵ تا ۲۸ اکتبر نشان میدهد این شناورها در نزدیکی مسیر هفت سامانه ارتباطی بینالمللی، از جمله 2Africa، خلیج بنگال (BBG) و اروپا–هند (EIG)، فعالیت کردهاند؛ کابلهایی که امارات، عمان و دیگر کشورهای منطقه را به شبکههای ارتباطی آسیا، آفریقا و اروپا متصل میکنند.
یکی از مهمترین موارد، نفتکش «سلستیال سی» (CELESTIAL SEA) با شماره IMO ۹۳۹۷۰۳۰ و پرچم ایران است که در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد. این نفتکش روزهای ۱۴ و ۱۵ اکتبر در نزدیکی مسیر کابل 2Africa، در آبهای مقابل بندر صحار عمان، بیش از چهار ساعت با سرعت بسیار پایین حرکت دورانی انجام داد و سپس سامانه شناسایی خودکار (AIS) را خاموش کرد.
این کشتی پس از ۸۶ ساعت خاموشی، در فاصله حدود ۱۷ کیلومتری محل قطع سیگنال دوباره در سامانههای ردیابی ظاهر شد و سپس بهسوی لنگرگاه شناص عمان حرکت کرد. بر اساس دادههای شرکت ورتکسا، نفتکش در این مدت فاقد محموله بوده است.
نکته قابلتوجه برای امارات، سوابق تحریمی این نفتکش است. وزارت خزانهداری آمریکا در ۱۰ آوریل ۲۰۲۵، این کشتی را با نام پیشین «هارمونی» (HARMONY) تحریم کرده بود. طبق اعلام این وزارتخانه، نفتکش مزبور بخشی از ناوگان یک شبکه کشتیرانی تحت مدیریت یک فعال مستقر در امارات بوده که کشتیهای آن در انتقال نفت برای شرکت ملی نفت ایران و نهادهای نظامی این کشور مشارکت داشتهاند. البته این سابقه بهتنهایی هیچ ارتباطی میان آن شبکه و تحرکات اخیر نزدیک کابلهای زیردریایی را اثبات نمیکند.
ویندوارد همچنین رفتار غیرمعمول یک کشتی بزرگ حمل گاز مایع (VLGC) تحت تحریم آمریکا را ثبت کرده است. این کشتی روز ۲۳ اکتبر با محمولهای حدود ۴۹۴ هزار و ۵۰۰ بشکه گاز مایع از شناص عمان به مقصد مالزی حرکت کرد، اما پس از کاهش سرعت در نزدیکی مسیر کابل 2Africa، ناگهان ۱۸۰ درجه تغییر مسیر داد و بهسمت عمان بازگشت. این شناور اندکی بعد سامانه موقعیتیابی خود را خاموش کرد و تا ۲۸ اکتبر، به مدت پنج روز، سیگنال تازهای از آن دریافت نشده بود.
کشتی سوم، یک نفتکش غولپیکر با پرچم ایران و تحت مدیریت شرکت ملی نفتکش ایران است که به گفته ویندوارد، حدود ۱۰ روز در آبهای میان جاسک و چابهار، در نزدیکی چهار مسیر کابل زیردریایی، با سرعتی کمتر از یک گره دریایی حرکت کرده است. این نفتکش چندین بار سامانه موقعیتیابی خود را خاموش کرده و از ۲۶ اکتبر دیگر سیگنالی از آن دریافت نشده بود. ویندوارد نام و شماره IMO این نفتکش و کشتی حمل گاز مایع را در گزارش عمومی خود منتشر نکرده است.
در بخش دیگری از گزارش، ویندوارد به تحرکات یک شناور باری ۳۴ متری با پرچم ایران اشاره کرده که در سامانههای دریایی بهعنوان شناور پشتیبانی صیادی طبقهبندی شده است. این شناور بین ۲۱ تا ۲۴ اکتبر در امتداد مسیر دو کابل ارتباطی EIG و TW1 حرکتهای کمسرعت و غیرمعمولی داشته و روز ۲۵ اکتبر نیز از روی مسیر کابل FALCON و کابل ارتباطی امارات–ایران در نزدیکی جاسک عبور کرده است.
مالک ذینفع نهایی این شناور مشخص نیست، اما ویندوارد تأکید کرده که هیچ مدرک عمومی مبنی بر وابستگی شرکت مالک آن به دولت ایران وجود ندارد. این شناور نیز از ۲۶ اکتبر ارسال موقعیت خود را متوقف کرده بود.
گزارش ویندوارد در شرایطی منتشر شده که مقامهای ایرانی طی هفتههای اخیر درباره احتمال هدف قرار گرفتن کابلهای ارتباطی خلیج فارس در صورت ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل هشدار دادهاند. خبرگزاری رویترز نیز روز ۲۳ اکتبر به نقل از دو مقام ارشد امنیتی ایران گزارش داده بود که تهران برنامههایی برای هدف قراردادن کابلهای زیردریایی منطقه در صورت آغاز دوباره جنگ تهیه کرده است.
ویندوارد معتقد است مجموعه توقفهای طولانی، تغییر مسیرهای ناگهانی و خاموشی سامانههای ردیابی با الگوی احتمالی شناسایی مسیر کابلها یا آمادهسازی برای عملیات خرابکارانه سازگار است. بااینحال، اطلاعات سامانه شناسایی خودکار بهتنهایی نمیتواند نشان دهد این کشتیها در زیر آب چه فعالیتی داشتهاند یا اساساً عملیاتی علیه کابلها انجام دادهاند.
کابلهای زیردریایی از زیرساختهای حیاتی ارتباطات اینترنتی، خدمات مالی و مراکز داده کشورهای خلیج فارس به شمار میروند. آسیب همزمان به چند مسیر ارتباطی میتواند باعث کندی اینترنت و اختلال در خدمات دیجیتال منطقه شود، هرچند امارات از مسیرهای ارتباطی جایگزین نیز برخوردار است.
تا زمان انتشار این گزارش، هیچ آسیب یا اختلال ارتباطی ناشی از فعالیت چهار شناور یادشده تأیید نشده و مقامهای مسئول نیز ارتباط مستقیمی میان این تحرکات و برنامه احتمالی خرابکاری اعلام نکردهاند.